Акмәчет

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Акмәсҗит белән бутамагыз.

ШТП
Акмәчет
укр. Чорноморське
кырымтат. Aqmeçit
Байрак Герб
[[Файл:FLA Chornomorske, Krym, Ukraine.svg|125px|байрак]] [[Файл:COA Chornomorske, Krym.svg|80px|Герб]]
Ил
төбәк
Кырым
Төбәк
Район
[[{{{КҖ районы}}}]][4]/
Акмәчет[5]
Координаталар
Мәйдан
119 км²
Халык саны
10 991[6] кеше 
Милли состав
Телефон коды
+380-6558
Почта индексы
96400
Автомобиль коды
Кырым Җөмһүрияте: RUS 82
Кырым АҖ: AK, КК / 01
ГАТОБК коды
35656401051[7] 35 656 401 051[7]
ГМБТК коды
35656401101[8] 35 656 401 101[8]
УАТТОК коды
Акмәчет (Кырым)
Red pog.png
Акмәчет

Акмәчет[9] (укр. Чорноморське, кырымтат. Aqmeçit, Акъмечит) — Кырым ярымутравының көнбатышында урнашкан курорт-бистә. Кырым Республикасына керә. Акмәчет районы үзәге булып тора.

Тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Каланың беренче кешеләре булып юнанлылар санала. Алар монда б.э.к 4нче гасырда килеп урнашып Калос Лименга нигез салалар.
  • Б.э.к. 3нче гасырда кала скифлар кулында була. Тик соңрак бу җирләр ташлап кителә.
  • Кырым ханлыгы чорында бу җирдә Акмесджит Лиман каласына нигез салына. Элек монда шулай ук Шәехләр торак пункты да була,ләкин соңрак бу ике торак пункт берләшеп бер шәһәр барлыкка китерәләр.
  • Русия империясе чорында бу кала граф Войновичка бирелә.
  • 1824 елда кала Новороссийск губернаторы граф Воронцовка күчә.
  • 1944 елда каланың исеме Черноморскоега алмаштырыла.
  • Бөек Ватан сугышы чорында биредә флот оеша. ССРБ таркалгач флот Украинага күчә.

Халык үзгәреше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1926 ел — 1369 кеше (1179 украин, 164 рус, 4 белорус, 3 әрмән, 2 грек, 1 кырым татары)
  • 1939 ел — 2512 кеше
  • 1989 ел — 11 978 кеше
  • 2001 ел — 11 643 кеше
  • 2006 ел — 11 000 кеше
  • 2011 ел — 10 991 кеше

Туристик айларда биредә халык саны 60-75 мең кешегә җитә.

Һәйкәлләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Акмәчеттә Калос Лимен антик торак пункты урнашкан. Аны 1985 елдан өйрәнәләр.
  • шәһәр уртасын БВС каһарманнарына куелган һәйкәл бизи.
  • 1970 елларда Ленин мәйданында В.Ленинга һәйкәл куела.
  • 2006 елда һәлак булга акмәчетле әфганчыларга һәйкәл куела.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Бу торак пункт Русия һәм Украина арасында территориаль бәхәс астында торган Кырым ярымутравында урнашкан. Ярымутрауны фактик рәвештә контрольдә тотучы Русия Федерациясенең административ-территораль бүленеше буенча, Кырым территориясендә Кырым Җөмһүрияте һәм Акъяр федерация әһәмиятендәге шәһәре урнаша; Украина административ-территораль бүленеше буенча, Кырым территориясендә Кырым Автономияле Җөмһүрияте һәм Акъяр махсус статуслы шәһәре урнаша.
  2. Русия Федерациясенең административ-территораль бүленеше буенча
  3. Украинаның административ-территораль бүленеше буенча
  4. Кырым Җөмһүриятенең административ-территораль бүленеше кысаларында
  5. Кырым Автономияле Җөмһүриятенең административ-территораль бүленеше кысаларында
  6. (укр.) Учетная карточка посёлка на сайте Верховной рады Украины
  7. 7,0 7,1 таблица соответствия кодов ОКАТО кодам ОКТМО 28 октябрь 2016 көнне тикшерелгән.
  8. 8,0 8,1 ОКТМО. 179/2016. Крымский ФО 28 октябрь 2016 көнне тикшерелгән.
  9. Еш кына татар матбугатында Акмәчет дип бүгенге Симферополь шәһәре атала, Татар Википедиясендә буталыш булмас өчен Симферополь - Акмәсҗит (кырымтат. Aqmescit, Акъмесджит) дип йөртелә.