Берләшкән Гарәп Әмирлекләре
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре (БГӘ, гарәп. الإمارات العربية المتحدة — ’Әл-’Има̄ра̄т ’әл-ʻАраби́йя ’әл-Мутта́һида) — көньяк-көнбатыш Азиядә, Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлешендә урнашкан дәүләт. Көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш.
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының саны 4,8 млн. кеше, боларның 70 % кадәр — көньяк һәм көньяк-көнчыгыш Азиядән эшчеләр. Җирле халык күбесенчә суннит мөселманнары белән тәкъдим ителгән. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре 7 әмирлектән тора: Әбү-Дәби, Әҗман, Дубай, Рас-әл-Хәйма, Өмм-әл-Кайвайн, Фуҗайра һәм Шарҗа. Башкала – Әбү-Дәби шәһәре.
Эчтәлек |
География [үзгәртү]
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш. Мәйданы 83,600 км².
Идарә-җир төзелеше [үзгәртү]
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре — җиде әмирлектән торган федерация дәүләте. Һәр бер әмирлек — тулы монархияле кечкенә дәүләт.
| Әмирлек | Гарәп исеме |
Мәркәз | Мәйдан, км² |
Халык, кеше |
|---|---|---|---|---|
| Әбү-Дәби | أبو ظبي | Әбү-Дәби | 67 340 | 1 463 491 |
| Әҗман | عجمان | Әҗман | 259 | 260 492 |
| Дубай | دبي | Дубай | 3 885 | 2 262 000 |
| Рас-әл-Хәйма | رأس الخيمة | Рас-әл-Хәйма | 1 683 | 191 753 |
| Өмм-әл-Кайвайн | أم القيوين | Өмм-әл-Кайвайн | 777 | 59 098 |
| Фуҗайра | الفجيرة | Фуҗайра | 1 166 | 118 933 |
| Шарҗа | الشارقة | Шарҗа | 2 590 | 656 941 |
Тарих [үзгәртү]
VIIнче гасырда монда урнашкан кечкенә шейхлыклар Ислам динен кабул итеп, Гарәп халифатына керделәр. Шул чорда Дубай, Шарҗа, Әл-Фуҗайра шәһәрләре барлыкка килделәр. Халифат кечсезләнүе белән, шәехлыкларның автономиясе үсте. X-XIнче гасырларда Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлеше карматлар дәүләтенә керде, ә аның таркалуыннан соң Оман шаукымы астына ләкте.
XVнче гасырның ахырында бу җирләрдә хуҗа булып Аурупа ныкланды.
Британия шаукымы [үзгәртү]
Бәйсез дәүләт [үзгәртү]
Сәясәт [үзгәртү]
|
|
|
|---|---|
| Азәрбайҗан • Әрмәнстан • Әфганстан • Бангладеш • Бәхрәйн • Берләшкән Гарәп Әмирлекләре • Бруней • Бутан • Вьетнам • Грузия • Гыйрак • Исраил • Индонезия • Иран • Йәмән • Казакъстан1 • Камбоҗа • Катар • Кипр • Көньяк Корея • Төньяк Корея • Көнчыгыш Тимор • Күвәйт • Кыргызстан • Кытай • Лаос • Ливан • Малайзия • Мальдивлар • Мисыр2 • Монголия • Мьянма • Непал • Оман • Пакьстан • Русия1 • Сингапур • Согуд Гарәбстаны • Сүрия • Таҗикстан • Таиланд • Төрекмәнстан • Төркия1 • Үзбәкстан • Үрдүн • Филиппиннар • Һиндстан • Шри-Ланка • Япония
Танылмаган дәүләтләр һәм башка территорияләр: Абхазия • Вазиристан • Гыйрак Көрдстаны 1 Өлеше Аурупада. 2 Күбесенчә Африкада. |
|
