Неймеген

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Неймеген latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Неймеген
нид. Nijmegen
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Nijmegen.svgCoat of arms of Nijmegen.svg
Сурәт
Һөнәр төре фотограф
Рәсми исем Nijmegen
Демоним Nijmegenaar һәм nimegano
Нигезләүче Траян
Рәсми тел нидирлан теле
Дәүләт Flag of the Netherlands.svg Нидерланд[1]
Нәрсәнең башкаласы Q111748306?[2][3][4][…] һәм Q111691911?[2][3][4]
Башкала Nijmegen[d]
Административ-территориаль берәмлек Гелдерланд[d][5]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Вал[d] һәм Maas–Waal Canal[d]
Хөкүмәт башлыгы Hubert Bruls[d]
Халык саны 177 359 (1 гыйнвар 2021)[6]
Әлеге административ-территориаль берәмлеккә керүче авыллар Лент[d][7] һәм Nijmegen[d][7]
Су өслеге өлеше 6,91 процент
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 29 метр
Сәгать поясы UTC+01:00
Кардәш шәһәр Олбани (Нью-Йорк)[8][9], Газиантеп, Псков һәм Сучжоу[d]
Моның хуҗасы Stadion de Goffert[d] һәм Blocks[d]
Чиктәш дәүләтләр Вихен[d], Бёнинген[d], Овербетюве[d], Лингевард[d], Убберген[d] һәм Хёмен[d]
Активлык урыны Nijmegen[d][10]
IPv4 диапазоны 145.11.0.0/16[11]
Мәйдан 57,53 км²
Почта индексы 6500–6546 һәм 6663
E-mail mailto:gemeente@nijmegen.nl[12]
Рәсми веб-сайт nijmegen.nl
Харита сурәте
Һәйкәлләр исемлеге list of war memorials in Nijmegen[d], Q7477051?, Q2171985? һәм Q15878068?
Защитник авторских прав work available with Creative Commons license[d][13][14][15][…]
Әсәрләр җыентыгы Regional Archives Nijmegen[d][13][14][15][…]
Беренче язма телгә алу I гасыр
Хуҗалыклар саны 92 743[16]
Җирле телефон коды 0481 һәм 024
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Commons-logo.svg Неймеген Викиҗыентыкта

Неймеген (нид. Nijmegen, алман. Nimwegen, лат. Noviomagus, исп. Nimega[17], фр. Nimègue) — Нидирланның Гелдерланд правинсәсендә урнашкан шәһәр.

Җәгъәрафия[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Ваал елгасы буенда, илнең көнчыгыш өлешендә, Алмания чигендә урнашкан. Климаты диңгез.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1 нче гасырда римлылар тарафыннан нигезләнә. 5 нче гасырдан Франклар дәүләте составында; Бөек Карл дәверендә аның резиденциясе булып торган. 9 нчы гасырдан Лотарингия, 10 нчы гасрыдан Изге Рим империясе составында. 1230 елда шәһәр статусы бирелә. 1247 елда түләнмәгән бурычлар бәрабәренә Гелдерн графы кулына күчә. 1407 елдан Неймеген – Һанза берлеге әгъзасы. 1543 елдан Һабсбурглар биләмәләре составында. Нидирлан инкыйлабыннан соң Үтрехт униясе составында. 1581 елда испаннар тарафыннан басып алына, 1591 елда Нассау Морицы гаскәрләре шәһәрне сугышып кайтарып ала. 1672-1678 еллардагы Һолландия сугышы барышында фраснуз әрмесе тарафыннан басып алына, шәһәрдә шушы сугышка чик куйган Нимвеген килешүләренә кул куела. 1815 елда Нидирлан кыйраллыгы составында. 1944 елда шәһәр инглиз-америка авиациясе тарафыннан бомбага тотылып зур зыян күрә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
1815[18]1830[19]1840[19]1849[19]1859[19]1869[19]1879[19]1889[19]1899[19]1909[19]
13 32617 73421 18221 21821 64123 03124 97132 08942 75654 803
1920[19]1930[19]1947[19]1960[19]1971[19]1980[19]1990[19]2000[19]2010[19]2012
66 91181 716105 921131 593150 229147 346145 782153 705164 223165 127
1 гый 20161 гый 2017[20]1 гый 20171 гый 2018[20]1 гый 2019[20]1 гый 2020[21]1 гый 2021[6]
172 063173 556175 002175 948176 731177 659177 359

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисад нигезе – хезмәт күрсәтү сферасы; машиналар төзү, химия, кәгазь сәнәгатьләре предприятияләре да бар.

Транспорт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Неймеген – зур транспорт төене. Шәһәр аша үтә торган автомобиль һәм тимер юллары аны көнбатышта Ран­стад агломерациясе белән, төньякта Ар­нем, Апел­дорн, Звол­ле шәһәрләре белән, көнчыгышта Түбән Рейн-Рур­ аг­ло­ме­ра­циясе шәһәрләре белән (Алма­ния) белән, көньяк һәм көньяк-көнбатышта Һер­то­ген­бо­с, Вен­ло, Маа­ст­рих­т белән тоташтыра.

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. archINFORM — 1994.
  2. 2,0 2,1 Government gazette of the Netherlands // Government gazette of the Netherlands — 1917.
  3. 3,0 3,1 Government gazette of the Netherlands // Government gazette of the Netherlands — 1951.
  4. 4,0 4,1 https://repository.overheid.nl/frbr/sgd/19871988/0000103024/1/pdf/SGD_19871988_0005120.pdf — 1987.
  5. https://gemeentegeschiedenis.nl
  6. 6,0 6,1 Kerncijfers wijken en buurten 2021 — 2021.
  7. 7,0 7,1 Woonplaatsen in Nederland 2021
  8. http://en.sistercity.info/sister-cities/Albany%2C%20New%20York.html
  9. https://albanykid.com/sister-cities-albanys-caribbean-twin/
  10. https://www.collectiegelderland.nl/object/6d7eb86f-2d58-5b54-93b3-0a1c0eedc11f
  11. https://apps.db.ripe.net/search/lookup.html?source=ripe&key=145.11.0.0+-+145.11.255.255&type=inetnum
  12. https://almanak.overheid.nl/export/Gemeenten.csv
  13. 13,0 13,1 https://www.collectiegelderland.nl/object/29facd5b-a5bc-56cc-b88f-36b2774d23b5
  14. 14,0 14,1 https://www.collectiegelderland.nl/object/2069b478-9a79-569f-b61d-d7badbf00743
  15. 15,0 15,1 https://www.collectiegelderland.nl/object/7d4ce546-608d-51fa-9ac1-1715ff5cd1b1
  16. waar staat je gemeente.nl
  17. http://www.wikilengua.org/index.php/Topónimos_de_Países_Bajos
  18. https://datasets.iisg.amsterdam/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/RPBVK4
  19. 19,00 19,01 19,02 19,03 19,04 19,05 19,06 19,07 19,08 19,09 19,10 19,11 19,12 19,13 19,14 19,15 19,16 19,17 https://easy.dans.knaw.nl/ui/datasets/id/easy-dataset:76773/tab/2
  20. 20,0 20,1 20,2 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/70072NED/table?dl=2096B
  21. (unspecified title)Үзәк статистика бирасы.

Рәсми сайт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]