Русия патшалыгы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия патшалыгы
рус. Русское царство

1547 ел — 1721 ел


Flag of Russia.svg Russian-coa-1667.png
Байрак Герб
Russian Tsardom 1500 to 1700.png
Башкала Мәскәү (15471712)
Санкт-Петербург (17121721)

Рус патшалыгы[1][2] яки Византия вариантында Русия патшалыгы[3][4][5]  — 1547 һәм 1721 еллар арасында[6][7] яшәгән рус дәүләте.

«Русия патшалыгы» - бу чор Русияның рәсми исеме.[7]

1547 елда Мәскәүнең Бөек кенәзе Иван IV Грозный патша дәрәҗәсен ала[8].

1721 елда Төньяк сугышыннан соң, патша Пётр I Русия империясе итеп игълан итә.

Дәүләт башлыклары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

      - формаль идарә иткән патша
      - регент булган патша
Патша Портрет Идарә чоры Комментарий
Иван IV Ivan grozny frame.jpg 15471584 [9]
Симеон Бикбулатович
Monomakh-hat.png
15751576 [10]
Фёдор I Иванович Tsarskiy titulyarnik feodor iv.jpg 1584—1598 [11]
ru:Ирина I Годунова Irina godunova01 reconstruction.jpg 1598 [12]
Борис I Годунов Boris Godunov icon.jpg 1598—1605 [12]
Фёдор II Борисович Tsar Fyodr II.jpg 1605 [13]
ru:Лжедмитрий I Dymitr Samozwaniec Otrepiew.JPG 1605—1606 [14]
ru:Василий IV Шуйский Vasily shuysky.jpg 1606—1610 [15]
ru:Владислав IV
Владислав Жигимонтович
Milwitz Władysław IV Vasa.png 1610—1612 [16]
Михаил I Фёдорович Michael titularnik.jpg 1613—1645 [17]
Патриарх Филарет [прим. 1] Philaret.jpg 1619—1633 [18]
Алексей I Михайлович Alexis I of Russia (1670-1680s, GIM).jpg 1645—1676 [19]
Фёдор III Алексеевич Feodor III by Ivan Saltanov.jpg 1676—1682 [20]
ru:Софья Алексеевна Sophia Alekseyevna of Russia.jpg 1682—1689 [21]
Иван V Алексеевич Ivan V kremlin.jpg 1682—1696 [22]
Пётр I Peter der-Grosse 1838.jpg 1682—1721 [23]

Парламент[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сайланылган администрация[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гаскәрләр (җир һәм диңгез гаскәре)[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дипломатия[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Геральдика[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Акча системасы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

XVI гасыр азагында илдә 220 шәһәр, матди җитештерү һөнәрчелек дәрәҗәсендә үсүе, территориаль специализация процесслары дәвам итә иде. Дәүләт эченә Идел буе ханлыкларны кушуыннан соң Көнчыгыш илләре белән сәүдә үсә башлады.

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фән һәм мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Борынгы Христианлыкның пакълыгы югалган дип саналган илләрдән чыгышлы галимнәр тәэсире «иманны какшата ала» дигән фикернең Русиянең җәмгыятендә таралганлыгы сәбәпле систематик мәгарифнең таралуга озак вакыт дәвамында юл бирмәде[24].

Шуңа карамастан, XVII гасыр уртасында систематик мәгариф нигезләнә һәм үсә башлый. Бу үзгәрешләргә патша Алексей Михайловичның үзенең шәхси югары укымышлылыгы да йогынты ясый[25][26].

Мәдәният һәм сәнгать[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Музыка[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Спорт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Костомаров Н. И. Русская история в жизнеописаниях её главнейших деятелей. Olma Media Group, 2004 [1]
  2. Кругосвет — Онлайн-энциклопедия [2]
  3. Российский и русский — Грамота.ру
  4. Зимин А. А., Хорошкевич А. Л. Россия времени Ивана Грозного. Москва, Наука, 1982 [3]
  5. Перевезенцев, С. В. Смысл русской истории, Вече, 2004
  6. «22 октября 1721 года в Петербурге в Троицком соборе царю Петру I был поднесён титул „император“. Принято считать, что именно в этот день Российское царство официально превратились в Российскую империю и начался отсчёт нового, имперского периода в истории страны.» См.: Агеева О. Г. Титул императора Петра I и понятие «империя» в России в первой четверти XVIII в. // Межславянские взаимоотношения и связи. М., 1999. С. 5
  7. 7,0 7,1 Хорошкевич А. Л. Символы русской государственности. -М. :Изд-во МГУ,1993. ISBN 5-211-02521-0 — C.40
  8. Именной царский указ «О титулах царском и государевой печати» (1667 г.).
  9. ИВАН IV Грозный
  10. СИМЕОН Бекбулатович
  11. ФЕДОР Иванович
  12. 12,0 12,1 БОРИС ГОДУНОВ
  13. ФЕДОР Борисович
  14. ЛЖЕДМИТРИЙ I
  15. ВАСИЛИЙ IV Шуйский
  16. ВЛАДИСЛАВ IV Ваза
  17. МИХАИЛ Федорович
  18. ФИЛАРЕТ (Романов)
  19. АЛЕКСЕЙ Михайлович
  20. ФЕДОР Алексеевич
  21. СОФЬЯ Алексеевна
  22. ИВАН V Алексеевич
  23. ПЕТР I Великий
  24. Кириллин В. М. Русская образованность в X—XVII веках. Первые попытки создания в Московской Руси систематических школ в XVII в.
  25. Зиборов В. К., Лобачев С. В. Алексей Михайлович // Словарь книжников и книжности Древней Руси. Вып. 3 (XVII в.). Ч. 1. С. 70-72.
  26. Белоброва О. А. Морозов Борис (Илья) Иванович // Словарь книжников и книжности Древней Руси. Вып. 3 (XVII в.). Ч. 2: И—О. СПб., 1993. С. 362—363.
  27. Статья про гусли в Российском гуманитарном энциклопедическом словаре
  1. Являлся соправителем своего сына Михаила Федоровича

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Commons-logo.svg
Викиҗыентыкта әлеге темага бәйле медиа бар: