Якутск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Якутск
Дьокуускай
Байрак Герб
Yakutsk flag.png Coat of arms of Yakutsk.png
Ил
Русия
Республика
Саха Республикасы
Мэр
Юрий Заболев
Нигезләнде
Мәйдан
122 км²
Халык саны
264 069[1] кеше
Агломерация
284 100
Сәгать поясы
Телефон коды
4112
Почта индексы
677000
Рәсми сайт
Якутск (Россия)
Red pog.png
Якутск (Саха Республикасы)
Red pog.png

Яку́тск (сах. Дьокуускай) — Русиядәге шәһәр, Саха республикасының башкаласы, Лена елгасы порты. Эре мәдәни, фәнни үзәк.

Географик урнашуы[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Шәһәр Туймаада үзәнлегендә Лена елгасының сул ярында урнашкан.

Мәйданы — 122 км².

Мәңгелек туңлыкта урнашкан иң зур шәһәр.

Климат[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

  • Елның урта температурасы — -8,8 °C
  • Елның урта җил тизлеге — 1,7 м/с
  • Елның урта һава дымлылыгы — 69%
Якутск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C −5,8 −2,2 8,3 21,1 31,1 35,1 38,4 35,4 27,0 18,6 3,7 −3,9 38,4
Уртача максимум, °C −35,1 −28,6 −12,3 1,7 13,2 22,4 25,5 21,5 11,5 −3,6 −23,1 −34,3 −3,4
Уртача температура, °C −38,6 −33,8 −20,1 −4,8 7,5 16,4 19,5 15,2 6,1 −7,8 −27 −37,6 −8,8
Уртача минимум, °C −41,5 −38,2 −27,4 −11,8 1,0 9,3 12,7 8,9 1,2 −12,2 −31 −40,4 −14,1
Абсолют минимум, °C −63 −64,4 −54,9 −41 −18,1 −5,4 −1,5 −7,8 −14,2 −40,9 −54,5 −59,8 −64,4
Явым-төшем нормасы, мм 9 8 7 8 20 35 38 37 31 18 16 10 237
Чыганак: Погода и климат

Тарих[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Якутск 1632 елда Пётр Бекетов җитәкчелегендәге Енисей казаклары отряды тарафыннан Ленаның уң ярында нигезләнгән. 1634 елда острог Лена агымы буенча югарырак урынына күчерелә. 16421643 елларда хәзерге урынына күчерерлгән.

18051920 елларда — Русия империясенең Якутск өлкәсе үзәге. 19201991 елларда — Саха Автономияле Совет Социалистик Республикасының башкаласы. 1991 елдан Саха Республикасының башкаласы булып тора.

Халык[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

1856[2] 1897[3] 1913[2] 1926[2] 1939[2] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[9]
~2 800 6 535 ~10 300 ~10 600 ~52 900 74 330 107 617 152 368 186 626 210 642 269 601

Милли состав (2002): руслар — 44,5%, сахалар — 43,9%, украиннар — 2,2%, бурятлар — 1,0%, татарлар — 1,0%.[10]

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Галерея[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

  1. 2009 елның 1 гыйнварында шәһәрләр, районнар буенча Русия Федерациясенең халкы саны
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 http://www.mojgorod.ru/r_saha/jakutsk/
  3. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=80
  4. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  5. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. ВПН-2010. Якутия. Таб. 5. Численность населения по районам, городским и сельским населенным пунктам
  10. http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/tableView/customiseTable.xhtml#