Әгерҗе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
шәһәр (19241926; 1938 елдан)
Әгерҗе
Ил Русия
Җөмһүрият Татарстан
Район Әгерҗе районы
Координаталар 56°31′00″ т. к. 52°59'00" кч. о. (G) (Я)
Беренче телгә алу 1646
Мәйдан 8,6 км²
Климат төре уртача
Халык саны 19 299 кеше (2010)
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды +7 85551
Почта индексы 422230
Әгерҗе (Россия)
Red pog.png
Әгерҗе (Татарстан)
Red pog.png

Әгерҗе (лат. тат. Əgerce, рус. Агрыз, удм. Огырчи) — Русия байрагы Русия Федерациясенең субъекты булган Flag of Tatarstan.svg Татарстан Республикасындагы шәһәр, Әгерҗе районының үзәге. Мөһим тимер юл төене.

Халык саны – 19 299 кеше (2010).[1]

География[үзгәртү]

Шәһәр Татарстанның кырый төньяк-көнчыгышында, Удмуртия белән чиге янында, Сарапул калкулыгы итәге янында, бер үк исемле елгасында, Казаннан 304 километр төньяк-көнчыгыштарак, Ижаудан 36 километр көньяктарак урнашкан.

Тарих[үзгәртү]

Шәһәр КазанЕкатеринбург тимер юлы төзелеше уңаеннан барлыкка килгән, аңа Әгерҗе станциясе каршында бистә буларак нигез салынган. 1924 елдан — өяз үзәге булмаган шәһәр, 1926 елда шәһәрләр исемлегеннән чыгарыла. 1921 елданТАССРның Әгерҗе кантоны үзәге, 1924 елданӘгерҗе районы үзәге (19631964 елларда Алабуга районы составында булган). 1928 елданшәһәр тибындагы бистә, 1938 елда Әгерҗегә яңадан шәһәр статусы бирелгән.

Халык[үзгәртү]

1897[2] 1931[3] 1939[3] 1959[4] 1970[5] 1979[6] 1989[7] 2002[8] 2010[9]
2 608 ~5 300 ~15 400 20 270 19 267 20 137 19 732 18 620 19 299

Милли состав (2002): татарлар — 52,9%, руслар — 35,4%, удмуртлар — 6,7%, марилар — 1,6%.[10]

Икътисад[үзгәртү]

Мөһим тимер юл төене. Тимер юл кярханәләре, төзү материаллар заводы, май-сөт комбинаты, ашлык кабул итү предприятиесе, типография, азык-төлек комбинаты.

Социаль инфраструктура[үзгәртү]

4 урта мәктәп, музыкаль мәктәбе, һөнәри училище. Боз сарае, өлкәне өйрәнү музее, үзәк район хастаханәсе, тимер юл хастаханәсе. 2 мәчет.

Танылган шәхесләр[үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  2. Населенныя места Россійской имперіи въ 500 и болѣе жителей, Санкт-Петербург, 1905
  3. 3,0 3,1 http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/agryz/index.html
  4. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  5. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  6. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. Өземтә китерү хатасы: Неверный тег <ref>; для сносок gks.ru не указан текст
  10. 2002 ел сан алу базасы

Тышкы сылтамалар[үзгәртү]