Түбән Новгород

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
шәһәр (1221 елдан)
Түбән Новгород
Байрак Герб
Байрак Герб
Ил Русия
Өлкә Нижгар өлкәсе
Шәһәр округы Түбән Новгород
Координаталар 56°19′37″ т. к. 44°00'27" кч. о. (G)
Нигезләнде 1221
Элеккеге исемнәр 19321990: Горький
Мәркәз биеклеге 200 м
Халык саны 1 250 615 кеше (2010)
Агломерация ~ 2 000 000 кеше
UTC UTC+4
Телефон коды +7 831
Почта индекслары 603ххх
Рәсми сайт http://нижнийновгород.рф/ (рус.)
Шәһәр көне Сентябрьнең икенче якшәмбесе
Бүләкләр Ленин ордены
Түбән Новгород (Россия)
Red pog.png
Түбән Новгород (Нижгар өлкәсе)
Red pog.png

Түбән Новгород яки Нижгар (рус. Нижний Новгород, сөйләү телендә — Нижний, чуаш. Чулхула, чирм. Угарман, эрз. Алоош) — халык саны буенча Русиянең бишенче шәһәре, Нижгар өлкәсе үзәге, Идел елгасы буенда урнашкан.

Халык саны — 1 250 615 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 1 253 324 кеше.[1]

Шәһәргә 1221 елда нигез салына. Бу шәһәрдә "ГАЗ" (Горький автомобиль заводы), Горький ГЭСы барлыгы мәгълүм. Ә соңгы елларда Түбән Новгород Идел буе федераль округы үзәге буларак таныш.

География[үзгәртү]

Шәhәр Көнчыгыш Аурупа тигезлегендә, Уканың Иделгә кушылу урынында, Мәскәүдән 400 километр көнчыгыштарак урнашкан. Ука елгасы шәһәрне ике өлешенә — «таулы» сул ягына һәм тигезле уң ягына бүлә. Шәһәрдә шулай ук тагын 12[2](Боровка, Старка, Левинка, Ржавка, һ. б.) кече елга ага.

Түбән Новгородтан башка шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
Санкт-Петербург ~ 1164 км
Вологда ~ 565 км
Кострома ~ 341 км
Балахна ~ 37 км
Архангельск ~ 1257 км
Котлас ~ 679 км
Бөек Устюг ~ 617 км
Сыктывкар ~ 977 км
Киров ~ 562 км
Семёнов ~ 86 км
Бор ~ 26 км
Дзержинск ~ 35 км
Владимир ~ 245 км
Мәскәү ~ 400 км
Белорусия байрагы Минск ~ 1167 км
Җилләр розасы
Кстово ~ 32 км
Чабаксар ~ 246 км
Казан ~ 402 км
Чиләбе ~ 1328 км
Павлово ~ 82 км
Муром ~ 169 км
Рәзән ~ 425 км
Украина байрагы Киев ~ 1326 км
Арзамас ~ 114 км
Пенза ~ 449 км
Сарытау ~ 646 км
Волгоград ~ 1028 км
Лысково ~ 95 км
Княгинино ~ 111 км
Сембер ~ 482 км
Самара ~ 725 км

Сәгать поясы[үзгәртү]

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Түбән Новгород халыкара стандарт буенча Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

Климат[үзгәртү]

Шәһәр климаты — уртача-континенталь.

  • Елның урта температурасы — 4,8 °C
  • Елның урта җил тизлеге — 2,4 м/с
  • Елның урта һава дымлылыгы — 76%
Түбән Новгород климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 5,5 7,0 17,3 26,3 32,5 36,3 38,3 38,0 31,0 24,2 13,2 8,5 38,3
Уртача максимум, °C −5,9 −5,3 1,2 10,9 18,7 22,6 24,7 22,1 15,7 8,0 −0,5 −4,6 9,0
Уртача температура, °C −8,9 −8,8 −2,6 6,1 12,9 17,2 19,4 16,9 11,1 4,7 −2,8 −7,3 4,8
Уртача минимум, °C −11,7 −11,8 −5,9 2,0 7,8 12,5 14,7 12,6 7,6 2,1 −4,8 −9,9 1,3
Абсолют минимум, °C −41,2 −37,2 −28,3 −19,7 −6,9 −1,8 4,1 0,9 −5,5 −16 −29,4 −41,4 −41,4
Явым-төшем нормасы, мм 45 36 35 35 46 78 78 68 61 62 52 52 648
Чыганак: Погода и климат

Эчке бүленеш[үзгәртү]

Districts of Nizhny Novgorod City.svg

Түбән Новгород 8 районына бүленә:

  1. Автозавод районы
  2. Канавино районы
  3. Ленин районы
  4. Мәскәү районы
  5. Түбән Новгород районы
  6. Ока буе районы
  7. Совет районы
  8. Сормово районы

Халык[үзгәртү]

1811[3] 1840[4] 1859[5] 1897[6] 1913[3] 1926[7] 1931[3] 1939[3] 1959[8] 1970[9] 1979[10] 1989[11] 2002[12] 2010[1]
~14 400 26 098 32 538 90 053 ~111 400 220 819 ~351 300 ~643 700 941 962 1 170 133 1 344 474 1 438 133 1 311 252 1 250 615

Милли состав[үзгәртү]

Милләт 2002[13] 2010[14]
руслар 95,0% 94,3%
татарлар 1,1% 1,0%

Түбән Новгород агломерациясе[үзгәртү]

Түбән Новгород агломерациясе — халык саны буенча Русиянең бишенче агломерация. Халык саны — 2 млн кешедән артык (Идел буе федераль округы халкының ~7% өлеше, Түбән Новгород өлкәсе халкының ~63% өлеше). Агломерация составына Түбән Новгород, Дзержинск, Бор, Кстово шәһәрләре, Балахна, Богородск, Городец, Кстово, Павлово районнары керәләр.

Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү]