Яңа Торъял районы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Яңа Торъял районы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Яңа Торьял районы
урыс. Новоторъяльский район
мар. У Торъял кундем
Герб
Coat of arms of Novotoryalsky District.png
Байрак
Flag of Novotoryalsky rayon (Mariy-El).png
Төбәк

Мари Ил

Административ үзәк

Яңа Торьял

Нигезләү датасы

1924

район башлыгы

Блинов Василий Василий улы[1]

Рәсми телләр

мари, урыс

Халык саны (2010)

17 120 кеше[2]

Мәйдан

920 км²

Яңа Торьял районы харитада

Сәгать поясы

MSK (UTC+3)

http://toryal.ru/

Сернур районы (урыс. Новоторъяльский район, мар. У Торъял кундем) — Мари Илнең төньягында урнашкан административ берәмлеге.

Үзәге — штп Яңа Торъял.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Як Район яки регион
Төньяк Киров өлкәсе (Яраң районы, Пижанка районы, Советск районы)
Көнбатыш Оршанка районы
Көньяк-көнбатыш Советский районы
Көньяк-көнчыгыш Куженер районы
Көнчыгыш Сернур районы

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1920 елга кадәр бу җирләр Вятка губернаның Уржум һәм Яраң өязләре составына булганнар.

1924 елда Яңа Торъял кантоны барлыкка килә.

1959 елда Пектубаево районы юкка чыгарыла, ә аның өлешләре Яңа Торъял районына кертеләләр.

1963 елда район юкка чыгарыла; 1964 елда — яңадан торгызыла.

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1959[3] 1970[4] 1979[5] 1989[6] 2002[7] 2010[2]
33 632 24 354 20 973 20 628 18 543 17 120

Милли состав (2002): чирмешләр – 69,4%, урыслар – 29,3%. [8]

Демография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
2002[9] 2005 2009[10] 2010[11] 2011[12] 2012[13] 2013[14] 2014[15] 2015[16]
18 543 18 100 16 497 17 124 17 058 16 421 15 986 15 601 15 414

Мәдәният һәм мәгариф[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

19 авыл китапханә, үзәк китапханәсе, балалар китапханәсе; өлкәне өйрәнү музее.

6 мәктәп, 10 мәктәпкәчә учреждение, балалар иҗаты үзәге, Э. Сапаев исемендәге музыкаль мәктәп.

Сәламәтлекне саклау[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Яңа Торъял үзәк хастаханәсе
  • Пектубаевская авылдагы амбулатория
  • Масканур авылдагы амбулатория
  • 29 медицина пункты

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. http://toryal.ru/admin.html
  2. 2,0 2,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  3. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg1.php
  4. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg1.php
  5. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg1.php
  6. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg1.php
  7. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg1.php
  8. 2002 елгы җанисәп алу базасы.
  9. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. 2012 елның 3 февраль көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  10. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. 2014 елның 2 гыйнвар көнендә тикшерелгән. 2014 елның 2 гыйнвар көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  11. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городов, районов, городских и сельских населённых пунктов
  12. Марий Эл. Оценка численности городского и сельского населения на 1 января текущего года 2009-2014 года
  13. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. 2014 елның 31 май көнендә тикшерелгән. 2014 елның 31 май көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). 2013 елның 16 ноябрь көнендә тикшерелгән. 2013 елның 16 ноябрь көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  15. Оценка численности постоянного населения по муниципальным образованиям Республики Марий Эл на 1 января 2014 года. 2014 елның 1 апрель көнендә тикшерелгән. 2014 елның 1 апрель көнендә төп чыганагыннан архивланган.
  16. Оценка численности постоянного населения по Республике Марий Эл на 1 января 2015 года. 2015 елның 7 апрель көнендә тикшерелгән. 2015 елның 7 апрель көнендә төп чыганагыннан архивланган.