Абхаз теле

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Абхаз теле
Үзисем:

Аҧсуа бызшәа, аҧсшәа

Илләр:

Абхазия[1](Гөрҗистан), Төркия, Русия, Үрдүн, Сүрия, Гыйрак

Сөйләшүчеләр саны:

117 350[2]

Халәт:

АбхазияFlag of Abkhazia.svg Абхазия
ГөрҗистанFlag of Georgia.svg Гөрҗистанның Абхазия мөхтәри җөмһүрияте

 Классификация
Төркем:

???

Язу:

кирилл язуы

Тел кодлары
ГОСТ 7.75–97:

абх 010

ISO 639-1:

ab

ISO 639-2:

abk

ISO 639-3:

abk

Абхаз теле (үзаталышы аҧсуа бызшәа [apʰswa bɨzʃʷa], аҧсшәа [apʰsʃʷa], гөрҗи графикасында აფსუა ბჷზშоა) — Абхазиядә яшәүче абхазлар теле, Кавказ (ибери-кавказ) телләрнең абхаз-адыг төркеменә керә. Абхаз телендә 115 меңнән артык кеше сөйләшә. 2 төп диалекты — абҗуй (әдәби телгә нигез булган) һәм бзыб бар.

Абхаз телендә тартык фонемалар бик күп. Сузыклар системасы гади.

1860-еллардан абхаз әлифбасы кирилл язуы нигезендә булдырылган. 1926 елда ул Николай Маррның аналитик әлибасы белән алмаштырылган. 1928 елдан латин, 1938 елда гөрҗи, 1954 елдан янә кирилл графикасы нигезендәге язуга күчерелде.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Гөрҗистан конституциясе буенча, Абхазия аның составына мөхтәри җөмһүрият буларак керә. Абхазиянең Гөрҗистанныкы булуы дөнья дәүләтләрнең күпчелеге тарафыннан таныла. Фактик рәвештә Гөрҗистан Абхазия территориясен контрольләми. Абхазия конституциясе буенча, ул — бәйсез дәүләт. Аның бәйсезлеге башка дәүләтләр тарфыннан танылган.
  2. Abkhaz(ингл.). Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition.. 21 март 2012 көнне тикшерелгән. 30 май 2012 көнне төп чыганагыннан архивланган.