Дмитрий Менделеев

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Дмитрий Менделеев latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Бу мәкаләнең латин әлифбасындагы игезәге бар.

Дмитрий Менделеев
DIMendeleevCab.jpg
Туган телдә исем Дми́трий Ива́нович Менделе́ев
Туган 8 февраль 1834(1834-02-08)
Тубыл, Русия империясе
Үлгән 2 февраль 1907(1907-02-02) (72 яшь)
Питырбур
Үлем сәбәбе пенивмания[1][2]
Күмү урыны Литераторские-мостки[d][2]
Ватандашлыгы Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Русия империясе
Әлма-матер Баш педагогика институты[d]
Һөнәре химик-галим
Эш бирүче Питырбур император университеты[d][2], Ришелье лицее[d][2] һәм Петербургский технологический институт[d]
Җефет Анна Попова[d][2]
Балалар Владимир Дмитриевич Менделеев[d][2], Лүбов Блок[d][2] һәм Василий Дмитриевич Менделеев[d][2]
Гыйльми дәрәҗә: прафисыр (1865) һәм прафисыр (1867)
Mendelejew signature.jpg

Commons-logo.svg Дмитрий Менделеев Викиҗыентыкта

Дмитрий Иван улы Менделеев (рус. Дми́трий Ива́нович Менделе́ев; 27 гыйнвар (8 февраль) 1834, Тубыл — 20 гыйнвар (2 февраль) 1907, Питырбур) — рус галиме, химик, физикохимик, физик, метролог, икътисадчы, технолог, геолог, метеоролог, мөгаллим, һава гизүче, приборлар уйлап табучы. Питырбур университеты профессоры, Питырбур Фәннәр Академиясе әгъза-мөхбире. Иң зур ачышларының берсе — химик элементларның периодик законы.

Ул уйлап тапкан төтенсез дары төренең беренче партиясе 1893 елда Бандүк авылындагы (хәзер Менделеевск шәһәре) химия эаводында эшләнә, галим шунда химик технология мәсьәләләре буенча консультант була.

Тәрҗемәи хәл[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ул гаиләдә соңгы – унҗиденче бала була. 13 яшендә – әтисез, ә студент елларында әнисез кала. Дмитрий Менделеев Питырбурның Баш педагогия институтын тәмамлаган. Педагогик карьерасының башлангычында математика, физика, табигать фәннәрен укыта.

Гаиләсе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Менделеев ике мәртәбә өйләнгән. Беренче хатынын үзеннән күпкә яшь кыз өчен ташлаган, бу гамәл җәмгыятьтә ризасызлык тудырган. Дмитрий Иванович алты бала атасы: икесе Феозва Лещева белән беренче никахтан туа, дүртесе – Анна Попова белән икенче никахтан. Өлкән улы Владимир диңгез офицеры була. Өлкән кызы Ольганың токымлы этләр үрчетүе турында билгеле. Кызы Любовь Мейерхольд төркемендә артист була һәм Александр Блокка кияүгә чыга. Иван, әтисе юлыннан китеп, метрология институтында эшли. Мария әтисенең Ленинград университеты каршындагы музей-архивын җитәкли. Василий су асты көймәләре, миналарга киртә ясау конструкторы була. Русиядә беренче бронировкаланган чылбырлы трактор проектын эшли.[3]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]