Пыяласыман җисем

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Пыяласыман җисем (лат. Согриѕ vitreum) — күздә күз ясмыгы һәм челтәркатлау аралыгын тутыручы гельсыман койка кебек матдә. Ул күз алмасының якынча 2/3 күләменнән ала.

Составы һәм төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

99 процентка пыяласыман җисем  протеогликан [1] һәм гликозаминогликан молекулалары белән бәйләнгән судан тора, шулардан пыяласыман җисемдә күбесенчә гиалурон кислотасы бар.

Алгы өслеге белән, анда чокырчык (fossa patellaris) бар, пыяласыман җисем күз ясмыгының арткы өслегенә яндаш; калган дәвамында пыяласыман җисем челтәркатлауның эчке чикләүче мембранасы белән чиктәш. Челтәркатлауда күрү нервыннан пыяласыман җисем аша күз ясмыгына таба гиалоидлы канал (клокет каналы) уза. Пыяласыман җисем кысасын (stroma vitreum) төрле формадагы коллаген аксымы формасыннан бер-берсе белән үрелгән җепселләрнең юка челтәре төзи (пыяласыман җисемгә хас булган коллаген формаларын шулай ук витрозиннар дип атыйлар). Җепселләр аралыгы сыекча (humor vitreus) белән тулган. Пыяласыман җисемнең шундый төзелеше аңа койкасыман масса сыйфатын бирә[2].

Пыяласыман җисемдә, күп очракта аның чигендә урнашкан күзәнәкләр  - гиалоцитлар бар. Бу күзәнәкләр гиалурон кислота, коллагеннар һәм пыяласыман җисемнең эрүче аксымнары секрециясендә катнашалар, шулай ук алар пыяласыман җисемнең челтәркатлауның җәюче мембранасына беркетелүен тәэмин итүче гемидесмосомаларны ясый. Килеп чыгышы буенча күпчелек гиалоцитлар макрофаглар булып тора [3].

Функцияләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Пыяласыман җисемнең төп функцияләре:

  • күзгә дөрес форма бирү;
  • күзнең челтәркатлавына төшкән яктылыкны сындыру;
  • тукымаларга тургор тәэмин итү;
  • күзнең кысылмаулыгын тәэмин итү.

Медицинада тикшеренүләр [үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Хәзерге вакытта витрэктомиядән соң кулланылган силиконлы һәм башка сыекчалар кимчелекләре булмаган, ясалма пыяласыман җисем ясау өчен кулланырга өметләндергән, гиалоцитларны культивлаштыру ысуллары эшләнгән.

Искәртүләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. http://www.websight.ru/anat/vitreous.php Стекловидное тело.
  2. http://health.rin.ru/uni/text/atlas/463.html Стекловидное тело.
  3. H. Qiao, T. Hisatomi, K-H. Sonoda, S. Kura, Y. Sassa, S. Kinoshita, T. Nakamura, T. Sakamoto, T. Ishibashi/ The characterisation of hyalocytes: the origin, phenotype, and turnover/Br J Ophthalmol 2005;89:513-517

Шулай ук кара[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Күзләр
  • Деструкция стекловидного тән