Мөслим Абдуллин

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Мөслим Абдуллин latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Мөслим Абдуллин
М.Абдуллин.jpg
Туган телдә исем Мөслим Мокыйм улы Абдуллин
Туган 14 март 1916(1916-03-14)
Казакъстан Үскәмән шәһәре
Үлгән 17 декабрь 1996(1996-12-17) (80 яшь)
Алматы
Милләт татар
Ватандашлыгы Русия империясеFlag of Russia.svg Русия империясе
РСФСРFlag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РСФСР
ССРБFlag of the Soviet Union.svg ССРБ
КазакъстанFlag of Kazakhstan.svg Казакъстан
Әлма-матер Мәскәү дәүләт консерваториясе
Һөнәре җырчы (лирик тенор)
Сәяси фирка Советлар Берлеге коммунистик фиркасе
Җефет Камыш Карабалинова, балерина
Балалар улы Сагнай
Бүләк һәм мөкәфәтләре Казакъстан ССР халык артисты (1947)

Мөслим Абдуллин (Мөслим Мокыйм улы Абдуллин, каз. Mu'silim Mu'kimuly Abdullin, Мүсілім Мүкімұлы Абдуллин) – җырчы (тенор), Казакъстан ССР халык артисты (1947). Казакъстанда опера сәнгатен барлыкка китерүчеләрнең берсе. Ришат Абдуллинның игезәк туганы. Алибәк Днишевның абыйсы (Алибәк – сеңлесе Камиләнең улы).

Тәрҗемәи хәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Мөслим (с) һәм Ришат (у) Абдуллиннар

1916 елның 14 мартында Симәй өлкәсе Үскәмән (каз. Өскемен) шәһәрендә татар гаиләсендә туган. Алматы музыка һәм драма техникумында укый башлый (1932),[1] Мәскәү консерваториясенең милли бүлеген (А.И. Вишневский сыйныфы) тәмамлый (1937). 1938-1965 елларда Казакъ опера һәм балет театрында эшли.[2] 1965 елдан Казакъ филармонисенең «Казакъконцерт» төркеменең сәнгать җитәкчесе.

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

XX гасырның 40 елларында Аурупа төрендәге һөнәри казакъ операсы барлыкка килгән чорда иҗат итә. Мәскәүдә казакъ әдәбияты һәм сәнгате көннәрендә (1936) катнаша. Чит ил, урыс, совет композиторларының операларында лирик тенор партияләрен (игезәк туганы Ришат Абдуллин баритон партияләрен) башкара. Концертларда урыс, казакъ композиторлары әсәрләрен, казакъ, татар, урыс халык җырларын, урыс композиторларының романсларын башкара.[3]

Башкарган партияләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Кыз-Жыбек», Е. Г. Брусиловский - Тулеген
  • «Жалбыр», Е. Г. Брусиловский - Кайракбай
  • «Ёр-Таргын», Е. Г. Брусиловский - Балпан
  • «Айман — Шолпан», Е. Г. Брусиловский - Арыстан
  • «Евгений Онегин», П. И. Чайковский - Ленский
  • «Биржан һәм Сара», М. Тулебаев - Серик
  • «Амангельды», Е. Г. Брусиловский һәм М. Тулебаев - Зилкара
  • «Камәр сылу», Е. Рахмадиев - Туякбай
  • «Абай», А. Жубанов һәм Латыйф Хәмиди - Азим[4]

Фильмографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • 1957 — «Ягымлы табибыбыз» (Наш милый доктор) - җыр

Бүләкләре, мактаулы исемнәре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Казакъстан ССР халык артисты (1947)

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Л.Г. Хәмиди, Р.Л. Хәмиди. Сәнгатьтә узган гомер.(рус.) Алматы, 1967.

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. «Татарский энциклопедический словарь». Казан, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999(рус.)
  2. «Татарская энциклопедия». Казан, Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002-14(рус.)‏‎
  3. Қазақ энциклопедиясы. Т. I. Алматы, 2004. ISBN 9965-9389-9-7(казакъча)

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Карина Абдуллина сөйли(рус.)

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]