Кудымкар

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Кудымкар latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Кудымкар
Кудымкар (Русия)
Кудымкар
{|style="background:inherit;width:100%;display:table; text-align: center;"

|style="background:#f0f0f0;font-weight:bold; text-align: center;"|Байрак[d] |style="background:#f0f0f0;font-weight:bold; text-align: center;"|Герб |- |style="vertical-align:middle"|Байрак |style="vertical-align:middle"|Герб

|}
Ил Русия
Республика Пирем крае
Муниципаль район Кудымкар шәһәр округы
Координатлар 59°01′00″ т. к. 54°40′00″ кч. о.HGЯO
Нигезләнгән 1938
Беренче телгә алу 1579
Мәйдан 25,3 км²
Халык саны 28 984 кеше
Сәгать кушагы UTC+6
Телефон коды +7 34260
Почта индексы 619000
Автомобиль коды 59, 81, 159
Рәсми сайт kudymkar.permonline.ru/

Куды́мкар (рус. Кудымкар, коми-перм. Кудымкар) — Пирем краенда урнашкан шәһәр (1938 елдан), Кудымкар районының административ үзәге. 2005 елга кадәр — Коми-Пермяк автономияле округының үзәге.

Халык саны — 28 984 кеше (2010).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Иньва елгасында тора, Пиремдан 201 км төньяк-көнбатышка таба урнаша. Шәһәр аша ГайнәМенделеевск трассасы уза.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Язма чыганакларда Кудымкар беренче тапкыр 1579 елда телгә алына.

1908 елда Кудымкарда 1108 кеше яшәгән. Бу вакытта ул Пирем губернаның Саликам өязенең 3-нче станы башлыгы резиденциясе булган. Монда 4-класслы шәһәр училищесы, зимства хатын-кызлар мәктәбе, китапханә, хастаханә, ветеринар пункты, Кува елгада тегермән һәм плотина, урманчылыгы, кулланучылар җәмгыяте, ятимнәр йорты һәм гарипләр йорты булган.

1909 елда почта-телеграф бүлекчәсе ачыла. 1925 елда Кудымкар Коми-Пермяк милли округының үзәге була. 1931 елда Кудымкар шәһәр тибындагы посёлогы статусын, 1938 елдашәһәр статусын ала.

1927 елда педагогик училище, 1929 елда урман техникумы, 1930 елда — авыл хуҗалыгы һәм медицина техникумнары ачылалар. 19311934 елларда Гайнә—Менделеево магистрале төзелә, ул Кудымкарны Транссебер магистрале белән тоташтыра.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1959[1] 1970[2] 1979[3] 1989[4] 2002[5] 2010[6]
21 801 26 350 28 375 33 451 31 914 28 984

Милли состав[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Милләт 2002[7] 2010[8]
руслар 36,4% 45,2%
коми-пермәкләр 61,3% 53,0%

Мәдәният[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • ААҖ «Молоко»
  • ААҖ «Мясокомбмнат»
  • икмәк комбинаты
  • азык-төлек комбинаты
  • җимеш комбинаты

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фотогалерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]