Гүзәл Ситдыйкова

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Гүзәл Ситдыйкова latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Гүзәл Ситдыйкова
Guzal Sitdikova 55.jpg
Туган телдә исем баш. Гүзәл Рамаҙан ҡыҙы Ситдиҡова
Туган 10 июнь 1952(1952-06-10) (68 яшь)
Инҗәр
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Россия
Әлма-матер Чиләбе дәүләт мәдәният институты[d]
Һөнәре шагыйрь, язучы, журналист, тәрҗемәче, җәмгыять активисты, җәмәгать эшлеклесе

Commons-logo.svg Гүзәл Ситдыйкова Викиҗыентыкта

Ситдыйкова Гүзәл Рамазан кызы (10 июнь 1952 ел) — башкорт шагыйре, прозаик, публицист, тәрҗемәче һәм җәмәгать эшлеклесе. Башкорт АССРының ХII чакырылыш Югары Советының халык депутаты (1991-1995), Башкортстан Республикасының 1-3-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты (1995-2008), Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылыш Җәмәгать Палатасы әгъзасы (2011-2012), Башкортстан Башкорт хатын-кызлары җәмгыяте рәисе (2004-2011), Русия Федерациясе һәм Башкортстан язучылар берлекләре әгъзасы (1995), Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007). Һәдия Дәүләтшина исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2017)[1]. 2012 елдан Башкорт һәм Татар Википедияләренең актив мөхәррире.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гүзәл Рамазан кызы Ситдыйкова 1952 елның 10 июнендә Башкорт АССРның Белорет районы Инҗәр авылында туган. Инҗәр сигезьеллык мәктәбен, Белорет педагогия училищесын, 1980 елда Чиләбе дәүләт мәдәният институтын белем тәмамлый.

Хезмәт юлын Белорет шәһәрендәге 1-нче интернат-мәктәптә тәрбияче булып башлый. Аннары «Урал» гәзитенең мөхәррире булып эшли.

Җәмәгать эшлеклесе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1990 елда Башкорт АССРның 12-нче чакырылыш Югары Советы депутаты итеп сайлана.
  • 1995 елдан Башкортстан Республикасының 1-нче, 2 нче һәм 3-нче чакырылыш Дәүләт Җыелышы — Корылтай депутаты була.
  • Башкортстан Республикасының 1-нче чакырылышы Җәмәгать Палатасы әгъзасы.
  • 2004-2011 елларда Башкортстан республикасының Башкорт хатын-кызлары җәмгыятен җитәкли.

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Гүзәл Ситдыйкова унике китап авторы.

«Ағинәйҙәр ҡоро» хәрәкәтендә катнаша, башкортча Википедия үсешенә зур өлеш кертә: даими рәвештә мәкаләләр яза, төзәтмәләр кертә; Викикитапханә, Викисүзлек, Викиөземтә Инкубатор проектларын тулыландыра.

2017 елда «Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге» төбәк җәмәгать оешмасы тарафыннан язучының «Колынчак — аргамак булыр бер чак»(шигырьләр, әкиятләр, хикәяләр. — Уфа, Китап, 2014. — 156 бит) китабы( Балалар һәм үсмерләр өчен) әдәбият, сәнгать өлкәсендәге Һәдия Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премиясенә тәкъдим ителде[2]Чыганакка җибәрү хатасы: Отсутствует закрывающий тег </ref>.

Китаплары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1. Текетек: шигъри әкият. — Уфа: Китап, 1994. — 16 б.
2. Бүрене еңгән бәрәс: шигъри әкият. — Уфа: Китап, 1999. — 24 б.
3. Башкортларның гаилә тормышы — мәкальләрдә һәм әйтемнәрдә. — Уфа: «Виртуал», 2002. — 79 б.
4. Үз Кояшым, үз Аем: шигъри әкият, мәкальләр дөньясы, язмышнамә. — Уфа: Китап, 2002. — 240 б.
5. Җәннәт бакчасы. — Уфа: Полиграфдизайн, 2005. — 102 б.
6. Яшь гаиләгә нәсыйхәтләр. — Уфа: Полиграфдизайн, 2006. — 11 б.
7. Күчле ил — көчле ил: күңел сәхифәләре, шигырлар. — Уфа: Китап, 2007. — 448 б.
8. Кышларның да бар бит үз кошлары: шигырьләр. — Уфа: РНМЦ МОБ, 2010. — 136 б.
9. Машина нигә «дүрт-дүрт», ди: шигырьләр, әкиятләр, хикәяләр. — Уфа: Китап, 2010. — 112 б.
10. Гузаль Ситдыкова. Биобиблиографический указатель. — Уфа: Нац. Б-ка им. З. Валиди, 2012(башк.)(рус.)
11. Җәннәт бакчасы. Юлъязмалар. Шигырьләр — Уфа: Уфимский полиграфкомбинат ДУП. 2014. — 232 бит (башк.)
12.Колынчак — аргымак булыр берчак. . Балалар өчен шшигырьләр, хикәяләр, әкиятләр. — Уфа: Китап, 2014. — 154 б.
13. Г. Ситдыйкова. Агып килә мәңгелек: шигырьләр, поэмалар. — Уфа: Китап. 2019. — 400 бит. ISBN 978-5-295-07217-8
14. Г. Ситдыйкова. Мин дөньяны өйрәнәм. Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен шигырьләр.— Уфа: Кереш. 2020. — 26 бит. ISBN 978-5-6041457-8-4
15. Г. Ситдыйкова. Әнә килә бала. Мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен шигырьләр. — Уфа: Кереш. 2020. — 263 бит. ISBN 978-5-6041458-0-7

Җыентыкларда басылган әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

13. Июль кайткан; Далаларда: (шигырьләр)// Яшь көч: шигырьләр, хикәяләр. — Уфа, 1984. — Б. 97-98
14. Шигырьләр// Җиде чишмә: шигырьләр. — Уфа, 1988. — Б. 31-52
15. Муеннар (хикәяләр)//Мөхәббәткә хөкем юк: повестьлар, хикәяләр, юморескалар һәм пьесалар. — Уфа, 1997. — Б. 211-250
16. Ай һәм Кояш: (шигырьләр)// Башкорт шигърияте антологиясе. — Уфа, 2001. — Б. 735-736
17.Туган тел: (шигырь)// Халкым теле — хаклык теле. — Уфа, 2005. — Б. 117
18. Кем мин?: (шигырьләр)// Из века в век. Башкорт шигърияте. — М., 2008. — С. 498-505
19. Мәкаль һәм әйтемнәрдә хатын-кызның гаиләдә тоткан урыны.// Статус и роль женщины в современном мире. — Уфа, «Гыйлем», 2011 — 106-110 бб.

Башкортчага тәрҗемәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    • Андерсен Г. Х. Стойкий оловянный солдатик //Книга для чт. для 1 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 41—48.
    • Андерсен Г. Х. Гадкий утенок //Книга для чт. для 2 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — 152 с.
    • Андерсен Г. Х. Дюймовочка //Книга для чт. для 2 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — 152 с.
    • Андерсен Г. Х. Снежная королева//Книга для чт. для 3 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 33—54.
    • Андерсен Г. Х. Дикие гуси //Книга для чт. для 3 кл.. пер. Г. Ситдиковой. — Уфа: Инеш, 2013. — С. 55—74.
    • Андерсен Г. Х. Сказки и истории (на баш. яз.) пер. Г. Ситдыковой ISBN 978-5-903622-51-1 — Уфа: Инеш, 2015. — 188 страниц
    • Л. Кэрролл. Алиса в стране чудес. (Башкортчага Г. Ситдыйкова тәржемәсе) — Evertype (Ирландия), 2017. — 129 с. — ISBN-10 1-78201-201-X ISBN-13 978-1-78201-201-6

Язучы һәм аның әсәрләре турында[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Тугызбаева Ф. «Зәңгәр иңләргә таулар өйрәтте...» «Башкортстан» гәзите, 2017, 1 март[3].
  • Баһманова М. Гүзәлнең әйткәне күңелдә калды. Шагыйрәнең «Үз Кояшым, үз Аем» китабын укыганда туган уйлар. «Агыйдел» журналы, 2016, № 8[4].
  • Гыйльманов Д. Исеменщр җисемгә тап килсен! «Башкортстан» гәзите, 2015, 9 декабрь[5].
  • Оставаясь самим собой (К юбилею литератора и общественного деятеля Гузели Ситдиковой). «Башинформ» мәгълүмат агентлыгы, 2012, 10 июнь[6].
  • Әлисәнең һәм Гүзәл Ситдикованың Сикертәндәге мажаралары 2018, 10 гыйнвар [7]
  • Котыева Г. "Гомерем зая үтмәсен дип яшәем" Башкортстан кызы, 2021, № 2 [8].

Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Башкортстан төзелүгә 100 ел» юбилей медале (2018)
  • Балалар һәм үсмерләр өчен әдәбият, сәнгать өлкәсендә Һәдия Дәүләтшина исемендәге республика премиясе лауреаты (2017)[1][9][10]
  • «Лифт—2017» Бөтенрәсәй әдәбият Фестивальләре Фестиваленең Көмеш медале (2017)[11]
  • Айзар Баек чәчән исемендәге Республика конкурсы Гран-При лауреаты (2015)[12].Рәсәй Лермонтов комитетының «М.Ю. Лермонтовның 200 еллык туган көне хөрмәтенә» юбилей медале (2014)
  • Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтаеның Кадерле грамотасы (2012)
  • Башкортстан Дәүләт Җыелышы — Корылтаеның «Башкортстан кануниятен үстерүдә аерым өлеш өчен» Мактау билгесе (2009)
  • Башкортстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (2007)
  • Русия хатын-кызлары берлеге Мактау грамотасы (2007)
  • Русия Федерациясе Дәүләт Думасы Федераль Җыелышының Рәхмәте (2005)
  • Башкортстан Республикасының Мактау грамотасы (2002)
  • Башкортстан Республикасы Матбугат һәм киң информация чаралары министрлыгының Мактау грамотасы (1992)


Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1(рус.)
  • Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. (рус.)
  • Статья в Башкирской энциклопедии, к.5
  • Ситдыкова Гузаль Рамазановна// Парламентаризм в Башкортостане: история и современность. — К. 2. — Уфа, 2005. — стр. 271, 284, 294
  • Ситдыкова Гузаль Рамазановна// По пути созидания. — Уфа, Галигиль, 2005. — стр. 31, 32
  • Гүзәл Ситдикова: биобиблиографик күрсәткеч. — Уфа, Башкортстан Республикасы Ә. Вәлиди ис. Милли китапханәсе, 2011. − 40 б.
  • Гүзәл Ситдикова: библиографик күрсәткеч. — Уфа, Башкортстан Республикасы Ә. Вәлиди ис. Милли китапханәсе, 2012. — 58 б.
  • Фәүзия Латипова. Дөньяны бизи алар — Уфа, 2005. — 57-63, 142-149 б.
  1. 1,0 1,1 Определен лауреат Госпремии Башкортостана имени Хадии Давлетшиной. [./Башинформ 100x100пкс], 2017, 8 март(Тикшерелгән 8 март 2017)(рус.)
  2. Башҡортостандың Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премиясенә дәгъва итүчеләр билгеләнде. [./Башинформ 100x100пкс], 2017, 17 февраль(Тикшерелгән 2 март 2017)
  3. Тарих һөйләй әҫәрҙәре. [./Башҡортостан_(гәзит) 100x100пкс], 2017, 1 март(Тикшерелгән 2 март 2017)
  4. «Ағиҙел» журналы, 2016, № 8(Тикшерелгән 1 сентябрь 2016)
  5. [1]Калып:БГ[./Башҡортостан_(гәзит) 100x100пкс], 2015, 9 декабрь(Тикшерелгән 1 сентябрь 2016)
  6. Оставаясь самим собой (К юбилею литератора и общественного деятеля Гузели Ситдиковой). [./Башинформ 100x100пкс], 2012, 10 июнь(рус.)(Тикшерелгән 7 март 2017)
  7. [http://bashgazet.ru/litiratura/28908-lisne-m-gzl-sitdiovany-syerstanday-mazharalary.htmlКалып:БГ,2018, 10 ғинуар ](Тикшерелгән 10 гыйнвар 2018)
  8. Ғүмерем зая үтмәһен тип йәшәйем
  9. СПИСОК награждённых государственными наградами Российской Федерации и Республики Башкортостан. Глава Республики Башкортостан. Официальный сайт. 2017, 28 апреля(рус.)(Тикшерелгән 28 апрель 2017)
  10. http://www.bashinform.ru/news/968624-opredelyen-laureat-gospremii-respubliki-imeni-khadii-davletshinoy/
  11. Башҡорт шағирәһе — Марина Цветаеваның шиғырҙарын тәржемәләү конкурсы еңеүсеһе. [./Башинформ 100x100пкс], 2017, 30 май(Тикшерелгән 30 май 2017)
  12. Аралбаева Л. (2015-06-22). В Башкирии появились новые баиковеды. ИА «Башинформ». 2016-01-05 тикшерелде.