Лайнус Полиң

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Лайнус Полиң latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Лайнус Полиң
Linus Pauling 1962.jpg
Туган телдә исем ингл. Linus Carl Pauling[1]
Туган 28 февраль 1901(1901-02-28)[2][3][…]
Портленд, Орегон, Америка Кушма Штатлары[5][1]
Үлгән 19 аугыс 1994(1994-08-19)[2][3][…] (93 яшь)
Биг-Сур[d], Калифорния, Америка Кушма Штатлары[6][1][…]
Үлем сәбәбе простата яман шеше[d][7][1]
Яшәгән урын Корваллис[d]
Биг-Сур[d]
Лейк-Освего[d]
Ayapel[d]
Ватандашлыгы Flag of the United States.svg Америка Кушма Штатлары[8][1][9]
Әлма-матер Калифорния технология институты[d][10] һәм Орегон штаты университеты[d]
Һөнәре химик, физик, эсперантист, университет профессоры, тереклек химиячесе, пацифист, кристаллограф, бияфизик
Эш бирүче Калифорния технология институты[d][1], Линус Полиң институты[d][1], Сан-Диегодагы Калифорния университеты[d], Стәнфорд үнивирситите һәм Орегон штаты университеты[d]
Җефет Ава Һелен Полиң[d][1][11]
Ата-ана
Linus Pauling signature.svg

Commons-logo.svg Лайнус Полиң Викиҗыентыкта

Лайнус Полиң (ингл. Linus Carl Pauling[1], 28 февраль 1901(1901-02-28)[2][3][…], Портленд, Орегон, Америка Кушма Штатлары[5][1]19 аугыс 1994(1994-08-19)[2][3][…] (93 яшь), Биг-Сур[d], Калифорния, Америка Кушма Штатлары[6][1][…]) — химик, физик, эсперантист, университет профессоры, тереклек химиячесе, пацифист, кристаллограф, бияфизик (Америка Кушма Штатлары). Химия өлкәсендә Нобель премиясе иясе (1954), Тынычлык өчен Нобель премиясе иясе (1962).

АКШ химия җәмгыяте рәисе (1949). Кристалл рәшәтәкләрдәге «дефект структура» типы төшенчәсен кулланышка керткән. АКШ физик-химигы Җон Слейтер белән бергә молекулалар структурасын тасвирлау һәм өйрәнүнең квант-механик ысулын эшләгән. Ксенон кушылмаларын (XeF6 va XeF8) синтезлау ысулын күрәстеп биргән (1933). Аксымларны структур анализлау ысулына нигез салган (Җ. Бернал va В. Л. Лоуренс белән). Аксым молекуласының α-спирале төзелешен аңлатып биргән (Р. Корн белән). Анемиянең килеп чыгу сәбәпләрен, ДНӘ төзелешен өйрәнгән.

Белем[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Калифорния технология институты,[12] Орегон штаты университеты дигән уку йортларында белем алган.

Оешмаларда әгъзалык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Лундын кыйрал җәмгыяте,[13] Америка фәлсәфә җәмгыяте,[13] Бавария фәннәр академиясе,[13] АКШ милли фәннәр академиясе,[13] Квант молекуляр фәннең халыкара академиясе,[13] Франса фәннәр академиясе,[13] Америка сынлы сәнгать һәм фәннәр академиясе,[13] Русия фәннәр академиясе,[13] Эдинбург кыйрал җәмгыяте,[13] Леопольдина,[13] Париж тыйб академиясе[13] дигән оешмаларда әгъза булган.

Бүләкләр, мактаулы исемнәр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Тынычлык өчен Нобель премиясе[14][15][13] (1962)
  • Гуггенһайм стипендиясе[13]
  • Рөблиң мидәле[13] (1967)
  • Химия өлкәсендә Нобель премиясе[16][15] (1954)
  • Ел һуманисты[13] (1961)
  • Ганди тынычлык мөкәфәте[13] (1962)
  • Виллард Гиббс мөкәфәте[13]
  • Ломоносов алтын мидәле[13] (1977)
  • Америка химия җәмгыятенең чиста химия буенча мөкәфәте (1931)
  • АКШ милли фән мидәле (1974)
  • Милли фәннәр академиясенең химия фәннәре өлкәсендә мөкәфәте (1979)
  • Пристли мидәле[17] (1984)
  • «Халыклар арасында тынычлыкны ныгыту өчен» халыкара Ленин мөкәфәте (1969)
  • Калифорния дан залы (2008)
  • Толман мөкәфәте
  • Лавуазье мидәле (1986)
  • Америка физика җәмгыяте әгъзасы
  • Деви мидәле[18] (1947)
  • Ливерсиҗ мөкәфәте (1948)
  • Ирвиң Ләңмьюр мөкәфәте[19] (1931)
  • Кыйрал җәмгыятенең чит ил әгъзасы

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Biography.com // Biography.com — 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Тарих һәм фән эшләре кәмитите — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Linus Pauling, Obituary // The Daily Telegraph / C. EvansLondon, Thailand: 1994. — ed. size: 622719 — ISSN 0307-1235
  6. 6,0 6,1 6,2 http://muse.jhu.edu/journals/biography/v019/19.4.article.html
  7. The Vitamin Myth: Why We Think We Need Supplements / мөхәррир (not translated to en-us) — 2013. — ISSN 1072-7825
  8. Уэйд, Николас Twists in the Tale of the Great DNA DiscoveryThe New York Times, 2011.
  9. LIBRIS — 2013.
  10. Полиң Л. The Determination With X-Rays of the Structures of Crystals, Dissertation (Ph.D.) — 1925.
  11. Dunitz J. D. Obituary: Linus Carl Pauling, 28 February 1901 - 19 August 1994 // Biogr. Mem. Fellows R. Soc. / J. T. StuartThe Royal Society, 1996. — ISSN 0080-4606; 1748-8494
  12. The Determination With X-Rays of the Structures of Crystals, Dissertation (Ph.D.).
  13. 13,00 13,01 13,02 13,03 13,04 13,05 13,06 13,07 13,08 13,09 13,10 13,11 13,12 13,13 13,14 13,15 13,16 13,17 https://www.biography.com/people/linus-pauling-9435195; тикшерү датасы: 2 сентябрь 2018; опубликовано в: Biography.com; чыгару датасы: 2 апрель 2014. Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән Чыганакка җибәрү хатасы: Ярамаган <ref> исемле тамга: «wikidata-e9cf567abe912f216043385c8de96421b3278593-v3» исеме берничә тапкыр төрле эчтәлек өчен билгеләнгән
  14. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1962/; тикшерү датасы: 27 декабрь 2018.
  15. 15,0 15,1 https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/; тикшерү датасы: 27 декабрь 2018.
  16. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. The Nobel Prize in Chemistry 1954.
  17. https://www.acs.org/content/acs/en/funding-and-awards/awards/national/bytopic/priestley-medal.html.
  18. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Award winners : Davy Medal (инглиз теле).
  19. https://www.aps.org/programs/honors/prizes/langmuir.cfm; тикшерү датасы: 6 октябрь 2018.