Арне Тиселиус

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Арне Тиселиус latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Арне Тиселиус
Arne Tiselius.jpg
Туган телдә исем шевит. Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
Туган 10 аугыс 1902(1902-08-10)[1][2]
Стокһолм, Швеция-Норвегия униясе[d][3]
Үлгән 29 октябрь 1971(1971-10-29)[3][1][2] (69 яшь)
Уппсала, Швеция[4]
Үлем сәбәбе йөрәк сумите инфаркты
Күмү урыны Уппсаланың иске зираты[d][5]
Яшәгән урын Швеция
Ватандашлыгы Flag of Sweden.svg Швеция
Әлма-матер Упсала үнивирситите
Һөнәре тереклек химиячесе, химик, үнивирситит прафисыры
Эш бирүче Упсала үнивирситите

Commons-logo.svg Арне Тиселиус Викиҗыентыкта

Арне Тиселиус (шевит. Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, 10 аугыс 1902(1902-08-10)[1][2], Стокһолм, Швеция-Норвегия униясе[d][3]29 октябрь 1971(1971-10-29)[3][1][2] (69 яшь), Уппсала, Швеция[4]) — тереклек химиячесе, химик, үнивирситит прафисыры (Швеция). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1948), Упсала үнивирситите прафисыры (1938 елдан), шул ук уку йорты каршындагы Биохимия институты директоры (1951-?), табигый фәннәр өлкәсендәге тикшеренүләр буенча Швеция дәүләт шурасы рәисе (1946-1950).

Упсала үнивирситите дигән уку йортында белем алган.

Лундын кыйрал җәмгыяте, Швеция кыйрал фәннәр академиясе, Швеция кыйрал мөһәндислек фәннәре академиясе, Пүлшә фәннәр академиясе,[6] Берлин фәннәр академиясе, Папа фәннәр академиясе,[7] Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе, Италия милли фәннәр әгъзасы, Финләндия фән һәм әдәбият әгъзасы дигән оешмаларда әгъза булган.

Фәнни хезмәтләре югары молекуляр кушылмаларның электрофоретик һәм хроматографик тикшеренүләре ысулларына карый. Адсорбцион хроматография ысулын кәшеф иткән (1931-1935) һәм аннан файдаланып, составында аминоәчелекләр, пептидлар, күмерсулар булган кушылмаларны сыйфат һәм микъдар ягыннан анализлаган. Иммуноэлектрофорез ысулы белән кан сывороткасының аксым төзелешен өйрәнүгә нигез салган. Нобель фонды идарәсе рәисе (1960-1964).[8]

Бүләкләр, мактаулы исемнәр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Лундын кыйрал җәмгыяте әгъзасы
  • Химия өлкәсендә Нобель премиясе[9][10] (1948)
  • Бйөркен мөкәфәте
  • Аугуст Вилһелм Һофман мидәле (1955)
  • Франклин мидәле (1955)
  • Йөзьеллык мөкәфәте (1953)
  • шәрәфле доктор (1957)
  • Кыйрал җәмгыятенең чит ил әгъзасы

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Тиселиус Арне // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 Алмания дәүләт китапханәсе, Берлин дәүләт китапханәсе, Бавария дәүләт китапханәсе һ.б. Record #12828675X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 http://www.svenskagravar.se/gravsatt/64724621SvenskaGravar.
  6. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=TISELIUS,%20Arne%20; тикшерү датасы: 26 март 2019.
  7. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/tiselius.html.
  8. https://www.nobelprize.org/nobel_organizations/nobelfoundation/history/lemmel/index.html
  9. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1948/.
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.