Пенза өлкәсе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты

Пенза өлкәсе

Flag of Penza Oblast.svg Gerb of Penza region.jpg
Байрак Илтамга

Русия харитасында Пенза өлкәсе

Административ үзәк

Пенза

Мәйдан

56-нчы

- Барлыгы
- Су мәйданы өлеше

0,3

Халык саны

33-нче

- Барлыгы
- Халык тыгызлыгы

1360587 кеше (2014)

Ошибка выражения: / не хватает операнда кеше/км²

ТРП

53-нче

- Барлыгы, агымдагы бәяләрдә
- Кеше башына

158,2 млрд. сум (2010)

104,9 мең сум

Федераль бүлге

Идел буе

Икътисади район

Идел буе

Губернатор

Василий Бочкарёв

Канунбирү җыелышының рәисе

Иван Белозерцев
Һимн [[|]]
РФ субъекты коды 58
ISO 3166-2 коды RU-PNZ

ГАТОБК коды

56

Бүләкләр

Ленин ордены

Пе́нза өлкәсе́Рәсәй Федерациясенең Европа өлеше субъекты. Идел буе федераль бүлгесенә керә.

Өлкә үзәге – Пенза шәһәре.

Сембер, Сарытау, Тамбов, Рәзән өлкәләре һәм Мордовия белән чикләнә.

Тарих[үзгәртү]

Өлкәнең үзәге (Пенза шәһәре) 1663 елда ныгытма буларак нигезләнә.

1718 елда Казан губернасы составында Пенза провинциясе оештырыла.

1780 елның 15 сентябрендә Пенза губернасы барлыкка килә. 1797 елның 5 мартында Пенза губернасы бетерелә, ә аның территориясе Сарытау, Тамбов, Түбән Новгород һәм Сембер губерналар арасында бүленә.

1801 елның 9 сентябрьдә Пенза губернасы яңадан барлыкка килә. 1928 елда ул бетерелә, аның территориясе Урта Идел өлкәсенә кертелә. 19351936 еллардаКуйбышев крае составында, 19371939 еллардаТамбов өлкәсе составында.

1939 елның 4 февралендә, ССРБ Югары Советы Президиумы указы буенча, Тамбов өлкәсе Тамбов һәм Пенза өлкәсенә бүленә. Шул ук указы буенча, Пенза өлкәсе составына Куйбышев (7 район) һәм Сарытау өлкәләрнең (7 район) өлешләре кертеләләр.

1943 елның 19 гыйнварында Пенза өлкәнең Барановка һәм Николаевка районнары Сембер өлкәсе составына кертеләләр.

География[үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Рәсәй субъекты
Төньяк Мордовия республикасы
Төньяк-көнбатыш Рәзән өлкәсе
Көнчыгыш Сембер өлкәсе
Көньяк Сарытау өлкәсе
Көнбатыш Тамбов өлкәсе

Өлкәнең территориясе күбесенчә Идел буе калкулыгында урнаша; кырыйдагы көнбатыш өлеше Ока-Дон тигезлегендә урнаша. Көнчыгыштан көнбатышка озынлыгы — 330 км, төньяктан көньякка — 204 км.

Климат[үзгәртү]

Климат — уртача континенталь; гыйнварның урта температурасы — -11,3...-13,3 °С, июльнең урта температурасы — +18,8...+20,5 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 550 (көньяк)-680 мм (төньяк-көнчыгыш).

Гидрография[үзгәртү]

Төп елгалар — Мокша, Сыры (Идел бассейны), Хопёр, Ворона (Дон бассейны). Сусаклагычлар — Сыры сусаклагычы, Вадинск сусаклагычы.

Халык[үзгәртү]

Милли состав[үзгәртү]

Народ 1939 ел[1] 1959 ел[2] 1970 ел[3] 1979 ел[4] 1989 ел[5] 2002 ел[6] 2010 ел[7]
руслар 1 484 913 (86,8 %) 1 311 909 (86,9 %) 1 323 489 (86,2 %) 1 306 093 (86,5 %) 1 296 143 (86,1 %) 1 254 680 (86,4 %) 1 165 668 (86,8 %)
мордвалар 132 752 (7,8 %) 109 442 (7,2 %) 106 485 (6,9 %) 95 718 (6,3 %) 86 370 (5,7 %) 70 739 (4,9 %) 54 703 (4,1 %)
татарлар 64 660 (3,8 %) 62 224 (4,2 %) 74 835 (4,9 %) 78 236 (5,2 %) 81 307 (5,4 %) 86 805 (6,0 %) 86 431 (6,4 %)
чуашлар 7 535 (0,4 %) 6 050 (0,4 %) 7 433 (0,5 %) 7 121 (0,5 %) 7 075 (0,5 %) 6 738 (0,5 %) 8 595 (0,7 %)
Пенза өлкәсенең этнографик картасы

Торак пунктлар[үзгәртү]

Пенза өлкәсенең эре торак пунктлары

Вид на Планетарий г. Пенза с колеса обозрения.jpg
Пенза
Сердобск, өлкәне өйрәнү музее
Сердобск

Шәһәр Халык саны Шәһәр Халык саны

border|115px
Күзнәй

1 Пенза 517 137 11 Башмаково 10 425
2 Күзнәй 88 883 12 Урта Әләзән 8 779
3 Заречный 63 579 13 Белинский 8 567
4 Каменка 39 579 14 Колышлы 8 313
5 Сердобск 35 387 15 Городище 8 102
6 Түбән Ломов 22 725 16 Олы Пачелма 8 052
7 Никольск 22 475 17 Лунино 7 906
8 Мукшы 11 590 18 Чаадаевка 7 595
9 Бессоновка 11 415 19 Тамалы 7 475
10 Земетчино 10 773 20 Спасск 7 442
2010 елның җанисәбе буенча

Административ-территориаль бүленеш[үзгәртү]

Penzenskaya oblast NN.png

Районнар[үзгәртү]

№ п/п Район Үзәк Мәйдан,
км²
Халык саны
(2010), кеше
1 Башмаково районы Башмаково штп-ы 1 710 23 314
2 Беково районы Беково штп-ы 1 060 17 531
3 Белинский районы Белинский шәһәре 2 020 28 884
4 Бессоновка районы Бессоновка селосы 1 340 45 365
5 Вадинск районы Вадинск селосы 1 030 9 804
6 Городище районы Городище шәһәре 2 160 52 479
7 Земетчино районы Земетчино штп-ы 2 070 24 676
8 Исса районы Исса штп-ы 950 11 156
9 Каменка районы Каменка шәһәре 2 170 62 327
10 Камышкыр районы Рус Камышкыр селосы 1 200 12 804
11 Колышлы районы Колышлы штп-ы 1 660 26 185
12 Күзнәй районы Күзнәй шәһәре 2 100 38 080
13 Лопатино районы Лопатино селосы 1 440 14 943
14 Лунино районы Лунино штп-ы 1 620 19 941
15 Кече Сердоба районы Кече Сердоба селосы 990 9 824
16 Мукшы районы Мукшы штп-ы 2 300 28 024
17 Наровчат районы Наровчат селосы 880 12 070
18 Неверкино районы Неверкино селосы 1 050 16 331
19 Түбән Ломов районы Түбән Ломов шәһәре 1 850 42 024
20 Никольск районы Никольск шәһәре 2 500 34 267
21 Пачелма районы Пачелма штп-ы 1 410 16 308
22 Пенза районы Кондоль селосы 2 920 51 300
23 Сердобск районы Сердобск шәһәре 1 695 54 523
24 Сосновоборск районы Сосновоборск штп-ы 1 630 17 241
25 Спасск районы Спасск шәһәре 730 13 008
26 Тамалы районы Тамалы штп-ы 1 130 16 502
27 Шемышейка районы Шемышейка штп-ы 1 500 17 668

Шәһәр округлар[үзгәртү]

Шәһәр округы Мәйдан,
км²
Халык саны
(2011), кеше
1 Заречный 124 63 600
2 Күзнәй 23 88 800
3 Пенза 288 517 400

Танылган шәхесләр[үзгәртү]

Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]