Николай Хмелёв

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Николай Хмелёв latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Николай Хмелёв
Nikolai Khmelyov.jpg
Туган 28 июль (10 август) 1901
Нижгар, Россия империясе
Үлгән 1 ноябрь 1945(1945-11-01)[1] (44 яшь)
Мәскәү, РСФСР, СССР[1]
Күмү урыны Новодевичье зираты[d]
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Әлма-матер 6-я Московская гимназия[d], Мәскәү дәүләт университеты һәм Вторая студия МХТ[d]
Һөнәре актёр, театр режиссеры
Эш бирүче Мәскәү сәнгать театры[d]
Сәяси фирка Советлар Берлеге коммунистик фиркасе
Җефет Надежда Сергеевна Киселёва[d]
Могила народного артиста СССР Николая Хмелёва.JPG

Николай Павел улы Хмелев ( 28 июль [10 август1901, Сормово - 1 ноябрь 1945, Мәскәү ) - совет рус актеры, театр директоры, укытучы. ССРБның Халык артисты (1937). Беренче дәрәҗәдәге өч Сталин премиясе лауреаты (1941, 1942, 1946 - үлгәннән соң ).

Биография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Николай Хмелев Сормово авылында туган (хәзерге Нижгар) [2] .

Ул Сормоводагы Н.Н.Субботинаның шәхси реаль мәктәбендә, ул ябылганнан соң - Канавинодагы Нижный Нижгарның 2 нче гимназиясендә укыган.

Гаилә Мәскәүгә күченгәч, 1916 елдан ул 6-нчы Мәскәү гимназиясендә, 1919 елда - бер үк вакытта Мәскәү дәүләт университетының тарих һәм филология факультетында һәм Мәскәү сәнгать театрының 2-нче студиясендә укый. 1924-нче елда студия тулы көчендә Мәскәү сәнгать театры труппасына кушыла (МХАТ).

Николай Хмелев "икенче буын" дип аталган Мәскәү сәнгать театры рәссамнарының иң якты вәкилләренең берсе булды; аның иң яхшы рольләре арасында А.К.Толстойның «Царь Фёдор Иоаннович» әсәренән патша Федор, Л.Н.Толстойның «Анна Каренина» әсәренән Каренин, Антон Чеховның «Три сёстры» әсәренән Тузенбах роле.

Режиссерлык һәм педагогик эш алып барган. 1932 елда ул театр-студия булдыра, ул 1937 елда М. Н. Ермолова исемендәге Мәскәү драма театры белән кушыла,   1937-1945 елларда аның сәнгать җитәкчесе була.

Мәскәүдә Новодевичье зиратында Хмелев кабере.

Бөек Ватан сугышы башлангач, ул халык ополчениесына кушыла (Сталин өлкәсенең халык ополчениесының 2 нче дивизиясе) [3] . Төркөм белән Сарытауга эвакуацияләнё.

1943-1945 елларда - Мәскәү сәнгать театрының сәнгать җитәкчесе.

1941 елдан ВКП (б) әгъзасы.

1945 елның 1 ноябрендә А. Н.Толстойның «Трудные годы» спектакленең генераль репетициясе вакытында үлә, анда Иван Грозныйның патша ролен башкара. Новодевичье зиратында (2 нче участок) җирләнгән [4] .

Гаиләсе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Беренче хатыны - Надежда (Дина) Тополева (1901—? ), М. Ермолова исемендәге театр актрисасы. Георгий Вицинга, граждан хатыны булып, китә
  • Икенче хатыны - Ляля Черная (чын исеме - Надежда Сергеевна Хмелева, кызлыкта - Киселева, 1909-1982), Ромен театры актрисасы. РСФСРның мактаулы артисты (1960) [5] . Ул актер, СССР халык артисты М. М. Яншиндан аңа китә ...
    • Улы - Алексей Николаевич Хмелев (1943-2002). РФ атказанган сәнгать хезмәткәре.

Бүләкләре һәм исемнәре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • РСФСРның атказанган артисты (1933) [6]
  • ССРБның Халык артисты (1937)
  • Сталин премиясе, беренче дәрәҗә (1941) - театр һәм драматургия өлкәсендәге казанышлары өчен
  • Беренче дәрәҗә Сталин премиясе (1942) - Н.Ф.Погодинның "Кремлевские куранты" пьесасында инженер Забелин ролен уйнаганы өчен.
  • Беренче дәрәҗәдәге Сталин премиясе (1946) - А.Н.Островскийның "Последняя жертва" спектаклен куйган өчен.(үлгәннән соң)
  • Кызыл Байрак Хезмәт ордены (1937)
  • Медальләр.

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Театр әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Актерлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Режиссёр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1934 — «Не было ни гроша, да вдруг алтын» А. Н. Островский, (Е. С. Телешёва белән берлектә)
  • 1940 — «Как вам это понравится», Шекспир, (М. О. Кнебель белән)
  • 1942 — «Фронт», (башкалар белән берлектә)
  • 1943 — «Русские люди», Константин Симонов, (башкалар белән берлектә)]]
  • 1944 — «Дети солнца» М. Горький (М. О. Кнебель белән)
  • «Дон Хиль — зелёные штаны» Т. де Молина
  • «Дальняя дорога» А.Н.Арбузов
  • «Шторм» В.Н.Билль-Белоцерковский
  • «Кубанцы» В. М. Ротко

Фильмография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1920 — Домовой-агитатор (кыска метражлы) — кияү
  • 1927 — Конец Санкт-Петербурга — биржасы
  • 1928 — Саламандра — принц Карлштейн
  • 1932 — Мёртвый дом — Достоевский
  • 1936 — Поколение победителей — Евгений Светлов
  • 1936 — Бежин луг — Стёпканың әтисе
  • 1939 — Человек в футляре — Беликов

Адреслар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1920 нче еллар башында ул Замоскворечьеда яши: Голиковский., 8. [5] ; аннары - Камергерский полосасында, 5/7 йорт һәм Тверская урамында, 8.

Хәтер[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1945-1993 елларда Н. Хмелев исеме белән Мәскәүдә (хәзерге Пушкарев тыкрыгы) урамы аталган.
  • Түбән Новгородның Сормов районында Н. Хмелев исеме белән тыкрык аталды.
  • Н.Хмелевның шәхси архивы Мәскәү сәнгать театры музеенда, 308 әйбер.
  • Н. Хмелев исемен Түбән Новгородның Сормов районының 77 нче урта белем бирү мәктәбе йөртә.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]