Чиләбе операциясе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Чиләбе операциясе latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Чиләбе операциясе
Төп низаг: Русия ватандашлар сугышы
Чиләбе операциясе.png
Дата

17 июль4 август 1919

Урын

Урал

Нәтиҗә

Кызыллар Чиләбене һәм башка Көньяк Уралдагы шәһәрләрне алалар.

Көндәшләр
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg ЭККА Русия байрагы Аклар хәрәкәте
Сәргаскәрләр
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Михаил Тухачевский Русия байрагы Константин Сахаров
Яклар көчләре
5-нче армия:
32 000 штык һәм кылыч
713 пулемёт
100 орудие
Көнбатыш армиясе:
27 600 штык һәм кылыч
354 пулемёт
110 орудие
Югалтулар
билгесез билгесез

Чиләбе операциясеватандашлар сугышы барышында 1919 елның июль—августта узган ЭККА Көнчыгыш фронтының Көнбатыш армиясе көчләренә каршы һөҗүм итү операциясе. ЭККА Көнчыгыш фронты каршы һөҗүменең состав өлеше.

Операция барышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кызыл Армиянең һөҗүме Зылатаус һәм Екатиринбур операцияләрнең уңышлы тәмамланудан соң 17 июньдә башлана. Акгвардиячеләр кызылларны ЧибәркүлИртәш сызыгында туктатырга тырышканнар, ләкин кызыллар шул оборона сызыгын өзәләр һәм Чиләбегә таба һөҗүм итәүен башлаганнар.

Аклар кызылларны Чиләбегә кертү, ә аннан соң шәһәрдә чолгап алу һәм тар-мар итү максаты белән үз гаскәрләрен яңадан төркемнәргә аералар һәм гаскәрне Чиләбе артына күчерәләр. 24 июльдә кызыллар Чиләбегә керәләр, ә 25 июньдә аклар каршы һөҗүмгә күчәтеләр. Аклар ике төркем белән һөҗүм иткәннәр: төньяк төркеме (командир — Сергей Войцеховский) һәм көньяк төркеме (командир — Владимир Каппель). Войцеховский төркеме ЧиләбеЕкатиринбур тимер юлын кисә һәм 5-нче армиянең тылга чыга. Каппель төркеменең һөҗүме уңышсыз булган аркасында кызыллраны чолгап алуы уңышсызлыкка очрый. 29 июльдә1 августта узган кара-каршы алып барыла торган сугышларда 5-нче армиянең удар төркеме Войцеховский өзүен юк итә. 1 августта кызыллар гаскәрен яңадан төркемнәргә аералар һәм яңадан һөҗүмгә күчәләр. 4 августта кызыллар партизаннар белән бергәләп Троицкны алганнар һәм ТроицкЭткүлМиясБродокалмак сызыгына чыгалар.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Совет хәрби энциклопедиясе, сигезенче том, 449-нче бит.