Актай

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Актай latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Актай
Тасвир
Озынлыгы 75,3 км
Бассейн мәйданы 1016 км²
Бассейны Чулман тамагыннан Зывыз бистәсенә чаклы Куйбышев сусаклагычының Чулман участогы, Чишмә һәм Идел елгаларын кертмичә
Елгалар бассейны Идел, Куйбышев сусаклагычы башыннан Каспий диңгезенә койганчы
Су чыгымы күләме 422 м³/с
Елга тамагы Куйбышев сусаклагычының (Чулман култыгы) сул ярыннан ... км ераклыкта
Урнашкан урыны
Ил Русия
Төбәк Татарстан

Акта́й (рус. Ахтай) елгасы, Көнбатыш Кама аръягында, Иделнең сул кушылдыгы. Озынлыгы 75,3 км, бассейнының мәйданы 1016 км². Әлки, Алексеевск һәм Спас районнары территориясеннән ага. Елга башы Әлки районының Югары Матак авылы, тамагы Спас районының Вожи посёлогы янында. Елга башының абсолют биеклеге 150 м, тамагыныкы - 53 м. Елганың су җыелу урыны төньяк-көнбатышка авышкан һәм җиңелчә бүлгәләнгән тигезлектән гыйбарәт. Су җыелу мәйданының урманлылыгы 9%, сөрү җирләре 65%. Елга үзәне асимметрияле, киңлеге үрге агымында 60 м дан тамак өлешендә 2 км га кадәр. Елга ярлары текә (20-60°), кайвакыт 8 м биеклеккә җитеп, тиррас киртләчләре хасил итә. Сул кушылдыкларының үрге агымында карст процесслары күзәтелә. Актай елгасының 1 дән алып 25 км га кадәр озынлыктагы 13 кушылдыгы бар, аеруча зурлары: Чаллы (12 км), Ромодан (15 км) - уң кушылдыклары, Салман (25,3 км), Ямбакты (Сушка) (17,7 км) - сул кушылдыклары. Елга челтәренең тыгызлыгы 0,46 км/км². Күбесенчә кар сулары исәбенә туена.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]