Тарас Шевченко
| Тарас Шевченко | |
Автопортрет (1840)
|
|
| Туу датасы: | 9 март 1814 |
|---|---|
| Туу урыны: | Моринцы авылы, Киев губернасы, Русия империясе |
| Үлем датасы: | 10 март 1861 (47 яшь) |
| Үлем урыны: | Санкт-Петербург, Русия империясе |
| Ватандашлык: | Русия империясе |
| Эшчәнлек төре: | язучы, шагыйрь, рәссам, артист |
| Иҗат итү теле: | украин, рус |
| Имза: | |
Тарас Григорий улы Шевченко (укр. Тарас Григорович Шевченко; 1814 — 1861) — украин шагыйре, язучы, рәссам һәм артист. Шулай ук рус телендә дә иҗат иткән[1]. Тарас Шевченко украин әдәбиятының иң күренекле вәкилләренең берсе. Аның әдәби мирасы украин теленең һәм әдәбиятының нигезе булып санала.
Аның исеме белән Киевның милли университеты, Лондондагы мәйдан һәм Нью-Йорктагы урам аталган. Шулай ук Украина, Русия һәм кайбер башка илләрдәге шәһәр урамнары аның исемен йөртә. Украинаның милли премиясе Тарас Шевченко исемен йөртә.
Эчтәлек |
Шевченко - шагыйрь [үзгәртү]
Сөекле Украинама
Күмегез, үлгәч, мине,
Киң даланың уртасында
Сайлап иң Калку җирне.
Киң болыннар, текә ярлар
Шуннан күренеп торсын,
Днепроның шаулап акканы
Ишетелерлек булсын.
Украинадан әгәр дә
Акса дошманның канны
Зәңгәр диңгезгә… Торып мин,
Калдырып кыр, тауларны,
Очармын башым ияргә
Алланың үз янына…
Шул көнне күрмичә ләкин
Ышаналмыйм мин аңа.
Мине күмгәч, күтәрелеп,
Өзегез богуларны.
Сугарсын җирдә ирекне
Дошманның явыз каны!
Һәм шунда тату, ирекле
Бөек яңа семьядә
Яхшы, елы сүзләр белән
Хәтерләгез мине дә!
Төп тексты (укр.) Як умру, то поховайте
Мене на могилі,
Серед степу широкого,
На Вкраїні милій,
Щоб лани широкополі,
І Дніпро, і кручі
Було видно, було чути,
Як реве ревучий.
Як понесе з України
У синєє море
Кров ворожу… отоді я
І лани і гори —
Все покину і полину
До самого Бога
Молитися… а до того
Я не знаю Бога.
Поховайте та вставайте,
Кайдани порвіте
І вражою злою кров'ю
Волю окропіте.
І мене в сім'ї великій,
В сім'ї вольній, новій,
Не забудьте пом'янути
Незлим тихим словом.— Тарас Шевченко. Васыять (шигыре) (1845 ел)
(Джерело: Т. Г. Шевченко, Заповіт мовами народів світу, К., «Наукова думка», 1989)
Сурәте төшерелгән акча [үзгәртү]
Истәлек [үзгәртү]
- Русия, Украина, һ. б. илләр шәһәрләрендә Шевченко исемен йөртүче урамнар бар.
- Шевченко исемен Киев милли университеты, Луганск педагогика университеты, Днестр буе дәүләт университеты йөртәләр.
- Швеченко исемен Казакъстандагы Форт-Шевченко шәһәре йөртә (монда Шевчнко армиядә хезмәт иткән, элекке исеме — Форт Александровский); 1964—1991 елларда Казакъстандагы Актау шәһәре Шевченко исемен йөрткән.
Искәрмәләр [үзгәртү]
- ↑ Шевченко – русский писатель? (рус.)
Сылтамалар [үзгәртү]
| Викиҗыентыкта? Taras Shevchenko |