Иван Айвазовский

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Иван Айвазовский latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Иван Айвазовский
Հովհաննես Այվազովսկի
Aivazovsky portrait by Tyranov.jpg
Туган телдә исем

Ованнес Айвазян

Հովհաննես Այվազյան
Туган 17 июль 1817(1817-07-17)
Кәфә, Кырым, Русия империясе
Үлгән 19 апрель 1900(1900-04-19) (82 яшь)
Кәфә
Күмү урыны Кәфә
Яшәгән урын Кәфә
Ватандашлыгы Русия империясе
Әлма-матер Император сынлы сәнгать академиясе[d]
Һөнәре рәссам
Кардәшләр Гавриил Константинович Айвазовский[d]
Хәрби дәрәҗә янарал[d]

Commons-logo.svg Иван Айвазовский
Հովհաննես Այվազովսկի
Викиҗыентыкта

Автосурәт, 1874
Диңгез давылда төнлә

Иван Константин улы Айвазовский (әрмәнчә Հովհաննես Կոնստանդինի Այվազյան — Ованнес Айвазян (Гайвазян); 1817-1900) - бөтендөнья танылган Русия империясенең рәссам-маринисты (диңгезгә багышланган рәсемнәр ясаучы), баталист (сугышка багышланган рәсемнәр ясаучы), хәйрияче, туплаучы.

Гибралтар

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1817 елда Кырым Кәфә шәһәрендә сәүдәгәр әрмән гаиләсендә дөньяга килә. Бабалары Галициягә Көнбатыш Әрмәнстаннан 18 гасырда күчкәннәр.

1833 елда Питырбур Император рәсем сәнгате Академиясенә керә.

1835 елда француз рәссамы Таннер да укый башлый.

1838 елда Кырымга сәфәр ясый, анда рәссам Карл Брюллов һәм көйязар Михаил Глинка белән таныша.

Хаос

1840 елда Аурупага бара, Италиядә күп рәсемнәр ясый. "Хаос" рәсемен Рим папасы Григорий XVI сатып ала, һәм рәссамны алтын медаль белән бүләкли.

1844 елда Баш диңгез штабы рәссамы, Питырбур рәсем сәнгате Академиясенең профессоры булды.

Иван Айвазовский күбесенчә диңгез манзараларын сурәтли, хәттә контр-адмирал дәрәҗәсенә лаек була. 6 мең артык рәсем ясый.

1845 елда Кәфәдә торганда сәнгать мәктәбен ача, соңрак ул Яңарусия сәнгать үзәгенә әверелә.

Кәфә шәһәрен төзекләндерү эшләре белән шөгыльләнә, археология, шәһәр тарихы белән кызыксына. хәттә татар бәкләрибәге Мамай каберен таба.

1900 елда 82 яшьлек Айвазовский үлә, Кәфә зиратында күмелгән.

Истәлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Айвазовскийгә башылганган күп кенә шәһәрләрдә һәйкәлләр куелган (Кронштадт, Ирәван, Акъяр), урамнар ачылган.

Казанда Айвазовский исемендәге урам Вахитов районында урнашкан.

Сайланган рәсемнәр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]