Аң
| Аң | |
|---|---|
 | |
| Әһәмиятле кеше | Бенджамин Либет[d] |
| Кайда өйрәнелә | кеше аңы социологиясе[d], consciousness studies[d] һәм психология |
| Нинди веб-биттә тасвирланган | ayurwiki.org/Ayurwiki/Consciousness(ингл.) |
| Моның каршысы | аңсызлык[d] |
 Аң Викиҗыентыкта | |
Бу мәкалә фәлсәфи төшенчә турында. Психология фәнендәге терминның аңлатмасы өчен, Аң (психология) мәкаләне карагыз. Аң — тыштагы яки үз эчендәге берәр әйберне (объектны) тану сыйфаты яки хәле.[1][2] Субъектлык, тану, сизгерлек, тәҗрибәне яшәү (сизү) яки хис итү мөмкинлеге, уяу булу, аерым бер шәхес булуны тою, һәм акылның контроль итүче система буларак билгеләнгән иде.[3] Билгеләүдә очраткан кыенлыкларга карамастан, фәлсәфәчеләрнең күбесе аңның нәрсә булуын киң таралган уртак интуитив аңлауның барлыгы белән килешә.[4] en:Max Velmans һәм Susan Schneider язган The Blackwell Companion to Consciousness китабында белдерелгәненчә: «Билгеле бер мизгелдә таныганыбыз һәрнәрсә аңыбызның бер өлешен билгели; бу сәбәпле аңлы тою тәҗрибәсе бер үз заманда тормышыбызның иң таныш һәм иң серле аспекты булып тора.»[5]
Рене Декарт һәм Джон Локк заманыннан бирле фәлсәфәчеләр аңнын табигатен аңларга һәм анын төп сыйфатларын билгеләргә торышалар. Аң фәлсәфәсендәге төп сораулар арасына керүче мәсьәләләр:
- төшенчәнең фундаменталь ышанычлылык (ингл.);
- аңны кайчан булса механистик (ингл.) юлы белән аңлатыла алыначагы;
- кешечел булмаган аңнын барлыгы һәм аны таный алу юллары;
- аңның тел белән бәйләнеше;
- менталь һәм физик халәтләр яки сыйфатлар арасында дуалистик (ингл.) аерманы таләп итмәгән юл белән аңны аңлау мөмкинлеге;
- һәм компьютер яки роботларның аңлы була алу мөмкинлеге.
Шулай ук карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ consciousness. Merriam-Webster. June 4, 2012 тикшерелгән.
- ↑ Robert van Gulick (2004). Consciousness. Stanford Encyclopedia of Philosophy.
- ↑ Farthing G (1992). The Psychology of Consciousness. Prentice Hall. . https://archive.org/details/thepsychologyofc0000fart.
- ↑ John Searle (2005). "Consciousness". in Honderich T. The Oxford companion to philosophy. Oxford University Press. . https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_f5n3.
- ↑ Susan Schneider and en:Max Velmans (2008). "Introduction". in Max Velmans, Susan Schneider. The Blackwell Companion to Consciousness. Wiley. .
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Anthropology of Consciousness 2011 елның 8 июнь көнендә архивланган
- Consciousness and Cognition
- Consciousness & Emotion
- Consciousness Studies 2012 елның 23 октябрь көнендә архивланган at the Open Directory Project
- Journal of Consciousness Studies
- Psyche 2013 елның 10 апрель көнендә архивланган (ASSC)
- Quantum Mind 2020 елның 26 сентябрь көнендә архивланган
- Evolution and Function of Consciousness Alan Turing Year
Сүзлекләр һәм энциклопедияләр | |
|---|---|
| Норматив контроль |
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,
Википедия проектына ярдәм итә аласыз.