Әбүбәкер Диваев

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әбүбәкер Диваев latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Әбүбәкер Диваев
Әбүбәкер Диваев.png
Туган телдә исем Әбүбәкер Әхмәтҗан улы Диваев
Туган 6 декабрь 1855(1855-12-06)
Ɵфə губернасы, Стәрлетамак өязе, Тукай авылы
Үлгән 5 февраль 1933(1933-02-05) (77 яшь)
Ташкент
Милләт татар
Ватандашлыгы Русия империясе байрагы
Әлма-матер Неплүев кәдит курпысы
Һөнәре хәрби тәрҗемәче

Әбүбәкер Әхмәтҗан улы Диваев (1855, Ɵфə губернасы — 1933, Ташкент) — атаклы түрколог, этнограф һәм фольклорчы, пpафисьıр.

Тәрҗемәи хәл[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әбүбәкер Әхмәтҗан улы Диваев 1855 елда татар морзалары гаиләсендә дөньяга килә. Бериш чыгынаклар аның туу җирен Ырынбур шәһәрен күрсәтсә, икенчеләр — Стәрлетамак өязендәге Тукай авылын. 1876 елда Ырынбурдагы Неплүев кадет корпусын тәмамлаганнан соң, яшь белгеч Урта Азиягә чыгып китә һәм шунда озак еллар җаваплы эшләр башкара. Гади тәрҗемәче булып эшләгән Әбүбәкер Диваев Сырдәрья өлкәсе хәрби губернaтьıpының ярдәмчесе итеп тәгаенләнә. Шул вакытта ул бар Төркистан төбәген аркылыга-буйга йөреп чыга һәм шунда яшәүче үзбәкләр, татарлар, каракалпаклар, казакълар, кыргызларның тормышын, гореф-гадәтләрен, йолаларын өйрәнә. Шулай ук төрки халыкларның борынгыдан килгән иҗатын — мәкалләрен, җырларын, бәетләрен, робагыйларын, әкиятләрен язып туплый бара.

1906 елда палкayник дәрәҗәсендә хезмәттән китә. Ташкенттагы татар мәктәбенә җитәкчелек итә. 1918 елда Ташкент шәһәрендәге Урта Азия дәүләт үнивирcиᴛиᴛен һәм Шәрык институтын оештыручыларның берсе була. Биредә ул казакълар тарихын укыта. Ташкент музееның археологик һәм этнографик коллекцияләрендә мөдирлек итә. Соңрак үнивирcиᴛиᴛта пpафисьıр дәрәҗәсенә ирешә. Мөгаллимлек эше белән беррәттән, Ә. Диваев Төркестан төбәге музееның этнография һәм археология бүлеге мөдире вазыйфаларын башкара һәм күп кенә этнография һәм фольклор экспедицияләренә җитәкчелек итә. ССРБ Фәннәр академиясенең әгъза-корреспонденты дәрәҗәсен алган. Казан дәүләт үнивирcиᴛиᴛеның археология һәм этнография җәмгыятендә әгъза булып торган Ә. Диваев Татарстан галимнәре белән тыгыз хезмәттәшлек итеп, берлектәге гыйльми эшләрне башкара.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]