Тавык карчыгасы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Тавык карчыгасы
Тавык карчыгасы
Тавык карчыгасы
Фәнни классификация
Патшалык: Хайваннар
Тип: Хордалылар
Сыйныф: Кошлар
Отряд: Лачынсыманнар
Гаиләлек: Карчыга кошлар
Ыруг: Карчыгалар
Төр: Тавык карчыгасы
Латин атамасы
Accipiter gentilis
Linnaeus, 1758
Тавык карчыгасы ареалы
рәсем

Wikispecies-logo.svg

Викитөрләрдәге систематика

Commons-logo.svg
Рәсемнәр
Викиҗыентыкта

ITIS 175300
NCBI 8957
Оя (Accipiter g. gentilis)

Тавык карчыгасы (лат. Accipiter gentilis) — карчыга кошлар семьялыгының чын карчыгалар ыругының ерткыч кош. Аурупада, Азиядә һә Төньяк Америкада киң таралган.

Тасвир[үзгәртү]

Тавык карчыгасы карчыгалар ыругының иң зур төре. Иркәкләрнең массасы 0,63–1,1 кг, озынлыгы уртача 55 см, канатларының колачы 98–104 см. Тешеләр аз гына зуррак, аларның массасы 0,86–1,6 кг, озынлыгы 61 см, канатларының колачы 105–115 см.

Төрчәләр[үзгәртү]

  • Урта Аурупа карчыгасы (лат. Accipiter gentilis gentilis)
  • Көнбатыш Себер карчыгасы, тойгын (лат. Accipiter gentilis buteoides)
  • Көнчыгыш Себер карчыгасы, Камчатка карчыгасы (лат. Accipiter gentilis albidus)
  • Көньяк Урал карчыгасы (лат. Accipiter gentilis suschkini)
  • Урта Себер карчыгасы (лат. Accipiter gentilis schvedowi)
  • Япония карчыгасы (лат. Accipiter gentilis fujiyamae)
  • Кавказ карчыгасы (лат. Accipiter gentilis caucasicus)

Тойгын[үзгәртү]

Себер карчыгасы зур кош, иркәкнең канат озынлыгы 32–35 см, тешенең — 35–39 см. Себер карчыгалары кышын кайвакыт үзең ояларыннан ерак көньякта очрашалар. Аларны Башкортостанда, Иделнең түбәнге өлешендә, Урта Азиядә, Кавказда күрделәр. Себер карчыгалары арасында аксыл (бүз) кошлар очрашалар, аларны аеруча тойгын дип атыйлар. Азия лачынчылары аларның кадерен беләләр.

«Кара лачын ау кошым
Сиңа булмас, Шаһ Тимер!
Аннан кала Бүз тойгын
Ул да булмас, Шаһ Тимер!»
Идегәй дастаны

Чыганаклар[үзгәртү]