Исландия

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Исландия Җөмһүрияте
Lýðveldið Ísland
Исландия
Байрак Илтамга
Исландия байрагы Исландия гербы
Ил көе: «Lofsöngur»
Исландия урнашуы
Бәйсезлек 1944нче елның 17 июнендә (Даниядән)
Рәсми тел исланд теле
Башкала Рейкьявик
Эре шәһәрләр Рейкьявик, Коупавогюр, Хабнарфьордюр, Акюрейри
Президент Олафур Рагнар Гримссон
Премьер-министр Йоханна Сигурдардоттир
Мәйдан
– Барлыгы
– % Су

103 125 км²
2,7%
Халык саны
– Барлыгы (2008)
– Тыгызлык

319 756 кеше
3,1 кеше/км²
Акча Исланд кронасы
Вакыт UTC +0
Пәрәвәз домены .is
Телефон коды +354


Исла́ндия, рәсми исем Исла́ндия Җөмһүрияте (исл. Lýðveldið Ísland)Атлантик океанның төньяк өлешендә урнашкан утрау-дәүләт. Дәүләт территориясе Исландия утравыннан һәм тагын берничә кечкенә утраудан тора. Илнең исеме Бозлы дәүләт дип тәрҗемә ителә.

Исландия Норвегия, ә аннары Дания колониясе саналган, бары тик 1944 елда аерым дәүләткә әйләнгән. Илгә 900 нче елларда Норвегия ягыннан килгән викинглар нигез сала.

Исландия соңгы берничә дистә ел эчендә тормыш дәрәҗәсе гаять югары булган, эшсезлек проблемасының нәрсә икәнен белмәгән дәүләткә әверелде. Халыкны эш һәм акча белән өч алюминий заводы тәэмин итә.

Табигый-географик белешмә[үзгәртү]

Исландия – шактый салкын ил. Биредә җәй айларында да температура плүс 12 градустан югары күтәрелми.

Исландия – бозлыкларга бай ил (илнең 12 процент территориясен бозлыклар били, ә Ватна дигән иң зур бозлыкның мәйданы 8400 квадрат километр тәшкил итә, бозның калынлыгы 1 километр). Шул бозлыклар астында вулканнар ята.

Вулканнар атуы кеше яшәгән районнарны даими рәвештә лава һәм көл астында калдыра. Шуның иң аянычлысы – 1783 елдагы Лаки вулканының атылуы. Сигез ай дәвамында аккан лава нәтиҗәсендә һава агулы газлар белән нык зарарлана, нәтиҗәдә халыкның – 22, мал-туарның 70 проценты һәлак була. Ә 1875 елда Аскья вулканы атылгач, Исландиянең 10 мең квадрат километр территориясе көл белән каплана һәм күпчелек исландлар илдән күчеп китә. Вулканнар 20 нче гасырда да тынычланмый. 1973 елда Вестман атылып, илгә лава астында калу куркынычы яный. Ләкин бу вакытка халык аңа каршы тору ысулын уйлап тапкан була – көчле насослар белән диңгездән су суыртып, аны лава өстенә сиптерәләр һәм ул суынып катып кала.

Чыганаклар[үзгәртү]