Ангина

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ангина latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Ангина

Ангина, кискен тонзиллит, тамак шешү (лат. angina — буылу) — тамак һәм аеруча аңкау миндалиналарының (бадәмнарының) шешүе белән билгеләнгән йогышлы авыру[1]; кискен яки дәвамлы йогышлы авыру, йоткылыкның лимфа дүңгәләге, аңкау миндальләренең ялкынсынуы. Аны бактерияләр (В-гемолитик стрептококклар, стафилококклар һәм аларның төрле кушылмалары), вируслар, кандида төрендәге гөмбәчекләрнең кокклар белән берләшүе, кайсы чагында башка микроорганизмнар китереп чыгара.

Ангинаны өйрәнү тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ангина билгеләре Гиппократ (Б.Э.К. 5-4 йөзләр), Цельс (1 гасыр), Әбүгалисина (11 гасыр) хезмәтләрендә үк тасвирланган. Медицинада бактериологик тикшеренү ысулларын гамәлгә кертү ангинаны, микробларга һәм авыруның барлыкка килү урынына карап, түбәндәге формаларга бүленү мөмкинлеге бирә: катараль, лакунар, фолликуляр, фибриноз, некротик, флегмоноз, септик һ.б. Ангина киң таралган авырулар төренә керә. Ангина белән балалар һәм 30-40 яшьтәге кешеләр еш авырый. Авыру чыганагы булып сәламәт, ләкин ангина бактерияләре йөртүчеләр һәм аның көчәеп киткән вакытындагы авырулар санала. Авыру китереп чыгаручы микроблар һава-тамчылар юлы белән тарала. Йогышлы авыруның барышы организмга читтән кергән микроблар санына һәм организмның саклану механизмының активлыгына бәйле. Авыруга каршы иммунитет юк. Микроблар бүлеп чыгарган күп санлы токсиннар йөрәкне, бөерләрне, үзәк нерв системасын, ишетү органнарын һ.б. зарарлый.

Дәвалау[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дәвалау өчен антибиотиклар, фаготерапия, гамма-глобулинотерапия, фитотерапия ысуллары кулланыла. Махсус профилактика —стафилококклы анатоксин, стафилококклы фага (авыз һәм борын куышлыгын савыктыру) ысулы белән В.Е. Григорьев һәм Р.Г. Исхакова тәкъдим иткән схема буенча алып барыла (Казан медицина академиясе, 1989). Профилактикасы үзенчәлекле - авыручыларны үз вакытында аерып дәвалау, бактерия йөртүчеләрне ачыклау һәм лайлалы тышчаларны савыктыру: борын эчен корт җилеме кушып ясалган вазелин, авыз куышлыгын В.Е. Григорьев, Р.Г. Исхакова методикасы (1989) буенча корт җилеменең спирттагы эремәсе белән эшкәртү. Аларның методикасы РФ Сәламәтлек саклау министрлыгы приказына кертелә һәм гамәли медицинада кулланыла, бу исә авырулар саны кимүгә китерә; бу ысул белән дәвалау-савыктыру 3-5 елга гарантия бирә.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Турьянов М.Х., Царегородцев А.Д. Инфекционные болезни. М., 1998; Справочник-путеводитель практикующего врача: 2000 болезней от А до Я. М., 1999.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Русско-башкирский толковый словарь медицинских терминов (М.К.Азнабаев, 2007)