Кызыл (шәһәр)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Кызыл (шәһәр)
шәһәр
Герб
Герб
Ил Русия Федерациясе
Өлкә Тыва Республикасы
мэр Владислав Товарищтайевич Ховалыг
Нигезләнгән /
Беренче телгә алу
1914
шәһәр статусы алу датасы 1914


Рәсми тел тыва, рус
Халык саны 109 986 кеше (2010)

Кызы́лРусиядагы шәһәр, Тыва Республикасының башкаласы. Халкы — 109 986 кеше (2010 елда).

Тарих[үзгәртү]

Тываларның борынгы аталары булган борынгы төркиләрдән калган Орхон әлифбасындагы язулар

Урянхлар төбәге Русияга кергәчтен үк торак пункт буларак 1914 елда Белоца́рск исеме астында рус колонистлары тарафыннан төзелә. 1918 елда (инкыйлаб белән бәйле рәвештә) атамасы Хем-Бельди́рга үзгәртелә, 1926 елдаКызылга.

1921 елда шәһәр Тыва Халык Җөмһүриятенең башкаласы, 1944 елдан — РСФСРның Тыва автоном өлкәсенең, 1961 елданТыва АССРның, һәм 1991 елданТыва Җөмһүриятенең башкаласы.

Географик урнашуы[үзгәртү]

Кызыл — Азияның үзәге

Шәһәр Тыва казанында Олы Енисейны (Улуг-Хем) барлыкка китерүче Зур Енисей (Бий-Хем) һәм Кече Енисей (Каа-Хем) елгалары кушылган урында урнашкан.

Шәһәрнең идарәсе[үзгәртү]

2008 елның 30 июлендә Кызыл шәһәренең мэры буларак биш елга Владислав Товарищтайевич Ховалыг билгеләнә.

Сылтамалар[үзгәртү]