Бөек Новгород

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Бөек Новгород latin yazuında])
(Новгород битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Бөек Новгород
Flag of Veliky Novgorod.svg
Coat of Arms of Veliky Novgorod.svg
Ил Русия
Федерация субъекты Новгород өлкәсе
Шәһәр бүлгесе Бөек Новгород
Координатлар 58°31'15.56"N, 31°16'32.84"E
Климат уртача континенталь
Рәсми тел рус теле
Халык саны 219 971[1] кеше
Сәгать кушагы UTC+3
Телефон коды 8162
почта индекслары 173xxx
Автомобиль коды 53
ГАТОБК коды 49 401 000 000
ОКТМО коды 49 701 000 001
Кардәш шәһәрләр Рочестер, Билефелд, Мосс[d] һәм Цзыбо[d]
Бүләкләр Хезмәт Кызыл Байрагы ордены

Бөек Новгород (рус. Великий Новгород, 1999 елга кадәр — Новгород) — Русия шәһәре, Новгород өлкәсенең административ үзәге. Волхов елгасында, Илмен күленнән 6 километр ераклыкта, МәскәүПитырбур автомагистралендә урнашкан. Тимер юллар төене.

Халык саны — 219 971[1] кеше (2014).

Беренче тапкыр Никон елъязмасында 859 ел астында телгә алынган. Борынгы Русьның һәм Көнбатыш Аурупаның мөһим сәүдә үзәге булып торган. 10 гасырда һөнәрмәндчелек үсеш алган. 1136—1478 елларда — Новгород җөмһүрияте башкаласы. Маңгул яулары дәверендә шәһәр җимерелүдән котылып калган, шуңа күрә мәдәни байлыклар яхшы сакланганнар.

Мәскәү кенәзе Иван III 1478 елда Новгородны Мәскәү кенәзлеге эченә кертте. 1727—1927 елларда Новгород губернасиының үзәге. Икенче бөтендөнья сугышы дәверендә шәһәр җитди зарар күрде. Шәһәрнең завод вә фабрикалардан күпчелеге сугыштан соң төзелгән.

Машиналар төзү һәм металл эшкәртү, химия, агачлар төзү, азык-төлек, җиңел сәнәгатьләре. Төзелеш материаллары эшләп чыгарылалар.

3 югары уку йорт (шул исәптә, университет), театр, тарихи-мигъмари музей-тыюлык бар.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
157116171811[2]182518331840[2]1856[2]1863[2]18671870
500020063005445863416 78112 75817 66516 72217 093
18851897[3]19101913[2]1914[2]1917192019231926[3]1937
23 98125 73623 84127 50028 20028 80724 83127 70932 76437 059
1939[3]19441959[3]1962[2]1967[2]1970[3]1973[2]1976[2]1979[3]1989[3]
39 75853 45660 66972 000107 000127 944150 000170 000186 003229 126
1992[2]1996[2]1998[2]2000[2]2001[2]2002[4]2003[2]2004[5]2005[5]2006[5]
235 200231 900232 400229 500227 600223 263216 900214 000219 000218 000
2007[2]2008[2]2009[5]2010[6]2011[2]2012[7]2013[8]2014[1]
216 700216 200215 000218 717218 700219 947219 925219 971

Милләтләр (2010): урыслар — 95,0%, украиннар — 1,4%.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. 2014 елның 2 август көнендә тикшерелгән. 2014 елның 2 август көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Народная энциклопедия «Мой город». Великий Новгород. 2013 елның 21 октябрь көнендә тикшерелгән. 2013 елның 21 октябрь көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. 2013 елның 17 август көнендә тикшерелгән. 2013 елның 17 август көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  4. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. 2012 елның 3 февраль көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. 4.13. Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. 2014 елның 1 май көнендә тикшерелгән. 2014 елның 1 май көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  6. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Всероссийская перепись населения 2010 года. 12. Численность населения муниципальных районов, поселений, городских и сельских населённых пунктов Новгородской области. 2014 елның 2 февраль көнендә тикшерелгән. 2014 елның 2 февраль көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  7. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. 2014 елның 31 май көнендә тикшерелгән. 2014 елның 31 май көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  8. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). 2013 елның 16 ноябрь көнендә тикшерелгән. 2013 елның 16 ноябрь көнендә төп чыганагыннан архивланган.