Свердловск өлкәсе

Русия Федерациясе субъекты
Свердловск өлкәсе Свердловская область
Байрак Герб
Башкала	Екатеринбург
Мәйдан	17-нче
- Барлыгы - Су	194 307 км² 0,4%
Халык саны	5-нче
- Барлыгы - Халык тыгызлыгы	4 298 030 кеше (2010) 22,1 кеше/км²
Тулаем региональ продукт	7-нче
- Барлык, агымдагы бәядә - Кеше башына	1 033,7 млрд. сум (2010) 214,9 мең сум
Федераль округы	Урал буе
Икътисади районы	Урал
Рәсми тел(ләр)	рус теле
Губернатор	Евгений Куйвашев
Хөкүмәт Рәисе	Денис Паслер
РФ субъекты коды	66
Сәгать поясы	MSK+2 (UTC+6)
Бүләкләр:

Свердло́вск өлкәсе́ – Рәсәй Федерациясенең субъекты.

Өлкә үзәге – Екатеринбург шәһәре.

География

Чиктәшлек

Як	Рәсәй субъекты
Төньяк	Коми республикасы Хант-Манси — Югра автономияле округы
Көнчыгыш	Төмән өлкәсе
Көньяк	Чиләбе өлкәсе Курган өлкәсе Башкортстан
Көнбатыш	Пермь өлкәсе

Свердловск өлкәсе Уралның урта һәм төньяк өлешләрне һәм Көнбатыш Себер тигезлегенең көнбатыш өлешен биләп тора. Өлкәнең иң биек ноктасы — Конжаковский Камень тавы (1569 м).

Гидрография

Төп елгалар — Исәт, Тәүде, Тура (Об бассейны), Чусовая, Караидел (Чулман бассейны). Эре күлләр — Пелымский Туман (32,2 км²), Вагильский Туман (31,2 км²).

Климат

Климат — уртача континенталь, Гыйнварның урта температурасы — -20...-15 °С, июльнең урта температурасы — +15...+19 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме — 350-600 мм.

Туфраклар, үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы

Туфраклар: көлсу (өлкә мәйданының 36,7% өлешен биләп торалар), көлсу-сазлык, торф-сазлык, сазланган туфраклар (18,2%), кәсле-көлсу (14,8%), соры урман һәм кәсле-болын туфраклары (12,9%), кара һәм болын-кара туфраклар (11,3%). Урманлылык — 61%.

Тарих

Революциягә кадәр хәзерге Свердловск өлкәсе җирләре күбесенчә Пермь губернасы составына кергәннәр.

Свердловск өлкәсе Урал өлкәсе составыннан 1934 елның 17 гыйнварында аерылып чыгарыла.

Халык

Милли состав

Халык	1939		1959		1970		1979		1989		2002		2010
	К. с.	%	К. с.	%	К. с.	%	К. с.	%	К. с.	%	К. с.	%	К. с.	%
руслар	2 294 569	91,4%	3 560 090	88,0%	3 838 358	88,9%	3 954 961	88,8%	4 176 948	88,7%	4 002 974	89,2%	3 684 843	90,6%
татарлар	80 983	3,2%	158 222	3,9%	176 025	4,1%	179 341	4,0%	183 781	3,9%	168 143	3,8%	143 803	3,5%
украиннар	43 242	1,7%	93 047	2,3%	80 756	1,9%	81 982	1,8%	82 215	1,7%	55 478	1,2%	35 563	0,9%
башкортлар	8 165	0,3%	14 631	0,4%	21 428	0,5%	30 051	0,7%	41 500	0,9%	37 296	0,8%	31 183	0,7%
марилар	15 605	0,6%	20 344	0,5%	24 070	0,6%	26 757	0,6%	31 297	0,7%	27 863	0,6%	23 801	2,4%
алманнар	3 542	0,1%	53 137	2,1%	36 226	0,9%	33 588	0,8%	31 461	0,7%	22 540	0,5%	14 914	0,3%
башкалар	65 203	2,6%	144 945	3,6%	142 878	3,3%	147 828	3,3%	159 561	3,4%	171 920	3,8%	363 640	8,5%
барлык	2 511 309	100,0%	4 044 416	100,0%	4 319 741	100,0%	4 454 508	100.0%	4 706 763	100,0%	4 486 214	100,0%	4 297 747	100,0%

Свердловск өлкәсе татарлары

Татарлар Красноуфимск округында (халкының 17,3% өлеше), Түбән Серги районында (14,9%), Ачит округында (9,9%), Югары Пышма шәһәр округында (8,3%) күпләп торалар.

Торак пунктлар

Свердловск өлкәсе торак пунктлары

Екатеринбург Түбән Тагил	№	Шәһәр	Халык саны	№	Шәһәр	Халык саны	Каменск-Уральский Первоуральск
	1	Екатеринбург	1 383 179	11	Краснотурьинск	59 633
	2	Түбән Тагил	361 811	12	Берёзовский	51 651
	3	Каменск-Уральский	176 572	13	Лесной	50 363
	4	Первоуральск	124 528	14	Югары Салда	46 221
	5	Серов	99 373	15	Качканар	41 426
	6	Новоуральск	85 522	16	Красноуфимск	39 765
	7	Асбест	68 893	17	Ирбит	38 357
	8	Полевской	64 220	18	Реж	38 215
	9	Ревда	61 875	19	Алапаевск	38 192
	10	Югары Пышма	59 749	20	Тәүде	35 421
2010 елның җанисәбе буенча

Административ-территориаль бүленеше

Шәһәр округлары

1. "Алапаевск шәһәре" муниципаль берәмлеге 2. Алапаевск муниципаль берәмлеге 3. Арамиль шәһәр округы 4. Артёмовский шәһәр округы 5. Әртә шәһәр округы 6. Асбест шәһәр округы 7. Әчит шәһәр округы 8. Белоярский шәһәр округы 9. Берёзовский шәһәр округы 10. Бисерть шәһәр округы 11. Богданович шәһәр округы 12. Верхнее Дуброво шәһәр округы 13. Верх-Нейвинский шәһәр округы 14. Югары Салда шәһәр округы 15. Югары Тагил шәһәр округы 16. Югары Пышма шәһәр округы 17. Югары Тура шәһәр округы 18. Верхотурье шәһәр округы 19. Волчанск шәһәр округы 20. Гари шәһәр округы 21. Горноуральский шәһәр округы 22. Дегтярск шәһәр округы 23. "Екатеринбург шәһәре" муниципаль берәмлеге

24. Заречный шәһәр округы 25. Ивдель шәһәр округы 26. "Ирбит шәһәре" муниципаль берәмлеге 27. Ирбит муниципаль берәмлеге 28. Каменск шәһәр округы 29. Каменск-Уральский шәһәре 30. Камышлов шәһәр округы 31. Карпинск шәһәр округы 32. Качканар шәһәр округы 33. Кировград шәһәр округы 34. Краснотуринск шәһәр округы 35. Красноуральск шәһәр округы 36. Красноуфимск шәһәр округы 37. Красноуфимск округы муниципаль берәмлеге шәһәр округы 38. Кушва шәһәр округы 39. "Лесной шәһәре" шәһәр округы шәһәр округы 40. Малышева шәһәр округы 41. Махнёво муниципаль берәмлеге 42. Невьянск шәһәр округы 43. Түбән Тура шәһәр округы 44. Түбән Тагил шәһәре 45. Түбән Салда шәһәр округы 46. Яңа Ляля шәһәр округы

47. Новоуральск шәһәр округы 48. Пелым шәһәр округы 49. Первоуральск шәһәр округы 50. Полевской шәһәр округы 51. Пышма шәһәр округы 52. Ревда шәһәр округы 53. Реж шәһәр округы 54. Рефтинский шәһәр округы 55. Свободный ЯАТБ шәһәр округы 56. Североуральск шәһәр округы 57. Серов шәһәр округы 58. Сосьва шәһәр округы 59. Среднеуральск шәһәр округы 60. Староуткинск шәһәр округы 61. Сухой Лог шәһәр округы 62. Сысерть шәһәр округы 63. Тәүде шәһәр округы 64. Талица шәһәр округы 65. Тугылым шәһәр округы 66. Туринск шәһәр округы 67. Уральский бистәсе муниципаль берәмлеге 68. Шаля шәһәр округы

Свердловск өлкәсе идарә итү округлары

Муниципаль районнар

1. Байкалово районы
2. Камышлов районы
3. Түбән Сырга районы
4. Туринская Слобода районы
5. Таборы районы

Шуның өстенә, Свердловск өлкәсе биш идарә итү округына (рус. управленческий округ) бүленә.

Моны да карагыз

• Урал өлкәсе
• Пермь губернасы