Латвия

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Латвия Җөмһүрияте
Latvijas Republika
Латвия байрагы Латвия гербы
Байрак Илтамга
Ил көе: «Dievs, Svētī Latviju»
EU-Latvia.svg
Бәйсезлек көне 18 ноябрь 1918 (Русиядән)
21 август 1991 (СССРдан)
Рәсми тел латыш теле
Башкала Рига
Эре шәһәрләр Рига, Даугавпилс, Вентспилс, Лиепая, Елгава, Юрмала
Идарә итү формасы Парламент җөмһүрияте
Президент
Премьер-министр
Андрис Берзиньш
Лаймдота Страуюма
Мәйдан
• Барлыгы
• су өслеге проценты
дөньяда 124-нче
64 589 км²
1,5
Халык саны
• Бәя (2013)
Халык тыгызлыгы

~2 012 000[1] кеше (143-нче)
34,3 кеше/км²
ТЭП (САМП)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

42,471 млрд[2] $ (102)
$20,969[2] $
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

28.380 млрд.[2] $
13,984[2] $
КПҮИ (2013) 0,814[3] (бик югары) (44)
Акча берәмлеге Латвия латы, Ls, (LVL , код 428)
Интернет домены .lv, .eu
Телефон коды +371
Сәгать поясы +2

Латвия, Латвия Җөмһүрияте (лтш. Latvija, Latvijas Republika)Төньяк Аурупада урнашкан дәүләт. БашкалаРига шәһәре.

Аурупа берлеге һәм НАТОга керә.

География[үзгәртү]

Латвия Балтыйк буенда, Көнчыгыш Аурупа тигезлегенең көнбатышында урнаша. Көнбатышында Балтыйк диңгезе һәм Рига култыгы белән юыла.

Көнчыгышта Русия һәм Белорусия, төньякта — Эстония, һәм көньякта — Литва дәүләтләре белән чиктәш. Чикләр озынлыгы — 1382 км, яр буе сызыгының озынлыгы — 498 км, мәйданы 64589 км² тәшкил итә.

Иң биек ноктасы — 311 м (Гайзинькалнс тавы), иң түбән ноктасы — Балтыйк диңгезе (0 м).

Климат[үзгәртү]

Латвия климаты уртача, диңгезнекеннән континентальга күчүче. Июльнең урта температурасы — +15...+17 °С, гыйнварның урта температурасы — -3...-7 °С. Уртача еллык явым-төшем күләме 500—800 мм.

Елгалар[үзгәртү]

Название Бассейн (Латвиядә) Озынлык (гомуми) Озынлык (Латвиядә) Бассейн
Даугава 24 700 1020 357 Балтыйк диңгезе
Лиелупе 8 800 119 119 Балтыйк диңгезе
Вента 7900 346 178 Балтыйк диңгезе
Айвиексте 9290 132 132 Даугава
Гауя 7790 452 452 Балтыйк диңгезе

Халык[үзгәртү]

Эре калалар[үзгәртү]

Таблицада 10000 кешедән артык яшәгән торак пункттар күрсәтелгән (01.01.2012). Латвиядә 76 пункт кала статусын йөртә (ул арасынан 9 – республика әһәмиятендәге калалар ). Республика әһәмиятендәге калалар калын язылышы белән күрсәтелгән.

Герб Кала Халык саны (01.01.2012) Тарих районы
Coat of Arms of Riga.svg Рига 699 203 Видземе
Coat of arms of Daugavpils.svg Даугавпилс 101 057 Латгале
Coat of Arms of Liepāja.svg Лиепая 82 413 Курземе
Escut Jelgava.png Елгава 63 534 Земгале
Coat of Arms of Jūrmala.svg Юрмала 56 307 Видземе
LVA Ventspils COA.svg Вентспилс 41 998 Курземе
Coat of Arms of Rēzekne.svg Резекне 33 936 Латгале
COA LV Valmiera.svg Валмиера 26 674 Видземе
Coat of Arms of Ogre.svg Огре 26 549 Видземе
Escut Jekabpils.png Екабпилс 25 883 Селия / Латгале
Coat of Arms of Tukums.svg Тукумс 19 729 Земгале
Salaspils gerb.png Саласпилс 18 039 Видземе
Escut Cesis.png Цесис 17 673 Видземе
Kuldiga gerb.png Кулдига 12 494 Курземе
Olaine.gerb.png Олайне 12 367 Видземе
Saldus gerb.png Салдус 12 085 Курземе
Coat of Arms of Sigulda.svg Сигулда 11 368 Видземе
Coat of Arms of Talsi.svg Талси 10 962 Курземе
Escut Dobele.png Добеле 10 895 Земгале

Милли состав[үзгәртү]

Народы Латвии 19352011
Милләт 1935 1959 1970 1979 1989 2000 2011
Кешеләр саны  % Кешеләр саны  % Кешеләр саны  % Кешеләр саны  % Кешеләр саны  % Кешеләр саны  % Кешеләр саны  %
Латышлар 1 467 035 76,97 1 297 881 62,39 1 341 805 57,05 1 344 105 53,69 1 387 757 52,05 1 370 703 57,65 1 284 194 62,10
Урыслар 168 300 8,83 556 400 26,75 704 600 29,95 821 500 32,81 905 515 33,96 703 243 29,58 556 422 26,90
Белоруслар 26 800 1,4 61 600 2,9 94 700 4,0 111 500 4,5 119 700 4,5 97 100 4,0 68 174 3,3
Украиннар 1 800 0,1 29 400 1,4 53 500 2,3 66 700 2,7 92 100 3,4 63 600 2,7 45 699 2,2
Поляклар 48 600 2,6 59 800 2,9 63 000 2,7 62 700 2,5 60 400 2,5 59 500 2,5 44 783 2,2
Литвалылар 22 800 1,2 32 400 1,5 40 600 1,7 37 800 1,5 34 600 1,3 33 400 1,4 24 426 1,2
Яһудләр 93 400 4,9 36 600 1,7 36 700 1,6 28 300 1,1 22 900 0,9 10 300 0,4 6 416 0,3
Чегәннәр 3 800 0,2 4 300 0,2 5 400 0,2 6 100 0,2 7 000 0,3 8 200 0,3 6 452 0,3
Алманнар 62 100 3,3 1 600 0,1 5 400 0,2 3 300 0,1 3 800 0,1 3 500 0,1 3 023 0,1
Эстоннар 6 900 0,4 4 600 0,2 4 300 0,2 3 700 0,1 3 300 0,1 2 600 0,1 2 000 0,1
Башкалар 4 200 0,2 1 800 0,1 2 700 0,1 3 800 0,2 29 400 1,0 25 000 1,1 26 298 1,3
Барлык 1 905 936 2 079 948 2 351 903 2 503 145 2 665 770 2 377 383 2 067 887

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās 01.01.2013
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 GDP, PPP (current international $)(ингл.). The World Bank Group. 10 ноябрь 2013 көнне тикшерелгән.
  3. Human Development Report 2013Калып:Deadlink. United Nations. 14 март 2013 көнне тикшерелгән.