Санкт-Петербург

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Шәһәр
Санкт-Петербург
Spb collage.JPG
Байрак Герб
Байрак Герб
Ил Русия
Федерация субъекты Санкт-Петербург
Координаталар 59°57′″ т. к. 30°19'" кч. о. (G)
Эчке бүленеш 16 төбәк
Губернатор Георгий Сергей улы Полтавченко[1]
Мәйдан 1439 км²
Халык саны Green Arrow Up Darker.svg 4 953 219 кеше (2012)
Агломерация 5,4 млн (2002)
Милли состав руслар — 84,73 %
украиннар — 1,87 %
белоруслар — 1,17 %
яһүдиләр — 0,78 %
татарлар — 0,76 %
әрмәннәр — 0,41 %
Телефон коды +7 812
Почта индекслары 190000-199406
Автомобиль коды 78, 98, 178
ГАТОБК коды 40
ОКТМО коды 40 000 000
Рәсми сайт http://gov.spb.ru (рус.)
Бүләкләр Каһарман шәһәр Ленин ордены Ленин ордены Октябрь Инкыйлабы ордены Кызыл Байрак ордены
Санкт-Петербург (Россия)
Red pog.png


Санкт-Петербург (рус. Санкт-Петербург, фин. Pietari, кар. Pietari/Пиетари) (17031914 елларда Санкт-Петербург, 19141924 елларда — Петроград, 19241991 елларда — Ленинград) — Рәсәй Федерациясенең федераль дәрәҗәле шәһәр, элек Рәсәй Империясе башкаласы булган. 1703 елда нигез салынган. Халык саны 4 953 219 кеше (2012 ел). Миллионлы шәһәрләр арасында Русиядә иң төньяк шәһәр. Тулысынча Аурупада урнашкан һәм башкала булмаган халык саны буенча иң зур шәһәр.

География[үзгәртү]

Географик урнашу[үзгәртү]

Санкт-Петербург Русиянең төньяк-көнбатышында, Нева буе түбәнлеге чикләрендә, Балтыйк диңгезенең Фин култыгында урнаша.

Шәһәрнең уртача биеклеге — 1-5 м (үзәк районнары), 5-30 м (төньяк районнары), 5-22 м (көньяк һәм көньяк-көнбатыш районнары); иң биек ноктасы - 176 м.

Санкт-Петербургтан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Финляндия байрагы Оулу ~ 741 км
Финляндия байрагы Лаппеэнранта ~ 211 км
Выборг ~ 135 км
Мурманск ~ 1320 км
Кандалакша ~ 1133 км
Костомукша ~ 948 км
Сыктывкар ~ 1501 км
Архангельск ~ 1144 км
Петрозаводск ~ 438 км
Финляндия байрагы Һелсинки ~ 392 км
Эстония байрагы Таллин ~ 363 км
Җилләр розасы
Вологда ~ 697 км
Казан ~ 1559 км
Пермь ~ 2013 км
Екатеринбург ~ 2330 км
Псков ~ 278 км
Латвия байрагы Рига ~ 561 км
Литва байрагы Вилнүс ~ 723 км
Великий Новгород ~ 170 км
Белорусия байрагы Витебск ~ 629 км
Украина байрагы Киев ~ 1239 км
Акъяр ~ 2091 км
Тверь ~ 507 км
Мәскәү ~ 734 км
Сарытау ~ 1570 км
Самара ~ 1795 км

Гидрография[үзгәртү]

Санкт-Петербургның космостан күренеше

Санкт-Петербург Нева елгасының ике ярларында, аның дельтада урнаша. Шулай ук шәһәрдә Нева елгасының култыклары (Зур һәм Кече Нева, Зур, Урта һәм Кече Невкалар, Фонтанка, Мойка, Екатерингофка, Крестовка, Карповка, Ждановка, Смоленка, Пряжка, Кронверк бугазы), кушылдыклары (Ижора, Славянка, Мурзинка, Охта, Чёрная речка) һәм якынча 20 ясалма каналлар агалар. Шәһәр чикләрендә Нева киңлеге — 340 — 650 м, тирәнлеге 14 — 23 м. Шәһәрнең су объектлары аша 800дан артык күпер салынган, шул исәптә 218 җәяүлеләр күпере һәм 8 ачыла торган күпер.

Сәгать поясы[үзгәртү]

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Санкт-Петербург халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

Климат[үзгәртү]

Шәһәр климаты - уртача, уртача континенталь климатыннан уртача диңгез климатына күчүче.

Бөтен метеокүзәтчелек тарихы буенча иң югары температура 2010 елның 7 августында тәшкил ителгән - +37,1 °C, иң түбән 1883 елның 11 гыйнварында −35,9 °C. Санкт-Петербургта ел буенча 600—700 мм атмосфера дуеннары ява, күбесе - апрельдән октябрьгә кадәр.

Санкт-Петербург климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 8,6 10,2 14,9 25,3 30,9 34,6 35,3 37,1 30,4 21,0 12,3 10,9 37,1
Уртача максимум, °C −3,1 −3 2,0 9,3 16,0 20,0 23,0 20,8 15,0 8,6 2,0 −1,5 9,1
Уртача температура, °C −5,5 −5,8 −1,3 5,1 11,3 15,7 18,8 16,9 11,6 6,2 0,1 −3,7 5,8
Уртача минимум, °C −8 −8,5 −4,2 1,5 7,0 11,7 15,0 13,5 8,8 4,0 −1,8 −6,1 2,7
Абсолют минимум, °C −35,9 −35,2 −29,9 −21,8 −6,6 0,1 4,9 1,3 −3,1 −12,9 −22,2 −34,4 −35,9
Явым-төшем нормасы, мм 44 33 37 31 46 71 79 83 64 67 56 51 662
Чыганак: Климат Санкт-Петербурга. Погода и климат. Archived from the original on 2012-01-24. Retrieved on 2011-12-21.

Тарих[үзгәртү]

Халык[үзгәртү]

1765[2] 1789[2] 1811[2] 1840[2] 1856[2] 1882[2] 1897[3] 1914[2] 1926[2] 1931[2] 1939[2] 1959[4] 1970[5]
~150 300 ~217 900 ~335 600 ~470 200 ~490 800 ~928 000 1 264 920 ~2 118 500 ~1 560 100 ~2 236 500 ~3 015 100 2 899 955 3 512 974
1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[9]
4 072 528 4 460 424 4 661 219 4 848 742

Административ-территориаль бүленеше[үзгәртү]

Санкт-Петербург 18 районына бүленә:

Санкт-Петербургның административ-территориаль бүленеше
  1. Адмиралтейство районы
  2. Василеостровский районы
  3. Выборг районы
  4. Калинин районы
  5. Киров районы
  6. Колпино район
  7. Кызыл Гвардия районы
  8. Красное Село районы
  9. Кронштадт районы
  1. Курорт районы
  2. Мәскәү районы
  3. Нева районы
  4. Петроград районы
  5. Петродворец районы
  6. Диңгез буе районы
  7. Пушкин районы
  8. Фрунзе районы
  9. Үзәк районы
Районнар, үз чиратта, муниципаль округларга, шәһәрләргә һәм бистәләргә бүленәләр.

Шәһәр чикләрендә 111 шәһәрэче муниципаль берәмлек бар: 81 муниципаль округ, 9 шәһәр (Зеленогорск, Колпино, Красное Село, Кронштадт, Ломоносов, Павловск, Петергоф, Пушкин, Сестрорецк) һәм 21 бистә.[10].

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү]

1. Иордания байрагы, Акаба
2. Мисыр байрагы, Александрия
3. Казахстан байрагы, Алматы
4. Бельгия байрагы, Антверпен
5. Азәрбайҗан байрагы, Бакы
6. Таиланд байрагы, Бангкок
7. Испания байрагы, Барселона
8. Франция байрагы, Бордо
9. Польша байрагы, Варшава
10. Фәлистыйн байрагы, Вифлеем
11. Куба байрагы, Гавана
12. Франция байрагы, Гавр
13. Алмания байрагы, Һамбург
14. Польша байрагы, Гданьск
15. Италия байрагы, Генуя
16. Швеция байрагы, Гөтеборг
17. Австрия байрагы, Грац
18. Латвия байрагы, Даугавпилс
19. Алмания байрагы, Дрезден
20. Таҗикстан байрагы, Душанбе
21. Әрмәнстан байрагы, Ереван
22. Хорватия байрагы, Загреб
23. Финляндия байрагы, Иматра
24. Иран байрагы, Исфаһан
25. Канада байрагы, Квебек
26. КАҖ байрагы, Кейптаун
27. Украина байрагы, Киев
28. Шри-Ланка байрагы, Коломбо
29. Финляндия байрагы, Котка
30. Словакия байрагы, Кошице
31. Финляндия байрагы, Лаппеэнранта
32. Франция байрагы, Лион
33. АКШ байрагы, Лос-Анҗелес
34. Украина байрагы, Львов
35. Бөек Британия байрагы, Манчестер
36. Словения байрагы, Марибор
37. Австралия байрагы, Мельбурн
38. Финляндия байрагы, Миккели
39. Италия байрагы, Милан
40. Белорусия байрагы, Минск
41. Уругвай байрагы, Монтевидео
42. Һиндстан байрагы, Мумбаи
43. Украина байрагы, Николаев
44. Франция байрагы, Ницца
45. Украина байрагы, Одесса
46. Дания байрагы, Орһус
47. Япония байрагы, Осака
48. Кыргызстан байрагы, Ош
49. Франция байрагы, Париж
50. Русия байрагы, Петрозаводск
51. Греция байрагы, Пирей (1965)
52. Болгария байрагы, Пловдив
53. Чехия байрагы, Прага
54. Көньяк Корея байрагы, Пусан
55. Бразилия байрагы, Рио-де-Жанейро
56. Латвия байрагы, Рига
57. Израиль байрагы, Ришон ле-Цион
58. Нидерландлар байрагы, Роттердам
59. Греция байрагы, Салоники
60. АКШ байрагы, Сент-Питерсберг
61. Куба байрагы, Сантьяго-де-Куба
62. Русия байрагы, Севастополь
63. Төркия байрагы, Стамбул
64. Швеция байрагы, Стокһолм
65. Эстония байрагы, Таллин
66. Финляндия байрагы, Тампере
67. Грузия байрагы, Тбилиси
68. Финляндия байрагы, Турку
69. Көньяк Корея байрагы, Тэгу
70. Израиль байрагы, Хайфа
71. Судан байрагы, Хартум
72. Украина байрагы, Харьков
73. Финляндия байрагы, Һелсинки
74. Вьетнам байрагы, Хошимин
75. Кытай байрагы, Чэнду
76. Кытай байрагы, Шанхай
77. Бөек Британия байрагы, Эдинбург
78. Италия байрагы, Венеция
79. Польша байрагы, Краков
80. Эстония байрагы, Тарту
81. Вьетнам байрагы, Хайфон
82. Литва байрагы, Каунас
83. Румыния байрагы, Констанца
84. Кытай байрагы, Циндао
85. Казахстан байрагы, Астана
86. Норвегия байрагы, Ставангер
87. КАҖ байрагы, Йоханнесбург
88. Кытай байрагы, Пекин
89. Аргентина байрагы, Мар-дель-Плата
90. Аргентина байрагы, Буэнос-Айрес
91. Русия байрагы, Воркута

Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. http://gov.spb.ru/governor/
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 http://www.mojgorod.ru/gor_spb/spb/
  3. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1293
  4. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  5. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  10. Санкт-Петербурга «О территориальном устройстве Санкт-Петербурга» (с изменениями на 13 июля 2011 года) О территориальном устройстве Санкт-Петербурга. gov.spb.ru. Retrieved on 2011-08-12.