Плюс

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Плюс latin yazuında])
(Кушу билгесе битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
«Плюс» һәм «минус» билгеләренең беренче барлыкка килүе. Иоганн Видманның китабындагы бит

Плюс, яки Кушу билгесе (иск. пелүс[1], лат. plus «күбрәк» — лат. multum’ның («күп») чагыштыру дәрәҗәсе) — кушу операциясының график символы, шулай ук уңай санның (+) символы.

ASCII’да аның менә мондый коды бар: 43 (0x2B), Юникодта — 002B. Шулай ук плюсның калын символы бар: ➕, Юникодта — 2795.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Басуда «+» символын иң иртә (1489 елда) Иоганн Видман арттыру билгесе итеп кулланган[2]. XVI гасырның беренче яртысында «+» символы кушу билгесе итеп куллану Генрих Грамматеуста һәм аның укучысы — Кристоф Рудольфта[3] күренә. Франсуа Виет (15401603), алгебраның символик телен ясаган кеше, еш кына кушу билгесе итеп «+» символы белән кулланган.

Санак төймәсарының + төймәсе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төймәсарның + төймәсе плюс символын җыяр өчен кулланыла. Шулай ук Калькулятор программасында кушу операциясын ясар өчен кулланыла. + төймәсе (үзе, яки Ctrl төймәсе белән тиңдәшлектә) күп төрле программаларда масштабны үзгәртү өчен файдаланыла (масштабны эреләтә).

Төймәсарда + төймәсенең берсе әлифба-саннар бүлегендә, икенчесе (аерым саннар бүлеге булган төймәсарларда) саннар бүлегендә урнашкан.

 105 төймәле IBM/Windows санак төймәсары җәеме к·б·ү 
Esc F1 F2 F3 F4 F5 F6 F7 F8 F9 F10 F11 F12 PrtSc
SysRq
Scroll
Lock
Pause
Break
ТильдаӨндәү билгесе@КуштырнакларРәшәткә (төймә)Номер билгесеДоллар символыНокталы өтерПроцентЦиркумфлексИке ноктаАмперсандСорау билгесеЙолдызчык (типографика)Түгәрәк җәяләрТүгәрәк җәяләрСызу+ (төймә)BackspaceМашиналы кире апострофЁ1 (сан)2 (сан)3 (сан)4 (сан)5 (сан)6 (сан)7 (сан)8 (сан)9 (сан)0 (сан)МинусТигезлек билгесеBackspaceTab (төймә)QWERTYUIOPФигуралы җәяләрФигуралы җәяләрEnter (төймә)Tab (төймә)ЙЦУКЕНГШЩЗКвадрат җәяләрХКвадрат җәяләрЪEnter (төймә)Caps LockASDFGHJKLИке ноктаКуштырнакларВертикаль сызыкКире сызыкEnter (төймә)Caps LockФЫВАПРОЛДНокталы өтерЖМашиналы апострофЭКире сызыкEnter (төймә)Вертикаль сызыкZXCVBNMПочмаклы җәяләрПочмаклы җәяләрСорау билгесеӨтерShift (төймә)Кире кыек сызыкЯЧСМИТЬӨтерБНокта (тыныш билгесе)ЮКыек сызыкНокта (тыныш билгесе)Shift (төймә)CtrlWindows (төймә)Alt (төймә)Буш араAltGr (төймә)Windows (төймә)Menu (төймә)CtrlKB Eng-Rus QWERTY(ЙЦУКЕН).svg
Ins Home PgUp NumLk / *
Del End PgDn 7 8 9 +
4 5 6
1 2 3 Ent
0 ,

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. И. Рәми. Имла сүзлеге, 1928.
  2. Кэджори, 1909, John Widmann, printed a.d. 1489 in Leipzig, is the earliest book in which the + and − symbols have been found. There are indications leading us to surmise that they were in use first among merchants, p. 175
  3. Кэджори, 1909, They occur again in the arithmetic of Grammateus, a teacher at the University of Vienna. His pupil, Christoff Rudolff, the writer of the first text-book on algebra in the German language (printed in 1525), employs these symbols also, p. 175