Биклән
| Биклән | |
|---|---|
| Дәүләт |
 Россия |
| Нәрсәнең башкаласы | Биклән авыл җирлеге[d][1] |
| Административ-территориаль берәмлек | Биклән авыл җирлеге[d][1] |
| Халык саны | 1636 (2023)[2] |
| Почта индексы | 423878 |
 | |
Биклән — Татарстан Республикасының Тукай районындагы авыл.
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Биклән Татарстанның башкаласы Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 191 чакрым, ә район үзәге Чаллыдан көньяк-көнбатышка таба 21 чакрым ераклыкта урнашкан[3].
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1724 елда нигезләнгән. Бикчурино, Сарсаз авылы буларак та билгеле. Биклән елгасы (елганың икенче атамасы - Бикчура) һәм аның кушылдыгы Камыш елгасы ярларында урнашкан. Авыл советы үзәге. Авылның исеме, мөгаен, «биклән» сүзе ябык, йомык гидронимыннан. Авылга нигез салынуның вакыты XV-XVI гасырларда. Биклән халкы XVIII-XIX гасырларда Кама буе урманнарында мачта нараты һәм суднолар төзү, аерым алганда, Казан адмиралтиясе ихтыяҗлары өчен куәтле имән әзерләгән лашманнар була. Пристаньга Кама һәм аның кушылдыклары буенча йөзү өчен 2-3 аршинлы имән кряжлары (1,5 - 2,0 метр), махсус чаналарга 150шәр ат җигәләр. Лашман эшлере очен атлар бик куп таләп ителгән һәм аларны башкорт авылларында сатып алганнар яки алмаштырганнар. Шуңа күрә җирле крестьяннарның атлары күп була, чагыштырмача. Татар-монгол яуларына кадәр үк Кыпчак даласында (һәм тагын да киңрәк булган Дунайдан алып Алтайга кадәр булган җирләрдә) ике тугандаш халык: татарлар һәм кыпчаклар яшәгән. Биредә тулы бер Лашман авыллары барлыкка килгән, аларның кайберләре хәтта безнең көннәргә кадәр сакланып калган Лашман, Лашман исемнәрен дә алгпн. Җирле татарлар арасында Лашманов фамилиясе барлыкка килгән.
Демография
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Халык саны | ||||||||||||
| 1859 | 1870 | 1897 | 1913 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 1050 | 1304 | 2226 | 2886 | 2435 | 1934 | 1429 | 1470 | 2014 | 1715 | 1348 | 1270 | |
Төп милләтләр (1989 елгы җанисәп буенча): татарлар.
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 1571 кеше яши[4], шул исәптән:
татарлар — 89,75%,
урыслар — 8,40%,
башка халыклар — 1,53%,
милләтен күрсәтмәүчеләр — 0,32%[4].
Климат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Тәүлек буена һаваның уртача температурасы | ||||||||||||
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| -11.2 °C | -11.1 °C | -5.8 °C | 4.3 °C | 13.3 °C | 18.6 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 12 °C | 4.2 °C | -5.1 °C | -10.5 °C | 3.9 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[5]. Уртача еллык һава температурасы 3.9 °C.[6]
Авылда туган танылган кешеләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Бу исемлек Wikidata мәгълүматларына нигезләнә һәм периодик рәвештә робот тарафыннан яңартылып тора. Исемлекне кулдан яңарту өчен уң яктагы яңартка басыгыз.
Исемлек өлкәсе эченә кертелгән барлык төзәтмәләр киләсе яңарту белән бетереләчәк!
- Миңнегәрәй Әхмәтшин (1889-1938) - 1927-1929 елларда Татарстан АССР Үзәк башкарма комитеты (ТатҮБК/ ТатЦИК) рәисе.
- Илназ Рамазанов (2001), көрәшче, РФ милли көрәш һәм билбаулы көрәш буенча спорт остасы, Татарстан, РФ, дөнья чемпионы.
Моны да карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 ОКТМО
- ↑ Генеральный план Биклянского сельского поселения
- ↑ Implementations of the haversine formula in 91 languages at rosettacode.org and in 17 languages on codecodex.com 2018 елның 14 август көнендә архивланган.
- 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.
- ↑ World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna
- ↑ NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International
Чыганаклар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
.png)