Индуктивлык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Индуктивлык latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
⚙️  Классик электродинамика
VFPt Solenoid correct2.svg
Электр · Магнетизм
Шулай ук карагыз: Портал:Физика

Индуктивлык яки үзиндукция коэффициенты - йомык контурда үткәрүче электр агымы һәм ул булдырган бөтен магнит агымы арасында пропорциональлек коэффициенты:

Ф = LI

биредә Ф - магнит агымы, I - электр агымы, L -индуктивлык

Гомуми очракта болай языла:

 — бөтен магнит агымы

Туры озын үткәргеч өчен индуктивлык магнит кыры энергиясеннән чыгарыла.

Контурда электр агымы үзгәргәндә үзиндукциясе ЭЙК (электр йөртүче көче) хасил була, ул индуктивлык ярдәмендә тасвирлана:

.

Шулай итеп, бер секундада электр агымы 1 Амперга үзгәргәндә хасил булган үзиндукциясе көчәнеше (ЭЙК) индуктивлыкка тиң.

Шулай ук индуктивлык электромагнит кырының энергиясен билгели:

.

Зур индуктивлык белән чылбыр өлешләре индуктивлык кәтүге төрендә ясала.

Югары ешлыкта ялгыз, хәттә туры үткәргеч тә кече индуктивлыгына ия, аны исәпкә алырга кирәк.

Үлчәнү[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

СИ системасында индуктивлык генри (Гн) белән үлчәнә. СГС, СГСМ системаларында ул сантиметрлар белән үлчәнә, 1 Гн = 109 см; 1 см = 1 нГн.

L билгесе Эмилий Ленц хөрмәтенә кабул ителгән.

Кайбер индуктивлыклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Соленоид[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Көндексез соленоид
  • Көндексез соленоид өчен
  • Көндекле соленоид өчен:

биредә - чорнамнар саны

магнит даимие
- аркылы кисем мәйданы
- көндекнең магнит үткәрүчәнлеге

Торроидаль кәтүк[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Торроидаль кәтүк

Чиксез соленоид индуктивлыгы:

Шуннан торроидаль кәтүк индуктивлыгы иң яхшы якынчалыгы:

Биредә: R - тышкы радиус, r - эчке радиус, h - биеклек.

Озын туры үткәргеч[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Озын туры үткәргеч индуктивлыгы өчен якынча тигезләмә:

биредә магнит даимие,

 — тышкы мохитнең чагыштырма магнит үткәрүчәнлеге (вакуум өчен ),
 — үткәргечнең чагыштырма магнит үткәрүчәнлеге
 — үткәрчеч озынлыгы,
 — үткәргечнең кисеме радиусы.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Сивухин Д. В. Общий курс физики. — Изд. 4-е, стереотипное. — М.: Физматлит; Изд-во МФТИ, 2004. — Т. III. Электричество. — 656 с. — ISBN 5-9221-0227-3; ISBN 5-89155-086-5.
  • Ландау, Л. Д., Лифшиц, Е. М. Теория поля. — Издание 7-е, исправленное. — М.: Наука, 1988. — 512 с. — («Теоретическая физика», том II). — ISBN 5-02-014420-7