Магадан өлкәсе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты
Магадан өлкәсе
Магаданская область
Flag of Magadan Oblast.png Coat of Arms of Magadan oblast.png
Байрак Герб

Magadan in Russia.svg

Башкала

Магадан

Мәйдан

11-нче

- Барлыгы

- Су

462 464 км² [1]

0,9 %

Халык саны

62-нче

- Барлыгы

- Халык тыгызлыгы

156 996 (2010)

0,34 кеше/км²

Тулаем региональ продукт

75-нче

- Барлык, агымдагы бәядә

- Кеше башына

58,2 млрд. сум [2] (2010)

255,2 мең сум

Федераль округы

Ерак Көнчыгыш

Икътисади районы

Ерак Көнчыгыш

Рәсми тел(ләр)

рус теле

Губернатор

Виктор Печёный (в. б.)

РФ субъекты коды

49

Сәгать поясы

MSK+8 (UTC+12)

Магадан өлкәсе (рус. Магаданская область) — Русия Федерациясенең субъекты. Ерак Көнчыгыш федераль округына керә.

Административ үзәгеМагадан шәһәре.

География[үзгәртү]

Як Регион
Көньяк Хабаровск крае
Көнбатыш Якутия
Төньяк Чукотка автономияле округы
Көнчыгыш Камчатка крае

Өлкә Тын океанның Охот диңгезе белән юыла. Округның ¾ өлешен тундра һәм лесотундра били. Өлкәнең зур өлешне Колыма таулыгы били; иң биек таулар — Снежная (2293 м), Абориген (2287 м).

Төп елгалар: Колыма, Аян-Юрях.

Тарих[үзгәртү]

XVIII гасырда, Клымага беренче урыс казакларның походларга кадәр бу җирендә күбесенчә якутлар тордылар. XX гасырның башында хәзерге Магадан өлкәсенең терртиориясе Диңгез буе өлкәсе составына керде. 1921-1922 елларда — Ерак Көнчыгыш Республикасы буфер дәүләте составында иде; 1921 елда Камчатка губерния составына кертелгән. 1922 елның ноябрендә Ерак Көнчыгыш Республикасы РСФСР составына Ерак Көнчыгыш өлкәсе буларак кергән. 1926 елда ул исемен Ерак Көнчыгыш краена алыштыра. 1932 елның октябрендә аның составында Камчатка өлкәсе барлыкка килә.

1931 елда Магадан өлкәсенең элгәре, "Дальстрой" тресты - уникаль һәм өзлексез киңәя торган административ-территориаль берәмлеге үз эшен башлый. 1939-1940 елларда Чукотка милли округы "Дальстрой" юрисдикциясенә күчергән.

1953 елның 3 декабрьдә Магадан өлкәсе барлыкка килә; 1953-1992 елларда аның составында Чукотка милли (1978 елдан - автономияле) округы булган.

Халык[үзгәртү]

2010 җанисәбе буенча өлкәсендә 156 956 кеше яши. Шәһәрләрдә халыкның 95,3 % яши (2009) (Мәскәү һәм Санкт-Петербургтан башка иң урбанизацияләнгән регионы).

Милли состав:

Народ 2002 елда, мең кеше 2010 елда, мең кеше (%)[3]
Урыслар 146,5 (80,2 %) 127,9 (84,1 %)
Украиннар 18,1 (9,9 %) 9,8 (6,5 %)
Эвеннар 2,5 (1,4 %) 2,6 (1,7 %)
Татарлар 2,0 (1,1 %) 1,4 (0,9 %)
Белоруслар 2,2 (1,2 %) 1,1 (0,8 %)
Коряклар 0,88 (0,5 %) 0,9 (0,6 %)
Ингушлар 0,8 (0,45 %) -
Алманнар 0,7 (0,45 %) -
Ительменнар 0,65 (0,35 %) 0,61 (0,4 %)
Башка милләтләр - 7,5 (4,9 %)
Милләтне билгеләнмәделәр - 4,9

Торак пунктлар[үзгәртү]

Магадан өлкәсенең эре торак пунктлары

Шәһәр Халык саны Торак пункт Халык саны

Магадан, Ленин проспекты
Магадан

1 Магадан 95 925 11 Стекольный 2 026
2 Ола 6 215 12 Уптар 1 991
3 Сусуман 5 865 13 Эвенск 1 973
4 Сокол 4 687 14 Мяунджа 1 663
5 Палатка 4 244 15 Оротукан 1 531
6 Ягодное 4 211 16 Дукат 1 351
7 Омскучан 4 158 17 Армань 1 071
8 Усть-Омчуг 3 915 18 Холодный 1 062
9 Синегорье 2 821 19 Омчак 956
10 Сеймчан 2 816 20 Дебин 721
2010 елның җанисәбе буенча


Административ бүленеше[үзгәртү]

Магадан өлкәснең административ-территориаль бүленеше
Харитада № Исеме ОКАТО коды Халык саны,
мең кеше
(2010 елына)
Мәйдан,
тыс. км²[4]
Халык тыгызлыгы,
кеше/км²
Административ
үзәге
Шәһәр округы
I Магадан 44 401 000 000 102 603 1,2 88,68
Районнар
1 Ола районы 44 201 000 000 10 495 75,8 0,14 Ола
2 Омсукчан районы 44 204 000 000 5 532 60,4 0,09 Омсукчан
3 Төньяк-Эвен районы 44 207 000 000 2 667 102,0 0,03 Эвенск
4 Среднекан районы 44 210 000 000 3 227 91,8 0,04 Сеймчан
5 Сусуман районы 44 213 000 000 9 025 46,8 0,21 Сусуман
6 Теньки районы 44 216 000 000 5 423 35,6 0,16 Усть-Омчуг
7 Хасын районы 44 219 000 000 8 144 19,3 0,41 Палатка
8 Ягодное районы 44 222 000 000 9 840 29,6 0,36 Ягодное

Магадан өлкәсендә 2 шәһәр (Магадан, Сусуман) һәм 28 штп. урнаша.

Икътисад[үзгәртү]

Сәнәгатьнең төп тармаклары: тау-чыгару сәнәгате (алтынны, көмешне, вольфрамны, күмерне, аккургашны чыгару) һәм балык сәнәгате. Өлкә территориясенә Аркагала ГРЭСы, Колыма гидроэлектростанциясе эшли, Усть-Среднекан гидроэлектростанциясе төзелә.

Транспорт[үзгәртү]

Өлкәнең төп транспорт капкалары - Магадан диңгез порты. Магадан шәһәре янында "Сокол" аэропорты урнаша.

Кызыклы фактлар[үзгәртү]

  • Магадан өлкәсенең Спорное штп-да 8 кеше яши, Галимый штп-да 5 кеше яши, өч шәһәр тибындагы посёлокларда (Беличан, Кадыкчан һәм Югары Ат-Урях) беркем дә яшәми.[6]

Искәрмәләр[үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү]