Чукотка автономияле округы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты

Чукотка автономияле округы
Чукотский автономный округ
Чукоткакэн автономныкэн округ

Flag of Chukotka.svg Coat of Arms of Chukotka.svg
Байрак Илтамга

Русия харитасында Чукотка автономияле округы

Административ үзәк

Анадыр

Мәйдан

7-нче

- Барлыгы
- Су мәйданы өлеше

112 877 км²
3,1

Халык саны

82-нче

- Барлыгы
- Халык тыгызлыгы

50 780 кеше (2013)

0,07 кеше/км²

ТРП

78-нче

- Барлыгы, агымдагы бәяләрдә
- Кеше башына

42,0 млрд. сум (2010)

831,1 мең сум

Федераль округ

Ерак Көнчыгыш федераль округы

Икътисади район

Ерак Көнчыгыш икътисади районы

Губернатор

Копин Роман Валентин улы[1]
РФ субъекты коды 87
ISO 3166-2 коды RU-CHU

Бүләкләр

Leninorder.svgLeninorder.svg

Чуко́тка автоно́мияле о́кругы (рус. Чукотский автономный округ, чук. Чукоткакэн автономныкэн округ) — Русия Федерациясенең Ерак Көнчыгышында урнашкан субъекты. Ерак Көнчыгыш федераль округына керә.

Административ үзәгеАнадыр шәһәре.

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Русия субъекты
Көнбатыш Якутия республикасы
Көнчыгыш АКШ (диңгез буенча)
Көньяк-көнбатыш Магадан өлкәсе
Көньяк Камчатка крае

География[үзгәртү]

Чукотка автономияле округы Русияның төньяк-көнбатышында урнаша. Бөтен Чукотка уярымутравын били, кыйтка өлешеннән тыш берничә утравында да урнаша.

Көнчыгыш Себер, Чукотка һәм Беринг дингезләре белән юыла.

  • Төп елгалар — Анадыр, Омолон, Великая, Амгуэма, Зур һәм Кече Анюйлар.
  • Иң зур күлләр — Краснено, Эльгыгытгын, Пекульнейское.

Чукотка автономияле округы - чик буе зонасы. Чукоткага барып өчен чит илле кешеләргә ФСБның рөхсәте кирәк.

Климат[үзгәртү]

Округ күбесенчә Төньяк поляр түгәрәге артында урнашкан. Шуңа күрә анда каты субарктик климат, кыш 10 ай уза. Гыйнварның урта температурасы -15...-39 °C, июльнең +5...+10 °C. Явымнар 200-500 мм ел эчендә.

Файдалы казылмалар[үзгәртү]

Табигый газ, нефть, алтын, күмер, аккургаш, вольфрам, терекөмеш.

Тарих[үзгәртү]

Чукотка милли округы 1930 елның 13 декабрендә Ерак Көнчыгыш крае составында барлыкка килгән. 1938-1951 елларда Хабаровск краеның Камчатка өлкәсе составында иде.

1951 елда округ Хабаровск краеның туры вәкаләтенә күчте.

1953 елның 3 декабрьдә Магадан өлкәсенең составына керә; 1977 елда исемен Чукотка автономияле округына алыштыра.

1992 елда ЧАО Магадан өлкәсенең составыннан чыга.

Халык[үзгәртү]

Халык 1939 1959 1970 1979 1989 2002 (*) 2010[2]
Урыслар 5,2 (24,1 %) 28,3 (60,7 %) 70,5 (69,7 %) 96,4 (68,9 %) 108,3 (66,1 %) 27,9 (51,9 %) 25,1 (52,5 %)
Чукчалар 12,1 (56,3 %) 10,0 (21,4 %) 11,0 (10,9 %) 11,3 (8,1 %) 11,9 (7,3 %) 12,6 (23,4 %) 12,8 (26,7 %)
Украиннар 0,6 (2,7 %) 3,5 (7,6 %) 10,4 (10,3 %) 20,1 (14,4 %) 27,6 (16,8 %) 5,0 (9,2 %) 2,9 (6,0 %)
Эскимослар 1,1 (2,3 %) 1,1 (1,1 %) 1,3 (0,9 %) 1,5 (0,9 %) 1,5 (2,85 %) 1,5 (3,2 %)
Эвеннар 0,8 (3,8 %) 0,8 (1,8 %) 1,1 (1,0 %) 1,0 (0,7 %) 1,3 (0,8 %) 1,4 (2,6 %) 1,4 (2,9 %)
Чуваннар 0,9 (0,6 %) 1,0 (1,8 %) 0,9 (1,9 %)
Белоруслар 0,6 (1,2 %) 1,7 (1,6 %) 2,4 (1,7 %) 3,0 (1,9 %) 0,5 (1,0 %) -
Татарлар 0,5 (1,1 %) 1,6 (1,6 %) 2,0 (1,4 %) 2,3 (1,4 %) 0,5 (1,0 %) -

Шәһәрләр[үзгәртү]

Халык саны, кеше
Шәһәр 1959 1970 1979 1989 2002 2010[2]
Анадыр 5859 7703 12 241 17 094 11 038 13 525
Билибино 635 10 693 12 711 15 558 6181 5504
Певек 5752 10 528 11 060 12 915 5206 4161

Административ-территориаль бүленеш[үзгәртү]

Chukotka ao 2008.svg
Анадыр районы
Билибино районы
Иульт районы
Провидения районы
Чукотка районы
Чаун районы


Торак пунктлар[үзгәртү]

Чукотка автономияле округының эре торак пунктлары

Шәһәр Халык саны Торак пункт Халык саны

Anadyr harbour3.jpg
Анадыр

1 Анадыр 13 045 11 Усть-Белая 873
2 Билибино 5 556 12 Марково 809
3 Певек 4 162 13 Рыркайпий 766
4 Угольные Копи 3 368 14 Уэлен 720
5 Эгвекинот 2 790 15 Нешкан 704
6 Провидения 1 970 16 Канчалан 629
7 Лаврентия 1 459 17 Амгуэма 521
8 Беринговский 1 401 18 Рыткучи 517
9 Лорино 1 267 19 Ваеги 497
10 Омолон 873 20 Мыс Шмидта 492
2010 елның җанисәбе буенча[3]


Икътисад[үзгәртү]

Чукотка автономияле округы ТРП кеше башына буенча дүртенче урын ала (2008); икътисадның нигезе - алтын приисклары һәм рудниклар.

Сәнәгать[үзгәртү]

Билибино шәһәрендә АЭС эшли; Күмер чыгарыла, балык эшкәртү предприятеләре эшли.

Транспорт[үзгәртү]

Күбесенчә авиа- һәм диңгез буе транспорты.

Искәрмәләр[үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү]