Әлмәт

Bu mäqäläneñ Latin älifbasındağı igezäge bar.

1953 Әлмәт Герб Ил РусияРусия Регион ТатарстанТатарстан Район Әлмәт районы Координаталар 54.9, 52.354°54′00″т.к. 52°18′00″кч.о.  (Я) Мэр Әбубакиров Ришат Нигезләнде XVIII гасыр Беренче телгә алу 1720 Мәйдан 41 км² Халык саны 142 143 кеше (2010) Халык тыгызлыгы 3785 кеше/км² Агломерация якынча 530 мең Милли состав татарлар 50,4%, руслар 42,9%, чуашлар, мордвалар Дини состав мөселманнар, христианнар Этнохороним әлмәтлеләр UTC UTC+3 Телефон коды 8553, 8557 Почта индекслары 423450-423465 Әлмәт Викиҗыентыкта

Әлмәт (лат. тат. Əlmǝt, рус. Альметьевск) — Татарстан шәһәре, Әлмәт районы үзәге. Кама буе, Бөгелмә-Бәләбәй калкулыгындагы сөзәклектә, Зәй елгасының (Кама кушылдыгы) сул як ярында, Әлмәт тимер юл станциясеннән төньяк-көнбатышка таба 16 километрда, Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 279 километр ераклыкта урнашкан. Автоюлларның эре төене. Шәһәрдән 10 километр читтә – Бөгелмә–Яр Чаллы–Әгерҗе тимер юлы.

Халкы 159 000 кеше тәшкил итә.

Әлмәт – Татарстанның эре нефть сәнәгате үзәге (Ромашкино нефть һәм газ ятмалары чыганагы). Әлмәт – «Дуслык» магистраль нефтьүткәргеченең, Түбән Новгород, Пермь, Самара һәм башка нефтьүткәргечләрнең башлангыч пункты.

Тарих

Әлмәт шәһәре Әлмәт авылы нигезендә барлыкка килә. Әлмәт авылы, «Әлмәт энциклопедиясе» хезмәткәрләре тикшеренүләренә караганда, 1720 елда нигезләнгән. 1930 елдан Әлмәт авылы — Әлмәт районының үзәге. Нефть чыгу белән бәйләнешле рәвештә, 1952 елның март аеннан ул шәһәр тибындагы бистәгә (поселок) әверелә, 1953 елның ноябрь аеннан исә шәһәр статусын ала.

Сәнәгать

нефть чыгаручы сәнәгать

• «Әлмәтнефть» нефть-газ чыгару идарәсе
• «Елховнефть» нефть-газ чыгару идарәсе
• «Ямашнефть» нефть-газ чыгару идарәсе
• В.Д.Шашин исемендәге «Татнефть» ААҖ
• «Татнефтеотдача» ЯАҖ
• «Нефтеконсорциум» ЯАҖ,
• «Татойлгаз» ЯАҖ,

газ эшкәртү

• «Татнефть газ эшкәртү» идарәсе

машина төзелеше һәм металл эшкәртү

• «АЛНАС» батырма электр насослары заводы» ААҖ
• «Әлмәт торба заводы» ААҖ
• «Әлмәт резина техника изделиеләр заводы» ҖЧҖ
• «Әлмәт тимер-бетон изделиеләр заводы» ААҖ
• «Әлмәт «Радиоприбор» заводы» ААҖ
• «АЗГП» ААҖ» производство-сәүдә фирмасы

җиңел сәнәгать

• «Алсу» оек-оекбаш фабрикасы

азык-төлек сәнәгате

• Әлмәт сөт комбинаты, «Әлмәт икмәк заводы» ААҖ

«Акташ кирпеч заводы» ААҖ үзәктән читтәрәк урнашкан. Нефть чыгару районның барлык территориясендә алып барыла.

Авыл хуҗалыгы

Әлмәт районында бодай, арыш, арпа, солы, борчак, вика, кукуруз, тары, яшелчәләр үстерелә.

Мөгезле эре терлек, дуңгыз, сарык, атлар, кош-корт, читлектә җәнлекләр (ак төлке, чәшке) асрала.

Авыл хуҗалыгы предприятиеләре

• «Колшәрип» кошчылык фабрикасы» ҖЧҖ.

Территориядә Әлмәт һәм Кәләй урман хуҗалыклары бар.

Мәгариф

• Әлмәт нефть институты
• Әлмәт муниципаль институты
• Әлмәт сәүдә-икътисад техникумы
• Әлмәт политехника техникумы
• Әлмәт физкультура техникумы
• Әлмәт медицина училищесы
• Ф.З.Яруллин исемендәге музыка училищесы

Мәдәният

• Әлмәт татар дәүләт драма театры
• Туган якны өйрәнү музее

Спорт

• "Нефтяник" хоккей клубы
• "Алнас" футбол клубы

Сылтамалар

• Әлмәт турында мәгълумат