Курган өлкәсе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты

Курган өлкәсе

Flag of Kurgan Oblast.svg Coat of arms of Kurgan Oblast.svg
Байрак Илтамга

Русия харитасында {{{TtNm}}}

Административ үзәк

Курган

Мәйдан

46-нчы

- Барлыгы
- Су мәйданы өлеше

71 488 км²
0,4

Халык саны

53-нче

- Барлыгы
- Халык тыгызлыгы

877149 (2014)

12.27 кеше/км²

ТРП

62-нче

- Барлыгы, агымдагы бәяләрдә
- Кеше башына

115,2 млрд. сум (2010)

111,3 мең сум

Федераль бүлге

Урал

Икътисади район

Урал

Губернатор

Алексей Кокорин

Губернаторның беренче урынбасары

Сергей Путмин

Курган өлкә Думасы рәисе

Владимир Хабаров
РФ субъекты коды 45
ISO 3166-2 коды RU-KGN

ГАТОБК коды

37

Бүләкләр

Ленин ордены

Курган өлкәсеРусия Федерациясенең Азия өлешендә урнашкан субъекты. Урал федераль округына керә.

Өлкә үзәге — Курган шәһәре.

География[үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Русия субъекты яки дәүләт
Төньяк Свердловск өлкәсе
Төньяк-көнчыгыш Төмән өлкәсе
Көньяк Казакъстан
Көнбатыш Чиләбе өлкәсе

Өлкә Көнбатыш Себернең көньяк-көнбатышында, Тубыл елгасының урта агымы бассейнында урнашкан. Җир йөзе тигез диярлек, көнбатышта һәм көньяк-көнбатышында аз гына күтәренке.

Климат[үзгәртү]

Климат — кискен континенталь, июльнең урта температурасы — +19 °С, гыйнварның урта температурасы — -18 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме ~400 мм.

Гидрография[үзгәртү]

Төп елгалар — Тубыл, Исәт (Мияс, Теча һәм Сәнәр белән), Уй, Кортамыш, Юргамыш — өлкәнең көнбатыш өлешендә урнашалар.

Курган өлкәсендә 2943 күл исәпләнә, аларның күпчелеге көнчыгышта һәм көньяк-көнбатышында урнашалар.

Тарих[үзгәртү]

Урал артының тарихы палеолит чорыннан ук башлана.

Беренче кешеләр торагы Шикаевка авылында табыла.

Неолит чоры тораклары Кошкина һәм Охотина авылларында табыла.

Б.э.к. XVII — VIII гасырларда биредә алакүллеләр яшәгән.

13-16 гасырларда бүгенге өлкә җирләре Алтын Урда, ә соңрак Себер ханлыгы составында булганнар. 1586 елдан, Күчем хан җитәкләгән Себер ханлыгы басып алынгач,бу җирләр тулысы белән урыслар кулына күчә.

Совет чорында хәзерге Курган өлкәсе җирләре башта Урал, ә аннан соң Чиләбе өлкәсе составында булганнар.

Курган өлкәсе 1943 елның 6 февралендәге ССРБ Югары Советы указы белән оештырылган.[1] Өлкә составына Чиләбе өлкәсенең 32 көнбатыштагы район һәм Омск өлкәсенең 4 районы кертелгән. 1944 елда өр-яңадан оештырылган Төмән өлкәсе составына Армизон, Бердюжье, Исәт һәм Упорово районнары кертеләләр.

Халык[үзгәртү]

Курган өлкәсе халкы 2010 елга якынча 911 мең кеше.

Торак пунктлар[үзгәртү]

Курган өлкәсенең эре торак пунктлары

Kurgan historical museum.jpg
Курган

Шадрин

Шәһәр Халык саны Шәһәр Халык саны

Петропавловская церковь г.Куртамыш.JPG
Кортамыш
Gorskii 04656u.jpg
Далматово

1 Курган 333 606 11 Макушино 8 338
2 Шадрин 77 756 12 Мишкино 8 034
3 Шумиха 17 819 13 Юргамыш 7 616
4 Кортамыш 17 099 14 Кетово 7 251
5 Катай 14 003 15 Лебяжье 6 452
6 Далматово 13 911 16 Шатрово 5 688
7 Петухово 11 292 17 Усть-Целинное 5 076
8 Щучье 10 973 18 Лесниково 5 056
9 Варгаши 9 254 19 Мокроусово 4 849
10 Каргаполье 8 433 20 Иковка 4 672
2010 елның җанисәбе буенча


Милли состав[үзгәртү]

1959—2002 еллар:

Народ 1959, мең кеше[2] 1970, мең кеше[3] 1979, мең кеше[4] 1989, мең кеше[5] 2002, мең кеше[6]
Урыслар 925,5 (92,6 %) 995,9 (91,7 %) 991,4 (91,8 %) 1008,4 (91,4 %) 932,6 (91,5 %)
Татарлар 19,6 (2,0 %) 23,9 (2,2 %) 23,5 (2,2 %) 22,6 (2,0 %) 20,9 (2,0 %)
Башкортлар 12,7 (1,3 %) 17,5 (1,6 %) 17,7 (1,6 %) 17,5 (1,6 %) 15,3 (1,5 %)
Казакълар 12,6 (1,2 %) 14,0 (1,3 %) 15,8 (1,4 %) 14,8 (1,5 %)
Украиннар 13,4 (1,3 %) 13,6 (1,2 %) 12,8 (1,2 %) 14,0 (1,3 %) 11,2 (1,1 %)

Администртив бүленеш[үзгәртү]

Муниципаль районнар[үзгәртү]

Kurgan Oblast Administrative Numbered 2014.svg
  1. Әлмән районы
  2. Белозерское районы
  3. Варгаши районы
  4. Далматово районы
  5. Звериноголовское районы
  6. Каргаполье районы
  7. Катай районы
  8. Кетово районы
  9. Куртамыш районы
  10. Лебяжье районы
  11. Макушино районы
  12. Мишкино районы
  13. Мокроусовский районы
  14. Петухово районы
  15. Половиннное районы
  16. Тубыл буе районы
  17. Сафакүл районы
  18. Целинное районы
  19. Частоозёрье районы
  20. Шадринск районы
  21. Шатровский районы
  22. Шумиха районы
  23. Щучье районы
  24. Юргамыш районы

Шәһәр округлары[үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]