Сөнгәләй

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Сөнгәләй latin yazuında])
(Сенгилей битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Сөнгәләй
Sengiley Coat of Arms (1778).png
Герб
Сөнгәләй (Русия)
Сөнгәләй
Сөнгәләй (Сембер өлкәсе)
Сөнгәләй
Ил Русия
Өлкә Сембер өлкәсе
Район Сөнгәләй районы
Координатлар 53°58′00″ т. к. 48°48′00″ кч. о.HGЯO
Нигезләнгән 1666
Мәйдан 6 км²
Мәркәз биеклеге 78 м
Халык саны 6 959 кеше
Сәгать кушагы UTC+4
Телефон коды +7 84233
Почта индексы 433380

Сөнгәләй (рус. Сенгилей) — Сембер өлкәсендә шәһәр, Сөнгәләй районының административ үзәге.

Халык саны — 6 959 кеше (2010).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Иделнең уң ярында, Ульновсктан 72 километрга көньякка таба урнаша. Иң якын тимер юл станциясе — Красный Гуляй (45 км).

Исем чыганагы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр үз исемне Сөнгәләйка елгадан алган, ә ул үз исемен эрзә сянг — «кушылдык» һәм лей — «су» сүзләреннән алган.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сөнгәләй 1666 елда нигезләнә.

1780 елдан — Сембер калгайлыгы (1796 елданСембер губернасы) Сөнгәләй өязенең үзәге.

1856 елда Сөнгәләйдә 1 чиркәү, 708 йорт һәм 32 лавка (кибет) булган.

1907 елда шәһәрдә зур булмаган җылылык электростанциясе, ә 1914 елда — цемент заводы төзелә.

1925 елда Сөнгәләй салага үзгәртеп корыла. 1936 елданэшчеләр посёлогы, 1943 елдан — яңадан шәһәр.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[1] 1959[2] 1970[3] 1979[4] 1989[5] 2002[6] 2010[7]
5 734 10 677 9 807 10 817 10 366 8 396 6 959

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Цемент заводы;
  • яшелчә-кәнсир заводы;
  • мибел комбинаты;
  • Ульяновск радиолампа заводының филиалы;
  • «Энергосервис» берләшмәсе;
  • май җитештерү заводы;
  • тегермән комбинаты.

Мәдәният һәм мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәрдә 2 мәктәп, педагогоия колледжы, технологик техникумы һәм өлкәне өйрәнү музее бар.

Шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]