Баһадиршаһ Сөяргул

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Баһадиршаһ Сөяргул latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Баһадиршаһ Сөяргул
Туган 1750
Барда авылы
Үлгән 1805
Дүртөйле районы
Ватандашлыгы Россия империясе
Һөнәре рухани

Баһадиршаһ Сөяргул улы (Баһадиршаһ бин Сөяргул әл-Гайнәви әл-Каҗмакты) — мөселман дин әһеле, мөфәссир. Идел-Урал ягында беренче булып иске татар телендә Коръәннең җидедән бер өлешенең тәфсирен яза.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Баһадиршаһ Сөяргул улы якынча 1750-нче елларда Пермь губернасы Барда авылында туган[1]. Шәҗәрәсе: Ишбулат → Әбдерәшит → Сөяргул → Баһадиршаһ[2].

Коры Алачык авылы (Агыйделнең уң як яры буенда) имамы Сәйфелмөлек бин Мортаза бин Сәлимнең (?-1802) мәдрәсәсендә укый һәм биредә 1771 елда «Дөррәтел-нәсихәт» китабын тәмамлый[2].

Гайнә вулысы Каҗмакты авылы мәчетендә имам булып хезмәт итә[2].

Идел-Урал ягында тәүгеләрдән булып иске татар телендә Коръәннең җидедән бер өлешенең тәфсирен яза һәм аның өстендә эшен 1805 елда тәмамлый. Бу китап Казан шәһәрендә 1859 елда «Китаб-и шәрәф-и мәаб Һәфтияк тәфсире төрки телендә» исеме астында нәшер ителә[1].

Уллары: Хөррәмшаһ (1777—?), Надиршаһ (1779—?), Гаделшаһ (1784—?)[1].

1805 һәм 1811 еллар арасында вафат булган[1].

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Саитбатталов И. Р. О трёх одноимённых толкованиях Корана и возможно первом муфассире из башкир // Традиционный Ислам в России и выдающийся башкирский ученый-теолог просветитель мусульманского мира, шейх Зайнулла Расулев: Материалы Международной научной конференции, посвященной 185-летию со дня рождения вы-дающегося башкирского религиозного и общественного деятеля Зайнуллы Расулева (1833–1917). — Уфа: ИИЯЛ УФИЦ РАН. — С. 219-223. — 396 с. — ISBN 978-5-91608-164-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 Ризаэддин Фахруддин. Асар. — Казань: «Рухият». — Т. 1. — С. 74, 76.