Зилаер

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Зилаер latin yazuında])
(Җылаер битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Зилаер
Ил Русия
Федерация субъекты Башкортстан
Муниципаль район Зилаер районы
Координатлар 52°13'56"N, 57°26'25"E
Беренче телгә алу 1748
Халык саны Red Arrow Down.svg 5585 кеше
Милли состав руслар, башкортлар
Сәгать кушагы UTC+5
Телефон коды +7 +7 34752
Почта индексы 453680
Автомобиль коды 02, 102
ГАТОБК коды 80 227 816 001
ОКТМО коды 80 627 416 101
Рәсми сайт zilair-selsovet.ru/

Зилаер (баш. Йылайыр, рус. Зилаир) – авыл, Зилаер районының һәм Җылаер авыл советы үзәге (1930—63 елларда һәм 1965 елдан алып).

Уфадан көньяк-көнчыгыш 410 км һәм Сибай тимер юл станциясеннән көньяк-көнбатышка таба 120 км еракта Җылаер елгасы буенда, Магниттау — Ира, Зилаер — КананикольскийИске Собхангол автомобиль юллары чатында урнашкан.

Халкы (мең кеше): 1900 елда — 2,7; 1920 — 4,2; 1939 — 6,6; 1959 — 4,6; 1989 — 4,9; 2002 — 5,9; 2010 — 5,6. Урыслар, башкортлар яши (2002).

Социаль һәм мәдәни өлкәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Зилаер урта мәктәбе, һимназия, музыка мәктәбе, ДЮСШ, 3 балалар бакчасы, махсус коррекция мәктәп интернаты, үзәк район хастаханәсе һәм китапханәсе, мәдәният йорты (6 халык коллективы), чиркәү (Спасо Преображение), мәчет бар.

Тарихи белешмә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

18 гасыр Преображенск заводы янындагы торак буларак нигез салына. Преображенск заводы, Преображенский буларак теркәлгән. 1760 елда 130 йортта 1150 кеше яшәгән, 1866 елда 160 йортта — 1721 кеше. Игенчелек, терлекчелек, төрле кәсепләр белән шөгыльләнгәннәр, заводта эшләгәннәр. Чиркәү (1830 елда салынган), күн заводы булган. 1900 елда шулай ук чиркәү мәхәллә мәктәбе, су тегермәне теркәлгән, ярминкәләр үткәрелгән; авылда волость идарәсе урнашкан. 1922—30 елларда Зилаер кантонының административ үзәге. 1925 елдан алып хәзерге исемен һәм статусын йөртә. Элекке сәүдәгәрләр йортларының биналары (башлыча 2 катлы: 1нче катлары таштан, 2нчеләре — агачтан; 19 гасырның 2нче яртысында) мәдәни мирас объектлары булып тора.

Танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Калып:Зилаер районы