Эчтәлеккә күчү

Минусинск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Минусинск latin yazuında])
Минусинск
рус. Минусинск
Байрак[d]
Нигезләнү датасы 1739
Сурәт
Рәсми исем Минусинск
Дәүләт  Россия[1]
Нәрсәнең башкаласы Минусинский район[d][1] һәм Городской округ город Минусинск[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Городской округ город Минусинск[d][1], Тум өязе[d], Минусинский округ[d], Минусинск өязе[d], Минусинский район[d] һәм Красноярск крае
Сәгать поясы UTC+07:00
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Енисей
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан Минусинская котловина[d]
Халык саны 2200 (1856)[2],
10 231 (1897)[3],
15 000 (1914),
20 400 (1926)[2],
19 900 (1931)[2],
31 354 (1939)[4],
38 318 (1959)[5],
42 000 (1967)[2],
40 763 (1970)[6],
56 237 (1979)[7],
65 000 (1982)[8],
71 000 (1986)[2],
72 000 (1987)[9],
72 942 (1989)[10],
74 400 (1992)[2],
73 800 (1996)[2],
73 800 (1998)[2],
71 800 (2000)[2],
70 000 (2001)[2],
72 561 (2002)[11],
72 600 (2003)[2],
68 700 (2005)[2],
67 400 (2006)[2],
67 100 (2007)[2],
66 800 (2008)[2],
66 402 (2009)[12],
71 170 (2010)[13],
71 200 (2011)[2],
70 111 (2012)[14],
69 263 (2013)[15],
68 867 (2014)[16],
68 270 (2015)[17],
68 309 (2016)[18],
68 410 (2017)[19],
68 007 (2018)[20],
67 912 (2020)[21],
70 089 (2021)[22]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 250 метр
Кардәш шәһәр Норилск
Мәйдан 62 км²
Почта индексы 662600
Рәсми веб-сайт minusinsk.info
Җирле телефон коды 39132
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
 Минусинск Викиҗыентыкта

Минусинск (рус. Минусинск) — Россиянең Красноярск краенда шәһәр, Минусинск районының үзәге.

Халык саны — 71 171 кеше.[23]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минусинск Енисей елгасында, Минусинск казанлыгында, Красноярскидан 661 километр көньяктарак урнаша. Красноярск тимер юлында Минусинск станциясе.

Шәһәр аша Р257 «Енисей» (КрасноярскАбаканКызыл) автоюлы уза.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минусинск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 5,9 7,8 24,2 33,0 37,7 37,4 38,9 37,7 32,6 25,8 15,3 6,7 38,9
Уртача максимум, °C −13,5 −10,4 −1,2 10,1 18,2 24,5 26,4 23,8 17,2 8,1 −3,3 −11,3 7,6
Уртача температура, °C −19,5 −17,8 −8,1 3,1 10,9 17,4 19,8 16,8 9,8 1,9 −8,6 −16,7 0,9
Уртача минимум, °C −26 −25,4 −15,1 −3,4 3,2 9,9 12,9 10,2 3,6 −3,1 −13,8 −23 −5,7
Абсолют минимум, °C −49,5 −47,6 −46,7 −32,3 −10,9 −3,5 2,7 −2,8 −10,2 −24 −42,9 −49,4 −49,5
Явым-төшем нормасы, мм 8 6 6 14 33 52 62 58 37 21 13 11 326
Чыганак: [1] [2]

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минусинск 1739 елда Минус елгасының Енисейгә коя торган җирендә нигезләнә.

1822 елданЕнисей губернасының округ шәһәре. 1898 елдан, Минусинск округы өязенә үзгәртеп кору сәбәпле, өяз шәһәре була.

1856 елда Минусинск шәһәрендә 1 чиркәү, 432 йорт һәм 20 лавка (кибет) булган.

XIXXX гасырның башында Минусинск сәяси сөрген урыны буларак таныш булган.

1924 елданМинусинск районы һәм Минусинск округы (1930 елга хәтле) үзәге.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[24] 1856[25] 1897[26] 1926[25] 1931[25] 1959[27] 1970[28] 1979[29] 1989[30] 2002[31] 2010[23]
~2 200 10 231 ~20 400 ~19 900 38 318 40 763 56 237 72 942 72 561 71 171

Милли состав (2002): руслар — 92,7%, алманнар — 1,4%, украиннар — 1,4%, татарлар — 1,3%.[32]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

«Электрокомплекс» заводы, кабельләр, югары вольтлы аппаратура, электроҗылыткыч приборларны ясау заодлары.

Сөт, кондитер-макарон фабрикалары, сыра кайнату, ликёр-аракы, яшелчә-консерв заводлары.

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Красноярск дәүләт педагогика университетының филиалы

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ОКТМО. 179/2016. Сибирский ФО — 2016.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 Народная энциклопедия «Мой город». Минусинск.
  3. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку и уездам Российской Империи кроме губерний Европейской России
  4. Всесоюзная перепись населения 1939 года. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам.
  5. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  6. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  7. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. 2013-09-25 тикшерелгән.
  8. Народное хозяйство СССР 1922-1982 (Юбилейный статистический ежегодник)
  9. Народное хозяйство СССР за 70 лет : [арх. 28 июнь 2016] : юбилейный статистический ежегодник / Государственный комитет СССР по статистике. — Москва : Финансы и статистика, 1987. — 766 с.
  10. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  11. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более.
  12. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. 2014-01-02 тикшерелгән.
  13. Всероссийская перепись населения 2010 года. Итоги по Красноярскому краю. 1.10 Численность населения гор.округов, мун.районов, гор. и сел. поселений и населенных пунктов.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. әлеге чыганактан 2013-05-16 архивланды. 2014-05-31 тикшерелгән.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. Федеральная служба государственной статистики Росстат (2013).
  16. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. 2014-08-02 тикшерелгән.
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. 2015-08-06 тикшерелгән.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (2018-10-05). әлеге чыганактан 2021-05-08 архивланды. 2021-05-15 тикшерелгән.
  19. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (2017-07-31). әлеге чыганактан 2017-07-31 архивланды. 2017-07-31 тикшерелгән.
  20. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. әлеге чыганактан 2018-07-26 архивланды. 2018-07-25 тикшерелгән.
  21. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года.
  22. Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (XLSX). 2022-09-01 тикшерелгән.
  23. 23,0 23,1 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2013-01-27 
  24. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  25. 25,0 25,1 25,2 http://www.mojgorod.ru/krsnjar_kraj/minusinsk/index.html
  26. http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=610
  27. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  28. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  29. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  30. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  31. 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  32. 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2015-09-15, retrieved 2013-01-27 

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]