Магадан

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
шәһәр (1939 елдан)
Магадан
Байрак Герб
Байрак Герб
Ил Русия
Өлкә Магадан өлкәсе
Шәһәр округы Магадан
Координаталар 59°34′0″ т. к. 150°48'0" кч. о. (G)
Нигезләнде 1929
Мәйдан 135 км²
Мәркәз биеклеге 70 м
Халык саны 95 925 кеше (2010)
Сәгать кушагы UTC+10
Телефон коды +7 4312
Почта индексы 685000
Рәсми сайт http://www.magadangorod.ru
Магадан (Россия)
Red pog.png
Магадан (Магадан өлкәсе)
Red pog.png

Магадан (рус. Магадан) — Русиядә шәһәр, Магадан өлкәсе үзәге.

Халык саны — 95 925 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 102 603 кеше.[1]

География[үзгәртү]

Магадан мәңгелек туңлык зонасында, Охота диңгезенең Тауй култыгында, Мәскәүдән 7110 километр төньяк-көнчыгыштарак урнаша. М56 «Колыма» (Якутск — Магадан) автоюлның башлангыч пункты. Амур-Якутия тимер юл магистралеьне Магаданга кадәр озайту планнары бар[2]; 1950-1956 елларда Магадан — Палатка тар колеялы тимер юл эшләгән.[3]

«Сокол» халыкара аэропорты. Диңгез порты.

Магаданнан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Сусуман ~ 581 км Анадыр ~ 1494 км
(һава буенча)
Якутск ~ 1724 км
Мәскәү ~ 9709 км
Җилләр розасы
Петропавловск-
-Камчатский
~ 866 км
(һава буенча)
Иркутск ~ 4610 км Хабаровск ~ 4102 км

Климат[үзгәртү]

  • Елның урта температурасы — —1,3 °C
  • Елның урта җил тизлеге — 3,6 м/с
  • Елның урта һава дымлылыгы — 72%
Магадан климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 2,4 2,5 5,5 8,0 22,3 24,5 26,0 25,5 20,2 13,8 6,6 3,3 26,0
Уртача максимум, °C −14,2 −12,5 −8 −1,6 4,9 11,3 14,8 15,0 10,4 1,7 −7,4 −12,8 0,1
Уртача температура, °C −16,5 −15,4 −11,4 −4,6 1,8 7,8 11,8 12,0 7,5 −0,9 −9,8 −14,9 −2,7
Уртача минимум, °C −18,5 −17,8 −14,4 −7,5 −0,5 5,2 9,6 9,7 5,1 −3,1 −12 −17 −5,1
Абсолют минимум, °C −34,6 −33,3 −30,8 −23,5 −10,8 −3 2,0 −1 −6,3 −21,6 −26,9 −30,7 −34,6
Чыганак: Погода и климат ЕСИМО

Сәгать поясы[үзгәртү]

Владивосток вакыты

Магадан Владивосток вакыты (Vladivostok Time Zone, VLAT) сәгать кушагында урнашкан. UTCка карата күчү +10:00 сәгатьне тәшкил итә. Мәскәү вакытына карата күчү +7 сәгатьне тәшкил итә һәм Русиядә MSK+7 итеп күрсәтелә.

Тарих[үзгәртү]

Магадан 1929 елда ССРБ төньяк-көнбатышының табигать байлыклары үзләштерү аркасында нигезләнә.

19301931 елларда — Охот-Эвен милли округының үзәге.

1920-1950-елларда Магаданда ССРБ Эчке Эшләр Халык Комиссариатының Төньяк-Көнбатыш хезмәт белән төзәтү лагерьларның идарәсе урнашкан.

1954 елданМагадан өлкәсе үзәге.

2000—2002 елларда шәһәр составына Армань һәм Ола шәһәр тибындагы бистәләр булганнар.

Халык[үзгәртү]

1939[4] 1959[5] 1970[6] 1979[7] 1989[8] 2002[9] 2010[1]
~27 000 62 225 92 105 121 250 151 652 99 399 95 925

Милли состав (2002): руслар — 83,2%, украиннар — 8,9%, белоруслар — 1,2%, татарлар — 1,1%, Төньяк милләтләре (ительменнар, коряклар, юкагирлар, камчадаллар, эвеннар, чукчалар) — барлыгы 1,0%.[10]

Икътисад[үзгәртү]

Механика заводы, агач эшкәртү комбинаты, шиналар ремонтлау заводы, сөт заводы, икмәк заводы, балык заводы.

Югары уку йортлары[үзгәртү]

  • Төньяк-Көнбатыш дәүләт университеты
  • Санкт-Петербург идарә итү һәм икътисад академиясенең филиалы
  • Мәскәү дәүләт хокук академиясенең филиалы
  • Русия эшкуарлык академиясенең филиалы
  • Заманча һуманитар академиясенең филиалы

Галерея[үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  2. http://deita.ru/economy/dalnij-vostok_11.12.2008_119835_posle-jakutska-zheleznaja-doroga-pojdet-na-magadan.html
  3. http://sbchf.narod.ru/uzk49.html
  4. http://www.mojgorod.ru/magadan_obl/magadan/
  5. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 ел сан алу базасы