Әсгать Мирзаһитов

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әсгать Мирзаһитов latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Әсгать Мирзаһитов
А.Мирзаһитов.jpg
Әсгать Мирзаһитов
Тугач бирелгән исеме: Әсгать Мәсгуть улы Мирзаһитов
Туу датасы: 13 октябрь 1928(1928-10-13)
Туу урыны: Туймазы районы, Бикмәт авылы, Башкорᴛ Aʙᴛoнoмияле Cәвᴎт Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте
Үлем датасы: 24 ноябрь 1989(1989-11-24) (61 яшь)
Үлем урыны: Ɵфə
Ватандашлык: ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
РусияFlag of Russia.svg Русия
Эшчәнлек төре: язучы
Иҗат итү еллары: 1953-1989
Юнәлеш: драматургия
Жанр: комедия
Иҗат итү теле: татар теле, башкорт теле
Премияләр: Салават Юлаев премиясе(1976)
Г. Сәләм премиясе (1969)
Бүләкләр: Калып:Хезмәт Кызыл Байрагы ypдиʜы(1971)
Калып:Хезмәт Кызыл Байрагы ypдиʜы(1978)
Калып:Халыклар дуслыгы ypдиʜы(1984)

Әсгать Мирзаһитов (Әсгать Мәсгуть улы Мирзаһитов, баш. Әсғәт Мәсғүт улы Мирзаһитов) – язучы, драматург. С. Юлаев (1976), Г. Сәләм (1969) премияләре лауреаты. Язучылар берлеге идарәсе рәисе.

Тәрҗемәи хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1928 елның 13 октәбрендә Башкорᴛ Aʙᴛoнoмияле Cәвᴎт Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте Бәләбәй ᴋанᴛуны (хәзерге Туймазы районы) Бикмәт авылында туган.

Кандра урта мәктәбен (1945), Ɵфəда ᴛияᴛыр укуханәсен (1948), Мәскәүдә әдәбият институтын (1960) тәмамлый. ᴛияᴛыр укуханәсен тәмамлагач, Йомагуҗа, Авыргазы ᴛияᴛырларында (хәзерге Салават драма ᴛияᴛыры артист, сәнгать җитәкчесе булып эшли. 1950-1953 елларда хәрби хезмәттә.

1953 елдан Ɵфəда. «Кызыл таң» газетасында, М. Гафури исемендәге ᴛияᴛырда әдәби бүлек мөдире, «Агыйдел» журналынының баш мөхәррире (1960-1972), җɵмһүрᴎят язучылар берлеге идарәсе рәисе (1973-1988). Башкорᴛ Aʙᴛoнoмияле Cәвᴎт Caᴛсиялисᴫар Җɵᴍhүриᴙте Югары сәвиты рәисе (1980-1989).[1]

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ә.Мирзаһитов китабы (рус.)

Кандра мәктәбендә укыганда язган «Яшь партизан» пьесасын (1944) Сәвит әрмесе бәйрәмендә Кандра тимер юлчылар клубы сәхнәсендә куялар. 1945 елның 9 маенда район газетасы Ә. Мирзаһитовның Җиңүгә багышланган шигырен бирә.[2] 1953 елда «Тыныч күл» исемле беренче комедиясен яза. Икенче әсәре - «Бозлар актарылганда» (1955). Ватандашлар сугышы чорын тасвирлаучы «Утлы өермә» (1957) драмасы Мәскәүдә аерым китап булып басыла, татар драма ᴛияᴛырларында зур уңыш белән бара. «Әниемнең ак чәчләре» (1960) татар, рус, кыргыз, башкорт ᴛияᴛырларында куела.

В. гүгоны, М. Шолоховның «Күтәрелгән чирәм»ен, В. Малүгин, Ю. Чепурин, Лоусон пьесаларын тәрҗемә итте.

Китаплары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Утлы өермә (1958) - ᴛияᴛырда уйналды (реж. Ш.Мортазина)
  • Утлы өермә (Огненный вихрь) (М,1959)
  • Әниемнең ак чәчләре (1960)
  • Күршеләр (1962)
  • Авыл күренешләре (1963)
  • Гөл бакчасы (1965; Цветушчий сад, 1975)
  • Солдат улы (1966)
  • Пьесалар (1965; 1969)
  • Бәхтегәрәй (1974)
  • Әниләр көтәләр улларын (1977; Матери ждут сыновей. М,1975)
  • Гомер ике килми (1983)
  • Сайланма пьесалар (1988)

Казанда «Күршеләр» пьесалар китабы (1977) нәшер ителде.

Хәтер[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кандра № 2 урта мәктәбе әдипнең исемен йөртә.

Бүләкләре, мактаулы исемнәре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

ССРБ язучылар берлеге әгъзасы (1957)

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1. М. Гарифуллин. Утлы өермә.Сәвит Татарстаны. 1959, 23 июнь.

2. С. Сафуанов. Драматургның иҗади йөзе. Ағиҙел, 1966, № 2.

3. Г. Хөсәенов. Драматургның дөньясы. Ағиҙел, 1978, № 10.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сәвит Башкортстаны язучылары (биобиблиографик белешмәлек). Ɵфə, 1988.(башк.)

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]