Үрдүн (дәүләт)

Үрдүн Һәшими Мәмләкәте
المملكة الأردنية الهاشمية
(әл-Мәмлә́кә әл-Үрдүни́я ал-Һәшими́я)

Үрдүн байрагы Үрдүн гербы 31.016667, 36.616667
Девиз: «لله، الوطن، الملك (Аллаһ, Ватан, Мәлик)»
Гимн: «السلام الملكي الأردني (Әс-сәләм әл-мәләки әл-үрдүни)»
Бәйсезлек көне	25 май 1946 ел (Бөекбритания)
Рәсми телләр	{{{Телләр}}}
Башкала	Гәмән
Зур шәһәрләр	Гәмән
Идарә итү формасы	Дуалистик монархия
Үрдүн Премьер-министр	Абдалла II Мәгрүф әл-Бәхит
Дәүләт дине	Ислам (сөнничелек)
Мәйдан • Барлыгы • % су өслеге	Дөнья буенча 110 урында 92 300 км² 0, 01
Халык • Тикшерү (2005) • Тыгызлыгы	5 759 732 кеше (105-нч.) 62 кеше/км²
ТМП   • Барлыгы (2004)   • Кеше башына	$24 697 млн  (100-нч.) $4 800
ТМП   • Барлыгы (2004)   • Кеше башына	$24 697 млн $4 800
Акча берәмлеге	Үрдүн динары
Телефон коды	+962
Сәгать поясы	+ 2

Үрдүн Һәшими Мәмләкәте (гарәп. المملكة الأردنية الهاشمية‎, әл-Мәмләка з-Үрдүни́я аль-Һәшими́я) яки Иорда́ния, Үрдүн (гарәп. الأردن‎, Әл-Үрдүн) – Якын Көнчыгышта урнашкан гарәп дәүләте. Төньякта Сүрия, төньяк-көнчыгышта Гыйрак, көнчыгышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны, көнбатышта Исраил һәм Фәләстин милли идарәсе белән чиктәш. Үрдүн Исраил һәм Фәләстин милли идарәсе белән Үле диңгезнең һәм Исраил, Согуд Гарәбстаны һәм Мисыр белән Гәкабә култыгы яр сызыкларын бүлешә.

Биләмәләрнең 90 % тирәсен чүл һәм ярым чүл алып торалар.

Үрдүнгә туристлар Гакәбә култыгының рифларын һәм комлыкларын, Үле диңгезне һәм дөньяның яңа җиде могҗизасының берсе – Петраны күрер өчен киләләр.

Тарих

• 7 гасырдан Гарәп хәлифәлеге составында.
• 16 гасыр-1918 Госманлы империясе составында
• Беренче бөтендөнья сугышыннан соң Фалыйстыйн Бөекбритания мандат территориясе дип атала.
• 1921 елда Трансиордания әмирлеге буларак Бөекбританиягә буйсына.
• 1946 елдан бәйсез дәүләт итеп игълан ителә
• Беренче гарәп-израиль сугышы вакытында элегрәк Израиль яулап алган җирләре кире кайтарыла.
• Озак вакытлар Израиль белән дошманлашып тора. Еш кын конфликтлар була.
• 1994 елда Израиль белән тынычлык килешүе төзи.

Дәүләт төзелеше

Ил белән король җитәкчелек итә.Закон чыгару органы - Ике палаталы парламент: Сенат - аны король билгели, һәм Депутатлар палатасы.

Административ бүленеш

Ил 10 мухавазага бүленгән.

Табигать

Илнен зур өлеше-тигезлекләр.Климат коры, субтропик. Уртача температура-гыйнварда-+8-14 градус,июльдә 24-30 градус. Явым-төшем уртача. Иң зур елга-Иордан елгасы, күл - Үле диңгез.

Халкы

Төп халкы - иордан гарәпләре.