Азәрбайҗан

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Азербайджанская Республика
Azərbaycan Respublikası, Азәрбајҹан Республикасы
Flag of Azerbaijan.svg Азәрбайҗан гербы
Байрак Герб
Шигарь: «Odlar Yurdu
(Утлар ватаны)»
Һимн: «Azərbaycan Marşı»
Azerbaijan (orthographic projection).png
Бәйсезлек көне 28 май 1918 (Кавказ арты федератив демократик республикасыннан)
ССРБдан: 18 октябрь 1991
Рәсми тел азәрбайҗан теле[1]
Башкала Бакы
Эре шәһәрләр Бакы, Гәнҗә, Сумгаит
Идарә итү формасы Президент республикасы[2]
Президент
Премьер-министр
Илһам Әлиев
Артур Расизадә
Мәйдан
• Барлыгы
• су өслеге проценты
дөньяда 112-нче
86 600 км²
1,6 %
Халык саны
• Бәя (2013)
Халык тыгызлыгы

Green Arrow Up Darker.svg9 590 159[3][4] кеше (91-нче)
109 кеше/км²
ТЭП (САМП)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

98,776 млрд.[5] $
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

68,727 млрд.[5] $
7 392[5] $
КПҮИ (2013) steady 0,734[6] (югары) (82-нче)
Интернет домены .az
ISO коды AZ
ХОК коды AZE
Телефон коды +994
Сәгать пояслары кышын +4, җәен +5

Әлеге объектның координаталары: 40°06′00″т.к. 47°19′00″кч.о. / (G)Азәрбайҗан (рәсми исеме Азәрбайҗан Республикасы, азәрб. Azərbaycan Respublikası) — Кавказ арты регионының көнчыгыш өлешендә, Каспий диңгезенең көнбатыш ярында урнашкан дәүләт.

Төньякта Русия (Дагстан) һәм Грузия (Квемо-Картли һәм Кахети) белән, көнбатышта Әрмәнстан һәм көнькта Иран белән чиктәш. Азәрбайҗанның эксклавы булган Нахчыван Автоном Республикасы төньякта Әрмәнстан, көньякта Иран һәм көнбатышта Төркия белән чиктәш.

Азәрбайҗан территориясенең бер өлеше танылмаган Таулы Карабах Җөмһүрияте, бер өлеше (Кәрки, Бархударлы, Югары Әскипара) Әрмәнстан контроле астында. Үз чиратында Азәрбайҗан Әрмәнстан территориясендәге Арцвашен эксклавын контроль астында тота.

Башкаласы — Бакы шәһәре.

География[үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Ил
Төньяк Гөрҗистан, Русия
Көнчыгыш Каспий диңгезе
Көньяк Иран
Көнбатыш Әрмәнстан

Азәрбайҗан төньяктан Кавказ таулары белән читләнгән.

Азәрбайҗан

Климат[үзгәртү]

Климат — кискен континенталь; уртача температура: гыйнварда — +4 °C…−10 °C, июльдә — +5 °C…+25-27 °C. Уртача еллык явым-төшем күләме: 1200-1700 мм (тигез районнарда), 200 мм (таулы районнарында).[7].

Тарих[үзгәртү]

Су ресурслары[үзгәртү]

Каспий диңгезе[үзгәртү]

Каспий диңгезе бассейны.

Каспий диңгезеҖир шарындагы иң зур күл.

Елгалар[үзгәртү]

Азәрбайҗан территориясы буйлап 8400 елга ага, алардан 850 елганың озынлыгы 5 км артык. 24 елганың озынлыгы 100 км артык.

Сылтамалар[үзгәртү]

  1. "Конституция Азербайджанской Республики"
  2. Атлас мира. Государства и территории мира. Справочные сведения. — Роскартография, 2010. — С. 14. — ISBN 978-5-85120-295-7
  3. Census.gov (2013). Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce. Archived from the original on 2013-05-09. Retrieved on 2013-05-09.
  4. The World Factbook
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Международный Банк, World DataBank: World Development Indicators, версия от 27 ноября 2013 года
  6. Human Development Report 2013. United Nations Development Programme (2013). Archived from the original on 2013-08-13.
  7. Природа Азербайджана

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Гейдар Алиев ордены