Август путчы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Август путчы
Төп низаг: Төп низагы: ССРБ таркалуы
Poster of the putsch of August 1991.JPG
Дата

18 август22 август 1991

Урын

Flag of the Soviet Union.svg ССРБ, Flag of Russian SFSR.svg Русия, Мәскәү

Сәбәп
Нәтиҗә
  • ГКЧП уңышсызлыгы һәм үз-үзеңне тарату,
  • Борис Ельцин җиңүе,
  • яңа Союз килешүгә кул куймау,
  • СССР министрлар кабинеты таратылу,
  • ССРБ вице-президенты вазифасын юкка чыгару,
  • ССРБ Дәүләт Шурасының барлыкка килүе,
  • ССРБ халык депутатлары съезды үз-үзеңне тарата,
  • ССРБ Югары Шураны бердәм хакимият органы буларак юкка чыгару (ССРБ парлментны ике мөстәкыйль пулатка бүленү: ССРБ Югары Шурасының Республикалар Шурасы һәм Сою Шурасы),
  • КПСС-ны тыю.
Изменения

ССРБ-ны юкка чыгару
(8—26 декабрь 1991)

Көндәшләр
СССР байрагы Советлар Берлеге
  • ССРБ ГКЧП-ы
  • ССРБ ДИК-ы
  • ССРБ ЭЭМ-ы
  • ССРБ Саклану министрлыгы
  • ССРБ Министрлар кабинеты
  • КПСС ҮК
Русия байрагы РСФСР
  • Русия Югары Шурасы
  • Русия президенты администрациясе
  • Моссовет
  • Ленсовет
Сәргаскәрләр
билгесез билгесез
Яклар көчләре
билгесез билгесез
Югалтулар
билгесез билгесез

Август путчы (рус. Августовский путч, «1991 елгы Август кризисы») — ССРБ-да 1991 елның 19-21 августында булган вакыйгалар; ССРБ (ССРБ Президенты[4], ССРБ Югары Шурасы[5] һәм ССРБ Халык депутатлары съезды[6] йөзендә) һәм РСФСР (РСФСР Президенты[7], РСФСР Министрлар Шурасы[8] һәм РСФСР Югары Шурасы[9]йөзендә) хакимиятләре, һәм кайбер совет җөмһүриятләренең хакимият органнары[10] тарафыннан заговор, дәүләт түнтәрелеше һәм конституциягә каршы хакимиятне басып алу (путч) дип танылган. ССРБ-ның югары җитәкчелеге вәкилләре төркеменең яңа Союз килешүенә кул куюны булдырмаска тырышуы аркасында килеп туа. Мәскәүдә Гадәттән тыш хәл буенча дәүләт комитеты (ГКЧП) оештырыла, аның составына ССРБ вицӗ-президенты Геннадий Янаев, премьер-министр Валентин Павлов, саклану министры Дмитрий Язов, эчке эшләр министры Борис Пуго, КГБ рәисе Владимр Крючков, һ.б. кешеләр керәләр.

Гадәттән тыш хәл буенча дәүләт комитеты ССРБ Президенты Михаил Горбачёвны юридик яктан хокуксыз булуы турында белдерә, президент вазифасын башкаручы итеп Янаевны билгели, КПСС-ка карата каршы торган сәяси оешмаларның һәм масакүләм мәгълүмат чараларның эшчәнлеген вакытлыча туктата, Мәскәүгә гаскәрне кертә.

РСФСР Президенты Борис Ельцин һәм РСФСР-ның башка җитәкчеләре ГКЧП оештыруны дәүләт түнтәрелеше дип игълан итә һәм аның эшчәнлегенә каршылык оештыра. Мәскәүдә һ. б. шәһәрләрдә ГКЧП-га каршы митинглар үткәреләләр.

Кризис 22 августта ГКЧП әгъзаларын кулга алу һәм Горбачёвның хакимияткә кире кайтуы белән тәмамлана; 23 августта КПСС эшчәнлеге вакытлыча туктатыла. Август путчы ССРБ таркалу процессын тизләтә.

Кызыклы факлтлар[үзгәртү]

Ак йортны саклануда киләчәк террорист Шәмил Басаев һәм киләчәк «Юкос» компаниясенең җитәкчесе Михаил Ходорковский булганнар.[11]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. Государственный комитет по чрезвычайному положению в СССР Обращение к советскому народу
  2. 10-я годовщина событий августа 1991 года // Эхо Москвы, 19.08.2001
  3. Ъ-Власть — Государственный недоворот
  4. Указ Президента СССР от 22.08.1991 г. № УП-2444 «Об отмене антиконституционных актов организаторов государственного переворота». bestpravo.ru. Retrieved on 2013-12-12. “В ночь на 19 августа группа заговорщиков захватила власть с намерением осуществить государственный переворот.”
  5. Постановления Верховного Совета СССР от 29 августа 1991 года «О ситуации, возникшей в стране в связи с имевшим место государственным переворотом» и от 30 августа 1991 года «О первоочередных мерах по предотвращению попыток осуществления государственного переворота».
  6. Постановление СНД СССР от 05.09.1991 г. № 2391-1 «О мерах, вытекающих из совместного Заявления Президента СССР и высших руководителей союзных республик и решений внеочередной сессии Верховного Совета СССР». bestpravo.ru. Retrieved on 2013-12-12. “В результате государственного переворота, совершенного 19 - 21 августа 1991 года, был поставлен под угрозу процесс формирования новых союзных отношений между суверенными государствами.”
  7. Указ Президента РСФСР от 19.08.1991 № 59. Retrieved on 2013-12-12. “Считать объявление комитета антиконституционным и квалифицировать действия его организаторов как государственный переворот, являющийся ничем иным, как государственным преступлением.”
  8. Постановление Совмина РСФСР от 19.08.1991 г. № 435 «О незаконном введении чрезвычайного положения». bestpravo.ru. Retrieved on 2013-12-12. “Совет Министров РСФСР, рассмотрев сложившуюся ситуацию, вызванную отстранением от руководства страной законно избранного Президента СССР и введением на территории страны чрезвычайного положения, отмечает неконституционность и незаконность этих действий, равно как и создание Государственного комитета по чрезвычайному положению в СССР”
  9. Постановление ВС РСФСР от 22.08.1991 г. № 1627-1 «О политической ситуации в республике, сложившейся в результате антиконституционного государственного переворота в СССР». gorby.ru. Retrieved on 2013-12-15. “В ночь с 18 на 19 августа был осуществлен государственный переворот в СССР. Был отстранен от должности Президент СССР.”
  10. 19-22 августа 1991 года. Реакция Союзных республик. Гуманитарный и политологический центр "СТРАТЕГИЯ". Retrieved on 2013-12-12.
  11. http://www.svobodanews.ru/content/article/1820044.html