Боз өсте сугышы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Боз өсте сугышы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Боз өсте сугышы, миниатюра, 16 гасыр

Боз өсте сугышы (алманча Schlacht auf dem Eise) , шулай ук Чудь күлендә сугыш - 1242 елның 18 (5) апрелендә Александр Невский җитәкләгән Новгород җөмһүрияте белән Владимир көчләре Ливон ордены гаскәренә каршы (шул исәптән 1237 елдан Кылычйөртүчеләр Ордены белән) Чудь күлендә узган сугыш.

Ливон орденының 1240-1242 еллардагы басып алу һөҗүменең генераль бәрелеше, Чудь күле бозы өстендә узган.

Бәрелеш барышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бәрелеш башлангач алманнар "дуңгыз" дигән тактиканы кулланып рус укчылары полкларының сызыгын өзгәннәр, ләкин Новгород гаскәре Тевтон Ордены гаскәрен фланглардан чолгап алган. Алман башка отрядлары чигенергә мәҗбүр булган.

Сугыштан соң Тевтон Ордены белән Новгород Җөмһүрияте Солых килешүне төзергә мәҗбүр булган. Орден басып алган рус җирләре азат ителә. 10 елдан тевтоннар яңадан Псковка каршы һөҗүм оештырганнар.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Липицкий С. В. Ледовое побоище. — М.: Воениздат, 1964. — 68 с. — (Героическое прошлое нашей Родины).
  • Мансикка В. Й. Житие Александра Невского: Разбор редакций и текст. — СПб., 1913. — «Памятники древней письменности». — Вып. 180.
  • Житие Александра Невского / Подг. текста, перевод и комм. В. И. Охотниковой // Памятники литературы Древней Руси: XIII век. — М.: Художественная литература, 1981.
  • Бегунов Ю. К. Памятник русской литературы XIII века: «Слово о погибели Русской земли» — М.—Л.: Наука, 1965.
  • Пашуто В. Т. Александр Невский — М.: Молодая гвардия, 1974. — 160 с. — Серия «Жизнь замечательных людей».
  • Карпов А. Ю. Александр Невский — М.: Молодая гвардия, 2010. — 352 с. — Серия «Жизнь замечательных людей».
  • Хитров М. Святой благоверный великий князь Александр Ярославович Невский. Подробное жизнеописание. — Минск: Панорама, 1991. — 288 с. — Репринтное изд.
  • Клепинин Н. А. Святой благоверный и великий князь Александр Невский. — СПб: Алетейя, 2004. — 288 с. — Серия «Славянская библиотека».
  • Князь Александр Невский и его эпоха: Исследования и материалы / Под ред. Ю. К. Бегунова и А. Н. Кирпичникова. — СПб.: Дмитрий Буланин, 1995. — 214 с.
  • Феннел Дж. Кризис средневековой Руси. 1200—1304 гг. — М.: Прогресс, 1989. — 296 с.
  • Ледовое побоище 1242 г.: Труды комплексной экспедиции по уточнению места Ледового побоища / Отв. ред. Г. Н. Караев. — М.—Л.: Наука, 1966. — 241 с.
  • Тихомиров М. Н. О месте Ледового побоища // Тихомиров М. Н. Древняя Русь: Сб. ст. / Под ред. А. В. Арциховского и М. Т. Белявского, при участии Н. Б. Шеламановой. — М.: Наука, 1975. — С. 368-374. — 432 с. — 16 000 экз. (в пер., суперобл.)