Уса

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Уса latin yazuında])
(Оса битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Уса
Флаг Осы[d]
Flag of Osa (Perm krai).pngCoat of Arms of Osa (Perm krai) (2008).jpg
Нигезләнү датасы 1591
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Осинское городское поселение[d][1], Уса районы һәм Уса өязе
Административ-территориаль берәмлек Уса районы һәм Уса өязе
Халык саны 20 899 кеше кеше (2019)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 100 метр
Сәгать поясы UTC+05:00
Мәйдан 105,7 км²
Почта индексы 618120
Рәсми веб-сайт osa.perm.ru
Җирле телефон коды 34291
Commons-logo.svg Osa, Perm Krai Викиҗыентыкта

Уса (рус. Оса) — Пирем краенда урнашкан шәһәр (1938 елдан), Уса районының административ үзәге.

Халык саны — 21 191 кеше (2010).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Чулман (Воткинск сусаклагычы) елгасында, аңа Тол елгасы кушылган төшендә, Пиремдан 146 километрга көньяк-көнбатышрак урнашкан.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Уса 1591 елда Русия дәүләтенең терәк пункты буларак Яңа Никола бистәсе (Новоникольская слобода) исеме астында нигезләнә. 1623 елда Уса Никола бистәсе (Осинская Никольская слобода) буларак, 1678 елда Уса бистәсе буларак, 1732 елда Уса авылы буларак телгә алына. XVIII гасырдан Уса аша Себер тракты уза башлаган

1737 елда Усага шәһәр статусы бирелә.

1774 елда шәһәрне Емельян Пугачёв гаскәре ала.

1781 елдан — Пирем калгайлыгы (1796 елданПирем губернасы) Уса өязе үзәге.

1856 елда Усада 2 чиркәү, 288 йорт һәм 39 лавка (кибет) булган.

1924 елданУса районы үзәге.

1960 елда Уса тирәсендә нефть табыла.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[3] 1856[4] 1897[5] 1913[4] 1926[4] 1931[4] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[11]
1 705 ~1 300 5 067 ~5 800 ~5 900 ~6 300 12 719 15 038 19 993 24 132 23 452 21 191

Милли состав (2002): руслар — 90,0%, башкортлар — 5,0%, татарлар — 2,2%, украиннар — 0,6%.[12]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Машиналар төзү заводы, ураман һәм азык-төлек сәнәгатнең ширкәтләре.

Уса районында нефть чыгару эшләре үткәрелә.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. ОКТМО
  2. http://permstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/permstat/resources/47f8f100495f217e908bde3fbd401489/Предварительная+оценка+численности+населения+Пермского+края+на+1+января+2019+года+и+в+среднем+за+2018+год.xlsx
  3. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 http://www.mojgorod.ru/nizhegor_obl/knjaginino/index.html
  5. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1088
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  12. 2002 ел сан алу базасы

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]